TIN TỨC

Tết ngày ấy

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
1094 lượt xem

 

Ninh Giang Thu Cúc

Bao lâu rồi cứ vào những ngày năm cùng tháng tận trên đất khách quê người, những đứa con xa xứ lại quay quắt nhớ về quê mẹ, nhớ về một thuở “sen ngó đào tơ” tập tành đóng vai người nội trợ với những công việc nữ công gia chánh để trổ tài khéo tay hay làm với họ hàng gia tộc trong những ngày tết đến xuân về…

Ngày ấy, hẳn không ai trong chúng ta không trải qua cái tâm trạng hồi hộp chờ mong và bận rộn với muôn ngàn công việc.


Nhà thơ, nhà nghiên cứu Ninh Giang Thu Cúc.

Ngày ấy, cứ từ sau rằm tháng Chạp, khi chị em chúng tôi đã làm xong mứt và các loại bánh khô (măng, mận, bó, sen tán, phục linh, đậu xanh) là mợ tôi ngồi chia bánh mứt thành từng phần cộng thêm hương trầm do tiệm Hồng Phúc ở đường Phan Bội Châu sản xuất mà mợ đã đặt mua từ tháng trước. Những phần quà ấy là lễ vật mà tôi là “con bé” có bổn phận mang đi biếu (ở Huế còn gọi là đi kỉnh) các từ đường của bên nội và bên ngoại gọi là chút lòng thành dâng lên tổ tiên ôn mệ trong ba ngày tết để tỏ niềm hiếu kính của lớp lớp cháu con.

Với tuổi 16, tôi bỗng thấy mình như lớn lên và quan trọng chi lạ khi đứng khoanh tay thưa trình những lời mợ dặn với các bác, chú, o, dì. Tới nhà mô, tôi cũng nhận được những cái vuốt tóc thương yêu của các bà bác, bà mợ, bà dì với những lời khen:

– Con mau lớn hỉ, rứa là thím Ấm khỏe rồi, lo mà học hành đi nghe con…

Cứ thế, mỗi buổi chiều tôi đi đến 2, 3 nhà bà con và phải mất 15 buổi chiều như vậy mới xong công việc lễ nghĩa ấy. Tôi có máu đi lang thang cho nên rất thú vị với loại “công tác đặc biệt” này, nếu không thì dễ gì được phép ra khỏi nhà ngoại trừ giờ đi học.

Mợ tôi thường dạy con gái bằng một câu ví von tổng hợp:

Con gái đi cúi mặt xuống đất, về cất mặt lên trời, ăn tại phủ, ngủ tại công đường, ngoài giờ học là kim chỉ vá may, chớ con gái mà cứ đi xồng xộng ngoài đường là đồ hư.

Thú thiệt tôi có đầy ắp cái máu đi “xồng xộng”, cho nên cứ mong những dịp kỵ giỗ, lễ, tết để được đi xồng xộng hợp pháp. Bởi hồi ấy, tôi được cái mau mồm mau miệng nhất nhà, cái gì động chạm đến “ngoại giao” trừ tôi chẳng ai ham.

Tôi chúa ăn gian thì giờ, cứ làm thật nhanh những việc được giao xong là chạy đến nhà mấy đứa bạn cùng một tạng để “giao đầu dúm mỏ” lên kế hoạch cho một cuộc đi rong…

Trời tháng Chạp ở Huế với những chiều giáp Tết lạnh se sắt và mưa chỉ lay phay, năm đứa chúng tôi trong nhóm “ngũ quỷ” đứa nào túi áo măng-tô cũng đầy ắp bắp rang và mỗi đứa một chiếc hộp dẹp hình chữ nhật màu đỏ (hộp thuốc lá ba con mèo) hầu như là vật bất ly thân của bất cứ đứa học trò nào thuở ấy, trong đó đựng tất cả cái tủn mủn cần thiết, tất nhiên là phải có mấy đồng bạc. Chúng tôi lên chùa Thiên Mụ dựng xe dưới hai cây phượng bên bến đá, rồi nhảy từng bậc cấp và leo lên cầu thang chui vào gác chuông ngồi nhá bắp rang và bàn sôi nổi chương trình mấy ngày nghỉ tết. Chơi chán chê chúng tôi “hạ sơn” vào quán bánh bèo của o Lạc dưới chân chùa, mỗi đứa kêu một dĩa bánh vừa ăn vừa húp nước mắm xì xụp, vừa hít hà và mắt môi đỏ lựng bởi ngoài ớt chìa vôi do o Lạc xé sẵn trong nước mắm, mỗi đứa còn ra sau hè nhà o hái ớt chỉ thiên thi nhau ăn để khoe tài ăn ớt của mình. Sau những lần rong chơi như vậy thường là về nhà trễ giờ, vậy là tôi đi vòng ngõ sau thay vì đàng hoàng vô ngõ trước và “dõng dạc”:

– Thưa thầy mợ, con mới về…

Bây giờ nhớ lại những tháng ngày ấy, có khi tôi thút thít khóc hoài và nhớ vô cùng những ngày chuẩn bị đón mừng năm mới một thời thơ trẻ của gần hầu hết con gái thế hệ chúng tôi.

Xứ sở thân yêu ơi! Để đón mùa xuân sắp về, dọc hai bên đường từ chợ Kim Long lên đường mới để rẽ vào An Ninh Hạ có còn ngọt ngào mùi gừng luộc, gừng đang rim trên lò bay lãng đãng giữa không gian? Có còn mấy cô nữ sinh đạp xe đi xin lá gai ở các chùa về làm bánh ít đen và bẻ lá dừa làm bánh su sê như chúng tôi hồi ấy…

Dòng ký ức cứ cuồn cuộn trôi về với muôn ngàn kỷ niệm, có những kỷ niệm thật đơn sơ, như một dải đất màu mỡ bên triền sông với giàn mướp rợp hoa vàng hay một vạt cải nhà ai đang độ lên ngồng với những nụ hoa lấm tấm mà cứ mỗi lần từ phố đạp xe lên làng, lần nào tôi cũng suýt lao xe xuống cầu An Ninh Hạ bởi mải mê nhìn ngắm biền bãi dọc hai bờ:

Ký ức vàng hoa cải

Dọc triền sông quê hương

Lung linh chiều sương khói

Ôi! Mùa xuân yêu thương

Những mùa xuân yêu thương ấy chẳng bao giờ trở lại nhưng vẫn ấm áp hoài trong trí nhớ của bao đứa con xa…

Quy Nhơn trước thềm xuân 1971

N.G.T.C

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm