TIN TỨC

Vũ Cao - “Núi Đôi mãi mãi vẫn là Núi Đôi”

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-01-10 10:17:15
mail facebook google pos stwis
1001 lượt xem

NGÔ VĨNH BÌNH


Nói đến nhà thơ Vũ Cao không thể  không nói tới bài thơ Núi Đôi. Bài thơ là một câu chuyện tình bi tráng và đẹp đẽ trong thời đất nước còn tao loạn, chiến tranh, được in đi in lại cả ngàn lần, được chép trong sổ tay của những anh học trò, của những chàng lính trẻ nhiều thế hệ, ngâm trên sóng phát thanh, được đem giảng dạy tại các nhà trường cả mấy chục năm qua, được dịch ra mấy thứ tiếng và được chuyển thành phim đưa lên màn ảnh nhỏ...

Hơn thế, còn được đi vào đời sống bằng cả những giai thoại, những nghi vấn văn chương rất đẹp. Và cũng nhờ có Núi Đôi – thơ Núi Đôi – núi trở nên nổi tiếng khắp cả ba miền đất nước. Trước khi tác giả Núi Đôi về với cõi vĩnh hằng (2007), thành phố Hà Nội đã kịp đặt tên cho một con đường rất đẹp từ trung tâm thị trấn Đa Phúc trên quốc lộ 3 đến ngã tư Bưu điện Văn hoá xã Tân Minh (Sóc Sơn – Hà Nội) là đường Núi Đôi vào năm 2006. Đường dài 2100m uốn lượn dưới chân núi Đôi. Núi Đôi là tên một ngọn núi nhỏ thuộc địa phận các xã Phù Linh và Tân Minh. Cảnh trí nơi đây rất đẹp với những đồi thông, đồng lúa, xóm làng thanh bình cổ kính và nên thơ nằm bên những dấu tích của cuộc chiến chưa xa (lô côt, mồ liệt sĩ). Đường Núi Đôi đẹp bên núi Đôi đẹp: Lối ta đi giữa hai sườn núi / Đôi ngọn nên làng gọi Núi Đôi / Em vẫn đùa anh: Sao khéo thế / Núi chồng núi vợ đứng song đôi.

Chuyện quanh bài thơ Núi Đôi, quanh tác giả của bài thơ chắc sẽ còn dài dài trong làng văn nghệ, trên văn đàn, thi đàn, bục giảng, trên chính quê hương có ngọn níu chồng, núi vợ và lớp trẻ mai sau như “tiên đoán” của nhà phê bình áo lính Hồng Diệu về sức sống của bài thơ cách nay đã một phần tư thế kỷ (năm 1986). Ông viết: “Có thể nói ngay được rằng, cho dù rồi đây, trong thời đại khoa học kỹ thuật, dù thơ có hiện đại, có trần trụi, có tân kỳ đến đâu, một bài thơ giản dị như Núi Đôi vẫn còn được người ta nhớ ngưới ta thuộc”

Vũ Cao không chỉ để lại cho đời một Núi Đôi - dẫu không bề thế, không choáng ngợp nhưng lừng lững, mà ông còn để lại nhiều tác phẩm có giá trị khác như Đèo trúc (thơ), Một đoạn thơ sông Đà (truyện ngắn). Thơ ông giàu chất truyện và trái lại, truyện của ông lại rất giàu chất thơ. Với những đóng góp xuất sắc cho văn học cách mạng kháng chiến ông đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật ngay từ đợt đầu tiên (2001).

Người ta nói Vũ Cao là một nhà thơ, một cây bút truyện ngắn, một nhà tiểu thuyết, một tác giả được các em nhỏ yêu quý; người ta lại nói Vũ Cao là nhà quản lý văn nghệ, là “quan văn” vì ông đã từng làm Tổng biên tập một tờ tạp chí văn chương có “thương hiệu” là tờ Văn nghệ Quân đội suốt những năm bom đạn ác liệt, khó khăn nhưng lại rất “vàng son”, Giám đốc một nhà xuất bản năm giữa thủ đô là Nhà xuất bản Hà Nội...nhưng trước sau gì ông vấn là nhà thơ quân đội, từ quân đội, của bộ đội. Nói vậy không phải vì ông đã từng đeo lon đại tá 4 sao, (Lúc ông còn trong quân đội, cấp đại tá có đại tá  4 sao và đại  tá 3 sao, thế nên nhà thơ Phạm Tiến Duật mới có bài thơ mừng Văn nghệ quân đội: Nay mừng tạp chí được huân chương / Anh Thiều (nhà văn Xuân Thiều), anh Điệng (nhà văn Dũng Hà) với anh Phương (nhà văn Hồ Phương)/ Thượng tá bỗng dưng thành đại tá/ Cũng như khu phố đổi ra phường), tham gia quân đội ngay từ đầu cuộc kháng chiến 9 năm trường kỳ chống Pháp và liên tục làm phóng viên mặt trận của các tờ báo quân đội như Chiến sĩ Liên khun Bốn, Vệ quốc quân, Quân đội nhân dân... mà nói vậy vì những trang viết hay nhất của ông là những trang viết về bộ đội, viết cho bộ đội và cái căn bản làm nên tên tuổi Vũ Cao cũng là những trang viết về chiến tranh cách mạng và người chiến sĩ. Nói đến đội ngũ những nhà văn - chiến sĩ, những nhà văn quân đội nửa sau thế kỷ XX phải nói đến Vũ Cao.

Vũ Cao tên khai sinh là Vũ Hữu Chỉnh sinh năm 1922 tại xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định trong một gia đình có truyền thống chữ nghĩa văn chương (ông là anh rột hai nhà văn Vũ Tú Nam, Vũ Ngọc Bình, chú ruột ông là nhà thơ Côi Vị và vợ ông là nhà văn Thanh Hương) và mất năm  2007 tại Hà Nội. Quê hương ông không chỉ là đất địa linh nhân kiệt – nơi sinh thành của những danh nhân Trân Huy Liệu, Văn Cao, Văn Ký... mà còn là mảnh đất tươi đẹp, nơi có núi Hổ, sông Hầu, có mây sông Vị, có cầu Trình Xuyên... rồi cả những ga tàu bến sông và những bầy chim ri chim sẻ. Nói đến thơ Vũ Cao là nói tới thơ bộ đội, đúng rồi, nhưng nói tới thơ ông cũng phải nói tới những bài thơ về quê hương của ông, trong đó đặc biệt xuất sắc có bài Còi tàu với những câu:

Quê tôi Núi Hổ, chợ Hầu

Bóng mây sông Vị, cây cầu Trình Xuyên

 ...

Tôi theo bè bạn lên đường

Nắm tay rồi sẽ lớn khôn thành người

Có lần quay lại phố Gôi

Chào hàng cây với bóng đồi để đi

Mấy đần chim sẻ chim ri

Tiễn chân tôi

đã bay về

lại lên!

Núi Hổ là nơi khai sinh chàng trai Vũ Hưũ Chỉnh, Núi Đôi là nơi ghi danh Vũ Cao vào văn học. Bây giờ thì cả hai ngọn núi này còn đó nhưng nhà thơ của chúng ta thì đã đi xa. Dẫu vậy, nghĩ về thơ bộ đội những người yêu thơ, những bạn đọc bộ đội laị nhớ tới ông, lại nhớ về một ngọn núi nhỏ nơi miền sơn cước cùng câu chuyện tình của một thời chiến tranh lãng mạn và bi tráng. Và bóng dáng người thơ năm lại hiện ra qua vần thơ của một đệ tử mà sinh thời ông rất yêu quý – nhà thơ Xuân Sách:

Sáng ra nhấp một chén... khà

Núi Đôi mãi mãi vẫn là Núi Đôi. 



Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà thơ Văn Công Hùng với nhà thơ Hoàng Cát
Bài viết của nhà thơ Văn Công Hùng cùng bài thơ ký họa chân dung Hoàng Cát thay vài nén nhang viếng vọng từ xa.
Xem thêm
Một nhà quản lý thép với trái tim ấm nồng Trần Quỳnh Hoa
 Tập truyện ký “Bông Mai Xanh kiêu hãnh” là một tác phẩm mới, khá cuốn hút của nhà văn Kiều Bích Hậu, xoay quanh nhân vật chính – Cử nhân Khánh Hương.
Xem thêm
Nhà báo, nhà văn, nhà văn hóa – tư tưởng Phan Khôi
Nhắc đến tiến trình vận động và phát triển của văn hóa, tư tưởng và báo chí Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX không ai có thể phủ nhận những đóng góp cũng như vai trò to lớn của một nhà báo, nhà văn và nhà văn hóa – tư tưởng xuất sắc Phan Khôi (1887-1959).
Xem thêm
Tác giả Phùng Hiệu: Nhà văn đi làm báo sẽ dễ hơn nhà báo đi viết văn
Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, nhà báo Phùng Hiệu đã chia sẻ những chiến lược và phương pháp độc đáo giúp duy trì sự cân bằng giữa công việc viết báo và sáng tác sách.
Xem thêm
Nơi sâu thẳm trái tim vị tướng
Bài viết của Trung tướng, PGS-TS NGUYỄN ĐỨC HẢI, Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược quốc phòng, Bộ Quốc phòng
Xem thêm
Đan Thanh - nghệ sĩ kết nối thi ca và hội họa
Với hiểu biết khiêm tốn của một nhà giáo hâm mộ văn học nghệ thuật, tôi được biết thầy giáo - nhà văn Nguyễn Thanh. Thầy Nguyễn Thanh tên thật là Nguyễn Tấn Thành sinh ra tại xã Tân Quới, quận Bình Minh, Cần Thơ (nay thuộc Vĩnh Long). Khi làm văn nghệ, thầy Nguyễn Thanh còn dùng những bút danh khác để viết cho nhiều thể loại bài khác nhau : Thanh Huyền, Ngũ Lang, Đan Thanh, Phương Đình, Tương Như, Diễm Thi, Minh Khuê, Minh Văn, Lan Đình, Chàng Văn… Thầy tốt nghiệp Đại học Sư phạm - Cử nhân Văn khoa và đã qua 3 năm chưong trình Cao học Văn chương và Ngoại ngữ tại Đại học Văn khoa Sài Gòn (1975).
Xem thêm
Giao hưởng Điện Biên – thành tựu mới của nhà thơ Hữu Thỉnh
Chiến thắng Điện Biên là một chiến thắng vĩ đại của chúng ta “Lừng lẫy Điện Biên chấn động địa cầu” (Tố Hữu). Chiến thắng đó làm rạng danh nước Việt trên thế giới. “Nước Việt Nam từ máu lửa/ Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” (Nguyễn Đình Thi). Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ Quyết chiến Quyết thằng bay trên nóc hầm tướng Đờ cát, ngày 12 tháng 5 Bác Hồ đã có bài thơ dài đăng trên báo Nhân Dân : “Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ”. Rồi sau đó Tố Hữu mới có bài thơ nổi tiếng “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”. Điện Biên còn được các nhà thơ, nhà văn Việt Nam nhắc đến nhiều trong các bài thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết. Điện Biên cũng được nhắc đến trong các cuốn sách của đại tướng Võ Nguyên Giáp và các tướng lĩnh, nhà báo của ta và phương Tây.
Xem thêm
“Chia lửa” với chiến dịch Điện Biên Phủ
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh số 122, thứ năm 2-5-2024
Xem thêm
Nhà thơ lê Đình Hòa chỉ thấy hoa phượng trắng
Bài viết của Lê Thiếu Nhơn về nhà thơ khiếm thị Lê Đình Hòa ở Phú Yên
Xem thêm
Lãng tử trong đời, chí thú trong văn
Bài viết về nhà văn Nguyễn Hoàng Thu trên báo Văn nghệ, Hội Nhà văn Việt Nam
Xem thêm
Trong màu xanh Vàm Cỏ
Nhà văn Hào Vũ, sinh năm 1950. Quê quán: An Hải, Hải Phòng. Dân tộc: Kinh. Hiện thường trú tại 6/3 Cư xá phường 3, thành phố Tân An, tỉnh Long An. Vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1984.
Xem thêm
Đỗ Thành Đồng và chuyển động đường thơ
Sau gần 15 năm đắm say đến điên cuồng với thi ca, nhà thơ Đỗ Thành Đồng, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam đã xuất bản 7 tập thơ.
Xem thêm
Chuyện tình khó quên của Trịnh Công Sơn
Bài viết của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn
Xem thêm