TIN TỨC

Kỳ 1: Từng tấc đất biên cương thấm máu Anh hùng

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-07-13 06:17:07
mail facebook google pos stwis
465 lượt xem

HOA BIÊN CƯƠNG

LẠI VĂN LONG

Tháng 6/2023, Tây Nguyên được giải hạn sau những cơn mưa đầu mùa. Trời mát mẻ, đất xanh chồi lộc; các con đường quốc lộ, tỉnh lộ hay các thị trấn, thị xã được làm sạch bụi đất đỏ, trông tươi mới hơn.

Đoàn văn nghệ sĩ thuộc các chuyên ngành: sân khấu, điện ảnh, hội họa, nhiếp ảnh, văn thơ, âm nhạc, văn hóa các dân tộc thiểu số... được lãnh đạo Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật TPHCM (LHVHNT) tổ chức trại sáng tác 2023 với chủ đề "Bảo vệ chủ quyền biên giới biển, đảo" và tìm hiểu những tấm gương điển hình của cán bộ, chiến sĩ (CBCS) bộ đội Biên phòng trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Hành trình 10 ngày 9 đêm bắt đầu từ ngày 02/6 trên các Quốc lộ 13, 14 đi Bình Phước, Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, sau đó xuống Phú Yên rồi theo Quốc lộ 1A về lại TPHCM. Nhà biên kịch Dương Cẩm Thúy - Phó bí thư Đảng đoàn, Phó chủ tịch thường trực LHVHNT TPHCM làm Trưởng đoàn, Trưởng trại sáng tác này.

An Lộc, Bình Long, Lộc Ninh, Phước Long... những địa danh (thuộc tỉnh Bình Phước ngày nay) không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được các hãng tin quốc tế thường xuyên nhắc tới trong các bản tin chiến sự suốt những năm 1972 - 1975. Thời đó tôi là cậu bé mới trên dưới 10 tuổi, sống ở Đà Lạt, đêm nào cũng rúc vào tấm chăn bông dày nặng ngủ cùng ba trên căn gác trọ. Ba tôi ôm luôn cái radio ngủ. Lúc khuya, nghe lén đài Giải phóng thì vặn âm thanh cực nhỏ, có tiếng giày, tiếng người ngoài ngõ là hai cha con rất hồi hộp. Đêm nào cũng vậy, những cái tên: Bình Long, Lộc Ninh, An Lộc, Phước Long... lần hồi in vào ký ức tuổi thơ tôi cùng những giai điệu mới mẻ, giục giã từ các bài ca: Tiến về Sài Gòn, Giải phóng miền Nam, Bão nổi lên rồi... tôi nghe lén cùng ba trên đài Giải phóng!

Năm 1992, tôi một mình một "ngựa" là chiếc Honda CD50 phân khối rong ruổi tìm kiếm những địa danh ám ảnh từ tuổi thơ. Những vùng đất đó sau chiến tranh còn rất hoang tàn và đều thuộc tỉnh Sông Bé cũ (đến ngày 01/01/1997 mới tách ra thành 2 tỉnh Bình Phước, Bình Dương như bây giờ). Tôi chạy xe máy trên những con đường nhỏ len lỏi giữa tít tắp rừng cao su mênh mông, hay qua những thị tứ, thôn làng thưa thớt dân cư với niềm háo hức tìm đến những địa danh lịch sử, trong đầu thì vang vang câu hát: "... vượt qua Sông Bé oai hùng về Phước Long xây chiến thắng...".

Tôi nhặt nhạnh từng thông tin, lời kể; lo âu với từng tấm ảnh chưa biết rửa phim ra sẽ xấu hay đẹp, rồi lại trằn trọc suốt đêm để suy nghĩ, sắp xếp cho những bài phóng sự. Sau này thì tất cả hoài niệm, cảm xúc về đất và người Sông Bé, Miền Đông tôi dồn hết vào gần 2.000 trang các tiểu thuyết: "Đứa con thời hậu chiến", "Người khổng lồ đội mồ kể chuyện", "Gia tộc tướng cướp", "Mật danh Đ9"... (hai tựa sách sau đều được các giải thưởng của Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam).


Tượng đài Chiến thắng Phước Long

Tôi được trở lại những địa danh nổi tiếng trên vùng "đất lửa" miền Đông Nam Bộ thời chiến tranh chống Pháp, Mỹ và Pol Pot xâm lược với những lắng đọng, bồi hồi. Cảm xúc đó được hình thành từ những đau thương, mất mát do bom đạn của quân xâm lược giáng xuống hàng ngàn, hàng vạn người dân vô tội. Từ những yêu thương, khâm phục, tự hào về những con người, những thế hệ đã hy sinh xương máu để bảo vệ miền "đất lửa" cũng là biên cương phía Tây Nam Tổ quốc này! (tỉnh Bình Phước có 240km biên giới giáp với Campuchia)

Ngày thứ nhất của hành trình, ngồi trên xe 45 chỗ, tôi cũng như 32 thành viên trong đoàn được tận hưởng sự khoan khoái trên các Quốc lộ 13, 14 đã được nâng cấp, mở rộng chạy qua các khu dân cư trú phú, các đô thị mới hình thành và đang phát triển rất năng động. So với hơn 30 năm trước, khi tôi "một mình một ngựa" rong ruổi trên những con đường nhỏ bé, gập ghềng hoang vắng thì giờ đây phường An Lộc thuộc thị xã Bình Long thay đổi diện mạo đến bất ngờ. Hai bên đường, phố xá sáng choang, nhộn nhịp. Dấu tích tàn khốc của chiến tranh chống xâm lược không còn trên mặt đường tấp nập xe cộ hay trong quán xá ồn ào tiếng nhạc. Dấu tích đó chỉ lặng lẽ, âm thầm trong lòng những người hôm nay vẫn mang trọng trách giữ gìn biên cương, lãnh thổ.

Ngày đầu tiên trong hành trình, đoàn văn nghệ sĩ TPHCM được CBCS Đồn biên phòng Hoa Lư mời cơm trưa tại một quán ăn trên Quốc lộ 13 gần chợ xã Lộc Thái, huyện Lộc Ninh, Bình Phước. Khi tôi hỏi về những địa danh đã đi vào lịch sử của vùng này, một sĩ quan biên phòng cho biết: "Ở đây có ngôi mộ tập thể chôn 3.000 người". Đó là nỗi đau mà nhân dân Bình Phước nói riêng, cả nước nói chung không thể quên!


An Lộc - TX Bình Long hôm nay

Theo tài liệu lịch sử thì ngày 07/4/1972, khi Lộc Ninh được hoàn toàn giải phóng, quân ta tấn công như vũ bão nhằm giải phóng Bình Long. Địch ra sức giữ Bình Long để phòng thủ từ xa cho Sài Gòn. Suốt 32 ngày đêm (từ 13/4 đến 15/5/1972), chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt. Địch tập trung vào đây mọi hỏa lực, kể cả máy bay B52 rải thảm hàng ngàn tấn bom, trúng cả vào bệnh viện thị trấn An Lộc - nơi có rất đông người dân đang tập trung để tránh bom đạn, trong đó có cả những người lính Việt Nam cộng hòa (VNCH) bị thương, đang được điều trị, gây thảm họa kinh hoàng. Chính quyền, quân đội VNCH sau đó đã dùng máy ủi, ủi các rảnh lớn chôn các xác chết đã được gom lại, hình thành ngôi mộ tập thể 3.000 người.

Ngày 02/4/1975, Bình Long được hoàn toàn giải phóng. Ngày 01/4/1985, Bộ Văn hóa xếp hạng ngôi mộ này là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Năm 2013, khu mộ tập thể tại phường An Lộc, thị xã Bình Long, Bình Phước này đã được tu bổ, tôn tạo thành một địa chỉ giáo dục cho thế hệ trẻ về tội ác của quân xâm lược; về tinh thần đấu tranh cách mạng và ý chí bảo vệ biên cương, lãnh thổ...

Chiều hôm đó (02/6/2023), đoàn văn nghệ sĩ TPHCM lại bồi hồi, xúc động trong lễ viếng Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Hoa Lư ở Lộc Ninh - Bình Phước. Đồn được thành lập ngày 04/6/1975, có 66 đồng chí chủ yếu là CBCS Công an nhân dân (CAND) vũ trang từ Sơn La vào tăng cường. Nhiệm vụ của đồn là quản lý, kiểm soát, bảo vệ tuyến biên giới từ Mũi Chiu Riu đến Cầu Trắng; phối hợp với chính quyền địa phương bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn địa bàn và phát triển kinh tế - xã hội tại các xã biên giới. Ra đời trong điều kiện rất khó khăn, thiếu thốn mọi mặt, các CBCS CAND vũ trang đoàn kết một lòng, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Từ đầu năm 1977, tập đoàn Pol Pot bên kia biên giới tăng cường thêm lực lượng cấp trung đoàn đóng dọc theo trục đường 13 - Mũi Chiu Riu và nhiều lần lén vào đất ta dò la, trinh sát.


Đoàn văn nghệ sĩ TPHCM chụp ảnh kỷ niệm tại cột mốc biên giới đồn biên phòng Hoa Lư (Bình Phước)

Giữa tháng 01/1978, nhiều toán quân Khmer đỏ xâm nhập vào khu vực đường 13B, làng 7, làng 9 xã Lộc Tấn... rồi tập kích Đồn Hoa Lư bằng các loại hỏa lực B40, B41, M79, cối 82mm. CBCS Đồn biên phòng Hoa Lư đã anh dũng chiến đấu bảo vệ biên giới, bảo vệ nhân dân. Đỉnh điểm là 2 ngày 27 - 28/02/1978, một trung đoàn địch có pháo binh yểm trợ đã tấn công quyết liệt vào đồn. CBCS CAND vũ trang trong Đồn Hoa Lư đã kiên cường bám trận địa, đánh lui hàng chục đợt xung phong của quân Khmer đỏ với quân số mỗi đợt gấp 10 lần quân ta, tiêu diệt hơn 100 tên địch. Nhưng do địch quá đông, bao vây tứ phía nên lực lượng trong đồn đều dần hết đạn sau 2 ngày đêm chiến đấu ác liệt mà không được tăng viện.

34 CBCS đã anh dũng hy sinh, 13 người khác bị thương nặng; nhiều tấm gương chiến đấu rất anh hùng, như Trung sĩ Phạm Nhật Lệ đã bắn đến viên đạn B40 thứ 17; Binh nhất Nguyễn Văn Đạm, xạ thủ đại liên bắn hết đạn thì rút lựu đạn ra tử chiến với địch; Trung sĩ Nguyễn Văn Đức - Tiểu đội trưởng bị thương nặng, biết mình không qua khỏi đã dặn đồng đội nếu về đến đơn vị hãy báo cáo với cấp trên là mình đã hoàn thành nhiệm vụ, quyết không để giặc bắt...

Máu hào hùng của các anh 45 năm trước thấm trên từng tấc đất biên cương, cho Tổ quốc vĩnh hằng và tô điểm cuộc sống hôm nay thêm tươi đẹp.

Ở Đồn biên phòng cửa khẩu Bu Prăng, huyện Tuy Đức, Đắk Nông vào ngày 04/6/2023, đoàn văn nghệ sĩ TPHCM được nghe câu chuyện bi hùng về đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang (AHLLVT) này. Đồn được thành lập ngày 20/5/1975 với quân số ban đầu là 32 CBCS CAND vũ trang được chi viện từ tỉnh Sơn La vào. Nhiệm vụ của đồn là bảo vệ tuyến biên giới dài 16,5km giáp với tỉnh Mondulkiri của nước bạn Campuchia.

Trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam, CBCS Đồn Bu Prăng đã chiến đấu kiên cường suốt từ ngày 29/3 đến 16/5/1978; đẩy lùi 127 cuộc tấn công của quân xâm lược Pol Pot, bảo vệ nguyên vẹn từng tấc đất biên cương. 16 liệt sĩ và rất nhiều CBCS CAND vũ trang bị thương trong suốt 47 ngày đêm chiến đấu ác liệt ngoan cường đó.

Hai ngày sau khi chia tay CBCS Đồn biên phòng cửa khẩu Bu Prăng, ngày 06/6/2023, chúng tôi lại trào dâng xúc động, rưng rưng trong buổi lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ (AHLS) ở Đồn biên phòng Sê Rê Pốk nằm bên cạnh dòng sông Sê Rê Pốk hùng vĩ thuộc địa bàn xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk. Đồn được Bộ Tư lệnh CAND vũ trang thành lập ngày 23/5/1975 và đã anh dũng, kiên cường chiến đấu với bọn xâm lược Pol Pot cũng như lực lượng phản động Fulro suốt nhiều năm sau ngày thành lập.

Khu vực này còn có Bến phà công binh - Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại, đưa sức người, sức của vào chi viện cho chiến trường miền Nam, thống nhất đất nước. Vì vậy bến phà này trở thành trọng điểm đánh phá của không quân Mỹ và các lực lượng VNCH. 71 AHLS hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ; trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam và truy quét các nhóm phỉ Fulro đã vĩnh viễn nằm xuống trong cánh rừng già bên cạnh dòng Sê Rê Pốk ngày đêm cuộn trào...

(Còn tiếp...)

Nguồn: Hoa biên cương (https://congan.com.vn/)

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm