TIN TỨC
  • Góc nhìn văn học
  • Tiểu thuyết lịch sử Trưng Nữ Vương - Bản hùng ca độc lập dân tộc

Tiểu thuyết lịch sử Trưng Nữ Vương - Bản hùng ca độc lập dân tộc

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
379 lượt xem

Lâm Như Quỳnh

Trong lịch sử dân tộc, Hai Bà Trưng có một vị trí hết sức đặc biệt. Hai Bà Trưng đã tiến hành lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành độc lập dân tộc (40-43), được dân chúng suy tôn là Trưng Nữ Vương. Các sử sách về sau trong đó có cả sử Trung Quốc đều ghi chép về sự kiện này. Hiện trên cả nước có rất nhiều về đình, đền, chùa, miếu thờ phụng, tôn vinh công trạng của Trưng Nữ Vương cùng các tướng của bà. Đây cũng là đạo lý uống nước nhớ nguồn, biết ơn với các tiền nhân của dân tộc của nhân dân ta. Tiểu thuyết lịch sử Trưng Nữ Vương của nhà văn Phùng Văn Khai được viết trong bối cảnh ấy. Đã như bản hùng ca về độc lập dân tộc từ cách đây gần 2.000 năm.

1 - Nhà Văn Phùng Văn Khai với các tiểu thuyết lịch sử

Nhà văn Phùng Văn Khai sinh năm 1973 tại Thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Hiện là Phó tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Phùng Văn Khai được biết đến với kho tiểu thuyết lịch sử gồm: Phùng Vương, Ngô Vương, Nam Đế Vạn Xuân, Triệu Vương phục quốc, Lý Đào Lang Vương, Lý Phật Tử định quốc Trưng Nữ Vương là tiểu thuyết lịch sử mới nhất đang được ra mắt tới bạn đọc.

Tiểu thuyết lịch sử vẫn luôn là một chủ đề không hề dễ bởi để viết lên một tác phẩm, đòi hỏi nhà văn không chỉ có niềm đam mê, tình yêu với lịch sử mà cần phải hiểu rõ nó, đây cũng chính là một thử thách lớn với người cầm bút bởi những đặc trưng của thể loại này. Khi sáng tác bên cạnh sự am tường, hiểu biết sâu sắc về quá khứ, sự cần mẫn, nghiêm túc trong việc xử lý tư liệu, bản lĩnh và tài năng trong sáng tạo nghệ thuật, còn là lòng tự tôn dân tộc, đặc biệt là văn hóa ứng xử với những giá trị truyền thống và các vĩ nhân của dân tộc. Và chính vì điều đó, nguồn tài liệu để tạo nên tiểu thuyết là hết sức quan trọng để hội tụ đủ “bề trong, bề sâu, bề xa, bề sau”.

Bằng ngòi bút của mình nhà văn Phùng Văn Khai không chỉ kể lại sự kiện và nhân vật, mà còn tái hiện lại cuộc sống con người với cả không khí thời đại, các chi tiết về tâm hồn, cá tính, trang phục, lời ăn tiếng nói,…khiến cho người đọc không chỉ đọc một câu chuyện, mà còn sống, với thời đại ấy nữa.

Mỗi cuốn sách cần một điểm tựa, và nền tảng của Trưng Nữ Vương chính là phật giáo. Nhà văn đã dày công tìm hiểu lịch sử đến những nơi mang đậm dấu ấn văn hóa Phật giáo, cùng các đình, đền, chùa, những nơi thờ phụng và tôn vinh công trạng của Trưng Nữ Vương cùng các tướng để có thể có cái nhìn tổng quan hơn, đặc sắc hơn cho chính nhân vật tiểu thuyết của mình.

2 - Tiểu Thuyết lịch sử Trưng Nữ Vương

Mở đầu tiểu thuyết Trưng Nữ Vương, tác giả đã có chủ ý soạn một bài ca theo thể song thất lục bát giống như một Chúc văn khái quát thân thế cuộc đời và sự nghiệp của Trưng Nữ Vương với những chiến công hiển hách lãnh đạo nhân dân đánh đổ ách đô hộ phương Bắc giành độc lập dân tộc. Chúc văn như một bản hùng ca với những sự kiện lịch sử trước, trong và sau công cuộc giành độc lập dân tộc của Hai Bà Trưng. Trong các tiểu thuyết Phùng Văn Khai đã xuất bản như: Phùng Vương; Ngô Vương; Nam Đế Vạn Xuân; Triệu Vương Phục Quốc; Lý Đào Lang Vương; Lý Phật Tử định quốc đã xuất hiện các bản Chúc văn. Một số bài viết, luận văn thạc sĩ về các tiểu thuyết trên đã phân tích kỹ lưỡng về giá trị nghệ thuật của các bài Chúc văn, Hịch văn trong tiểu thuyết của ông. Đây là một sáng tạo khá thú vị đã được mở đầu trong TRưng Nữ Vương.

Nhà văn Phùng Văn Khai đã khai thác rất có hệ thống trên tinh thần một câu đối có thể nói rằng hay nhất trong hệ thống câu đối về Hai Bà Trưng hiện được đặt ở đền thờ Hai Bà Trưng tại Mê Linh, Hà Nội:

Đồng trụ chiết hoàn, Giao Lĩnh trĩ

Cẩm Khê doanh trạc, Hát Giang trường.

Tinh thần của đôi câu đối khẳng định sự độc lập bền vững và sự phát triển dài rộng của người phương Nam - Giao Chỉ - Giao Châu - An Nam - Đại Việt - Việt Nam trong nhiều nghìn năm lịch sử cũng là cách phản biện quan điểm về cột đồng Mã Viện: Đồng trụ chiết - Giao Chỉ diệt mà không ít người vẫn nhắc đến. 

Trên tinh thần ấy, tiểu thuyết Trưng Nữ Vương đã lý giải việc khơi nguồn quốc thống trước hết phải dựa vào sức mạnh của toàn dân. Đất Giao Chỉ khi dưới ách đô hộ của nhà Đông Hán đứng đầu là Thái thú Tô Định gồm mười huyện: Liên Lâu, An Định, Câu Lậu, Mê Linh, Khúc Dương, Bắc Đái, Kê Từ, Tây Vu, Long Uyên, Chu Diên đều là các vùng đất của vua Hùng Vương - quốc chủ của nhà nước Văn Lang lừng danh trong lịch sử. Nhà văn Phùng Văn K đã dựa vào các tư liệu lịch sử để xây dựng hệ thống nhân vật phần lớn đã được sử sách ghi lại và quen thuộc với đời sống văn hóa tinh thần, hiện nay đã được đặt các tên phố tên phường như: Lê Chân, Thánh Thiên, Nguyễn Tam Trinh, Hồ Đề… đã góp phần để bạn đọc có thêm sự cảm hiểu với các võ công, tính cách của các vị tướng của Trưng Nữ Vương. 

Khát vọng độc lập chưa bao giờ nguôi cháy bỏng trong các người con dân tộc Việt Nam mà tiêu biểu nhất phải kể đến thời kỳ Hai Bà Trưng giương cờ khởi nghĩa. Khi đó, ở phương Bắc, Hán Quang Vũ Đế đang làm vua nhà Đông Hán rất hùng mạnh. Bản thân Vũ Đế là một trong những vị vua giỏi chinh chiến bậc nhất, từng dẫn binh đánh dẹp quần hùng dựng lại đế nghiệp cho họ Lưu, sau này các sử gia đều đánh giá rất cao tài năng quân sự của ông. Ấy vậy mà, chỉ trong một thời gian ngắn, Hai Bà Trưng cùng các tướng đã nhất loạt đánh chiếm và làm chủ các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố thuộc đất Lĩnh Nam, còn tiến binh xuất quan đánh được 65 thành trì vùng Lĩnh ngoại chấn động triều đình Hán Quang Vũ Đế. Điều đó cho thấy, khát vọng độc lập và phương pháp thực hành để giành quyền độc lập của Hai Bà Trưng đã lan truyền thông suốt tới khắp trong ngoài đất Lĩnh Nam.

Một trong những đặc sắc của Trưng Nữ Vương là tác giả đã miêu tả sâu sắc, kỹ lưỡng các lễ hội, tập tục cổ truyền của người Việt Cổ còn cho đến hôm nay như các hội vật, hội đua thuyền, hội đánh đu, hội đánh cờ, hội chọi trâu,... Điều đó cho thấy, trong tâm thức và tâm linh người Việt, tinh thần sáng tạo và tinh thần độc lập đã có từ rất sớm.

3 - Giá trị giáo dục truyền thống, văn hóa - lịch sử trong Trưng Nữ Vương

Sử học vẫn luôn là một trong những bài học chưa bao giờ dễ, việc giới trẻ ngày nay biết và hiểu lịch sử vẫn luôn là vấn đề hết sức quan trọng và được đặt lên hàng đầu. Vậy làm sao để không chỉ thông qua những bài học lý thuyết khô khan trên lớp mà học sinh, sinh viên có thể hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc thì Phùng Văn Khai đã thông qua chính ngòi bút của mình đã biến lịch sử thành những cuốn tiểu thuyết hấp dẫn, chân thật mang đến cho độc giả chiều sâu, những khía cạnh mà ít ai được biết tới.

Lịch sử qua ngòi bút của Phùng Văn Khai không chỉ là những câu chuyện xưa cũ, không chỉ gợi lên những vấn đề của xã hội đương đại hôm nay mà lịch sử còn chính là văn hóa. Như Bác Hồ có hai câu thơ: Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam. Đây không đơn thuần chỉ là lời kêu gọi mà còn là chân lý, là khoa học, là mỹ học. Thông qua tiểu thuyết nhà văn Phù Văn Khai không chỉ giúp bạn đọc hiểu thêm về lịch sử mà sâu xa hơn nữa là tâm huyết gợi lên tình yêu quê hương, đất nước, lòng kính trọng với những công lao to lớn mà các thế hệ trước phải hi sinh bằng xương, bằng máu để gìn giữ giành được độc lập, giành lại cuộc sống hòa bình như hiện nay.

Bên cạnh đó, tiểu thuyết Phùng Văn Khai còn chính là nguồn tài liệu, văn phong hết sức quý giá và phong phú với bạn đọc. Kho tiểu thuyết lịch sử gồm: Phùng Vương, Ngô Vương, Nam Đế Vạn Xuân, Triệu Vương phục quốc, Lý Đào Lang Vương, Lý Phật Tử định quốc Trưng Nữ Vương đều là những tài liệu phong phú cho các công trình nghiên cứu lịch sử, phật giáo,…

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà văn Phương Huyền: Khuyến đọc cũng là một phần trách nhiệm của nhà văn
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2024, Sở TT-TT TPHCM đã công bố 10 Đại sứ Văn hóa đọc TPHCM nhiệm kỳ 2024-2025, trong đó có nhà văn Phương Huyền - người có nhiều hoạt động khuyến đọc trong thời gian qua. Báo Sài Gòn Giải Phóng đã có cuộc trò chuyện cùng chị.
Xem thêm
Một bút pháp mới lạ qua truyện ngắn Khai khẩu
Nguồn: Báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm
GS Mai Quốc Liên – Người đất Quảng cương trực
Tôi gặp GS-TS Mai Quốc Liên tại nhiều sự kiện của Hội Nhà văn Việt Nam và Hội đồng Lý luận, Phê bình văn học nghệ thuật Trung ương. Trong các cuộc họp, mỗi khi đăng đàn, ông sang sảng chất giọng Quảng đậm đà, khảng khái, thẳng thắn, thậm chí có lúc tranh luận khá gay gắt, chẳng cần rào trước đón sau, mà cũng chẳng ngại va chạm, có thể hơi làm “nghịch nhĩ” ai đó, nhưng tư duy logic, liên tưởng, liên kết các vấn đề mạch lạc. 
Xem thêm
Để thơ không “thất lạc nhau” nữa
Nguồn: Tuần báo Văn nghệ số 9/2024
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: 350.000 tỉ đồng chấn hưng văn hóa vẫn là con số rất ít
Chiều 29.02 phát biểu tại buổi gặp mặt giữa Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước với trí thức, nhà khoa học, văn nghệ xuân Giáp Thìn 2024, Chủ tịch Hội Nhà văn Nguyễn Quang Thiều đã dành thời gian nói về vấn đề xây dựng văn hóa.
Xem thêm
Quyển sách là chữ nghĩa...
Quyển sách là chữ nghĩa. Mà chữ nghĩa của một quyển sách phải kết hợp vừa từ trí tuệ vừa từ trái tim.
Xem thêm
Nhà thơ Từ Quốc Hoài để lại “Khu vườn kí ức”
Từ Quốc Hoài, đến với thơ ca khá sớm. Ông là nhà thơ cùng thời với những tên tuổi quen thuộc: Trần Vũ Mai, Thanh Quế, Thanh Thảo, Phạm Tiến Duật, Hữu Thỉnh… cũng từng vào chiến trường khói lửa. Nhưng với con đường thơ ca, ông bước chậm, thận trọng, dè dặt. Cho tới tuổi hơn 80 ông chỉ cho ra mắt độc giả sáu tập thơ. Tập thơ thứ 5, “Sóng và khoảng lặng” (2010) đoạt giải thưởng văn học của Hội Nhà văn Việt Nam. Kỹ tính, khó tính (trong thơ và có lẽ cả trong cuộc sống), trăn trở, tìm tòi nên thơ Từ Quốc Hoài không lẫn, tự do, phóng khoáng, lần dò khám phá chiều sâu nội tâm.
Xem thêm
Im lặng- ngôn ngữ đặc biệt của văn chương
Nhà văn đoạt giải Nobel Văn chương 2023 – Jon Fosse vừa có một buổi gặp gỡ và đọc diễn từ của mình tại Oslo
Xem thêm
Quyền lực thơ ca và quyền uy thi sĩ
Bài đăng báo Văn nghệ của nhà văn Bích Ngân; Thơ và ảnh của nhà thơ Nguyên Hùng...
Xem thêm
Nhớ Nguyễn Đình Thi: “Một chút trắng hồng dào dạt vàng”
Bài viết của nhà báo Nguyễn Thế Khoa nhân 99 năm ngày sinh nhà văn hóa lớn Nguyễn Đình Thi ,20/12/1924-20/12/2023
Xem thêm
Nguyễn Du bàn về sáng tác văn chương
Bài viết rất bổ ích của nhà thơ Vương Trọng
Xem thêm
Thử nêu cách chữa “chứng lười đọc sách” – Tác giả: Nhà văn Nguyễn Khắc Phê
“Dạy con từ thuở còn thơ”; “Uốn cây phải uốn khi non”… là những điều ai cũng biết, nhưng đã có những thời đoạn do bận rộn mưu sinh và vô số sự xô đẩy, lôi kéo khác nữa, nên rất nhiều người và gia đình đã quên hoặc sao nhãng bài học giản dị và chí lý đã có tự cổ xưa. Có phải những biểu hiện tha hóa trong xã hội hiện nay chủ yếu bắt nguồn từ đó? Thiết nghĩ, cuộc vận động sáng tác văn học hướng đến lớp trẻ và thiếu nhi do Hội Nhà văn Việt Nam phát động đầu năm 2022 là một hoạt động thiết thực của văn giới nhằm góp phần chấn hưng đạo đức xã hội nói chung và góp phần bồi đắp tâm hồn cho lớp trẻ nói riêng.
Xem thêm
Làm mới cải lương – con dao hai lưỡi
Gần đây, cải lương được đưa lên mạng với một số hình thức mới: kết hợp rap, trang phục ma mị… Nhiều người cho rằng cải lương cần phải được “làm mới” để phù hợp với thời đại, với lớp trẻ. Nhưng làm mới cách nào để không bị mất chất, để người xem vẫn còn “nhìn ra” cải lương là câu hỏi không dễ giải đáp.
Xem thêm
“Vua phóng sự” Vũ Trọng Phụng làm gì khi cuốn sách về gái điếm bị đá vào xó tường?
Nguyễn Vỹ lặng lẽ đưa mũi giày đá luôn quyển “Lục Xì” vào trong xó tường. Quyển sách vừa xuất bản, hãy còn mới tinh, nằm xơ xác bên chân tủ.
Xem thêm
Văn học dân gian Đồng Nai trong bối cảnh văn học dân gian Nam Bộ từ 1945 đến nay
Công tác sưu tầm và in ấn các tuyển tập văn học dân gian Việt Nam nói chung đã được các nhà Nho thực hiện từ cuối thế kỷ XVIII với các sưu tập bằng chữ Nôm, chữ Hán. Sang đến cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, cùng với sự phổ biến của chữ quốc ngữ thì các sưu tập văn học dân gian được phát hành phổ biến nhiều hơn nữa. Tuy nhiên trong giai đoạn này phần lớn vẫn là các sưu tập miền Bắc hay ở một số tỉnh thành miền Trung, ở Nam Bộ việc sưu tầm và phổ biến văn học dân gian dưới dạng các tuyển tập in ấn vẫn còn chưa được coi trọng đúng mức, do vậy không gian nghiên cứu văn học dân gian vùng miền cũng đồng thời bị bỏ ngỏ.
Xem thêm
Nhà thơ thì chơi với ai?
Nguồn: Website Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm