TIN TỨC

Nơi bạn tôi nằm lại

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-05-13 07:32:48
mail facebook google pos stwis
3553 lượt xem

BÀI HƯỞNG ỨNG CUỘC THI "ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA"

TRẦN THẾ TUYỂN

Một

Tôi có cảm giác rất lạ, mỗi khi đứng trước bức tường đá hoa cương khắc ghi danh tính của hơn 4.000 liệt sĩ tại đền thờ liệt sĩ trong khu Di tích lịch sử quốc gia Long Khốt (Vĩnh Hưng – Long An), tôi như gặp đồng đội trở về. Hàn huyên, trò chuyện sau bao ngày xa cách, tôi đi tìm tên tôi trong hằng hà tên đồng đội, như tìm chỗ đứng của mình trong đội ngũ những người lính chiến.

Để chiếm được căn cứ quân sự nhỏ như chiếc bát úp này mà đồng đội tôi đã có bao nhiêu người nằm xuống. Từ mùa hè năm 1972 đến tháng 4/1975, đơn vị tôi đã “quần nhau với giặc” biết bao trận. Gần có, xa có. Nhưng để nhổ được cái chốt có vị trí chiến lược trọng yếu, nơi cửa ngõ Đồng Tháp Mười này, đồng đội tôi đã “áo phơi nhòe đêm trăng” nhiều lần. Cùng trong đội ngũ ấy, đồng đội tôi hết người này đến người khác nằm xuống. Còn tôi thì nguyên vẹn trở về, dẫu thân thể bầm dập bởi các trận bom đìa, pháo dội.

Tôi nhớ cách đây không lâu, khi dự định làm sa bàn về trận đánh Chi khu Long Khốt, chúng tôi tìm gặp Thiếu tướng Vũ Viết Cam, nguyên Trung đoàn phó trực tiếp chỉ huy đánh Long Khốt nhiều lần, để ông lý giải vì sao cái căn cứ nhỏ nhoi này mà ta tổn thất nhiều thế? Vị tướng già bùi ngùi lấy khăn chấm mắt, bảo rằng: Do vị trí hiểm độc, nên địch xây dựng căn cứ này quá kiên cố. Hàng chục hàng rào, bãi mìn, lô cốt, giao thông hào. Lại nữa để bảo vệ chi khu này, địch đã tăng cường lực lượng tầm ngắn tầm xa, cố thủ ngăn chặn đại quân ta tiến về đồng bằng. À ra thế! Điều ấy có nghĩa là Chi khu Long Khốt nhỏ nhoi thôi, nhưng tuyến hành lang từ biên giới xuống mảnh đất 9 rồng mới thật có ý nghĩa chiến lược. Và, vì thế, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, gốc cây, cụm lúa.


Cổng trước Đền thờ Liệt sĩ Di tích quốc gia khu vực đồn Long Khốt. Nguồn: linhkhiquocgia.vn

CCB Trình Tự Kha, năm 1973 đánh Long Khốt là khẩu đội trưởng ĐKZ kể lại, trong Chi khu Long Khốt có một bức tường. Trên bức tường ấy, cứ vài ngày lại xuất hiện những dòng chữ như trò chơi của trẻ chăn trâu. Bộ đội ta chiếm được thì ghi giờ này, ngày này chúng tao đã chiếm được Long Khốt. Địch phản công chiếm lại đồn, lại ghi: Long Khốt đã thuộc về chúng tao, giờ này, ngày này. Để ghi được những dòng chữ tưởng như đơn giản ấy, đã có biết bao người lính nằm xuống. Thân thể họ đã biến thành đất đai của Tổ quốc. Và, hồn họ đã bay lên hóa linh khí quốc gia.

Năm 2008, sau bao năm xa cách, tôi và Trình Tự Kha về thăm lại chiến trường xưa Vĩnh Hưng, Long Khốt. Đứng trước dòng sông, nơi có hơn 200 cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn 174 (đoàn Cao Bắc Lạng) nằm lại, mắt tôi nhòe đi. Tôi nghe văng vẳng trong đầu mình, như có ai đọc và tôi lấy bút ghi lại:

Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc / Hồn bay lên hóa linh khí Quốc gia.

Hai câu thơ, cặp vế đối này lần đầu tiên được khắc trên quả chuông đồng nặng gần 200kg đặt tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt. Và, bây giờ có hàng chục nơi khắc trên chuông đồng, hoành phi nơi thờ tự và ghi danh liệt sĩ.
 
Hai

Có lẽ thế, chúng tôi chưa có tên trong danh sách tại Đền thờ Liệt sĩ Long Khốt bởi đồng đội cử chúng tôi ở lại. Sau chiến tranh có bao nhiêu việc phải làm, trong đó có việc tri ân và hỗ trợ gia đình liệt sĩ. Cũng vì thế, các thành viên Ban Liên lạc Truyền thống CCB Trung đoàn 174 – những người giải phóng Lộc Ninh, Long Khốt, Tân An…, chúng tôi đứng ra vận động thành lập Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP.HCM. Một trong những việc đầu tiên chúng tôi thực hiện là trả lại tên cho liệt sĩ và hỗ trợ các mẹ liệt sĩ đang gặp khó khăn về đời sống.

Chia sẻ đồng hành với chúng tôi, những doanh nhân, doanh nghiệp thành đạt, nghĩa tình đã chung tay cùng biến ước mơ của các CCB thành hiện thực. CCB Bùi Thanh Trúc, Chủ tịch – TGĐ Liên minh HTX dịch vụ nông nghiệp Đồng Nai (Donacoop) đảm nhận toàn bộ chi phí xây lại ngôi đền thờ liệt sĩ tại Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Khu vực đồn Long Khốt. Đó là một sự kiện diễn ra như trong mơ. Chỉ trong vòng chưa đầy 5 tháng, đền thờ liệt sĩ (mới) tại Long Khốt đã được xây dựng với quy mô nhất nhì khu vực đồng bằng sông Cửu Long, miền Tây Nam bộ.

Đêm trước khánh thành đền, chúng tôi làm lễ thả hoa đăng. Tôi đi dọc bờ sông Long Khốt, theo ánh nến phập phồng như những cánh sen trôi trên dòng sông đã thắm máu biết bao đồng đội, lòng khôn xiết mừng vui. Mừng vì từ nay, linh hồn đồng đội thân yêu đã có ngôi nhà chung để hàn huyên, trò chuyện. Vui vì ước mơ của những người ở lại đã trở thành sự thật. Long Khốt, nơi thắm máu của hàng ngàn đồng đội chúng tôi đã trở thành mảnh đất thiêng liêng – Di sản Lịch sử Quốc gia như các vùng đất thiêng khác: Ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, Tàu Ô, Xóm Ruộng, Côn Đảo, Phú Quốc…

Long An – 2022.

Nguồn: Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 21

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định
Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.
Xem thêm
Về làng Thụy Khê thăm nhà thờ Phan Huy Chú
Dòng họ Phan Huy ở Thuỵ Khuê (còn gọi là làng Thầy) xã Quốc Oai thành phố Hà Nội (trước đây thuộc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai) vốn rất danh giá và nổi tiếng từ lâu đời. Rồi đến năm 2015, khi ông Ban Ki Moon - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến thăm và ghi vào sổ lưu niệm của dòng họ tại ngôi nhà thờ Phan Huy Chú ở dưới chân núi Thầy thì danh thơm của chi tộc Phan Huy lại càng lừng lẫy và được rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Ngôi nhà thờ ấy, trong tôi từ lâu vẫn biết, đó không chỉ là nơi thờ tự các bậc tổ tiên tiền bối từng là những triều thần, những danh nhân văn hoá lỗi lạc của dòng họ Phan Huy, của nước nhà qua các triều đại phong kiến, trải từ thời Hậu Lê đến đời nhà Nguyễn mà còn là nơi ra đời của của rất nhiều tác phẩm văn chương, những công trình khảo cứu lịch sử đồ sộ, quý giá của nước nhà. Biết vậy, trong thâm tâm tôi đã nhiều lần muốn đến thăm không gian thờ tự này, đồng thời cũng có thể coi đó là một “chứng nhân” chứng kiến sự ra đời của không ít các tác phẩm, những công trình văn hoá đặc biệt ấy; nhưng rồi việc nọ việc kia mà mãi vẫn chưa thực hiện được. Cứ thế, lòng hẹn lòng mãi, cuối cùng, nhân kỳ nghỉ Tết, tôi cũng đã thu xếp công việc để hành hương về chiêm bái. Và rồi, từ chuyến hành hương ấy, tôi được mở mang, hiểu biết thêm nhiều về dòng họ Phan Huy và những danh sĩ rất mực tài hoa, uyên bác của dòng họ này trên đất phủ Quốc, xứ Đoài mây trắng.
Xem thêm
Có một tinh thần sáng tạo độc lập như thế tại Việt Nam
Tiệm phở của Anh Hai (Brother Hai’s Pho Restaurant) là tựa game nổi tiếng thời gian gần đây của một lập trình viên bí ẩn với biệt danh marisa0704, vốn là sinh viên Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (SoICT), Đại học Bách khoa Hà Nội được truyền cảm hứng từ Flappy Bird của nhà lập trình độc lập từ hơn 10 năm trước. Như một sự ngẫu nhiên, nếu nhìn lại những kết quả của các nghệ sĩ trẻ trong các lĩnh vực mỹ thuật, điện ảnh, sân khấu - kịch, xuất bản và đặc biệt là âm nhạc thì trong hơn một thập kỷ qua, họ đã thực sự sống với tinh thần sáng tạo, thử nghiệm độc lập.
Xem thêm
Lâm Xuân Thi – Người chọn đứng phía sau những điều tử tế
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TPHCM số ra ngày 01/01/2026
Xem thêm
Vị của mùa Đông - Tản văn Đinh Thu Huế
Mùa đông lẻn vào lòng thành phố bằng những bước chân không tiếng động, chỉ để lại dấu vết qua cái rùng mình của cơn gió bấc và sắc màu trầm mặc trên vòm không. Với tôi, mùa đông không chỉ là một khái niệm thời tiết, nó là một “vị” riêng biệt - vị của ký ức, của sự tĩnh lặng và của những triết lý nhân sinh được gói ghém trong cái lạnh căm căm.
Xem thêm
“Ăn mày laptop”- Thắp sáng niềm tin cuộc đời
Trong thời đại số, khi mạng xã hội thường bị nhìn như nơi ồn ào và nhiễu loạn, dự án “Ăn mày laptop” của Trần Trọng An lại cho thấy một khả năng khác: kết nối lòng tử tế bằng sự minh bạch, kiên trì và nhân ái.
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc - Tùy bút Nguyễn Hồng Lam
Đi hết những năm chiến tranh, vác ba lô về nhà ngỡ bắt đầu đời sống của riêng mình, người lính ấy mới nhận ra không còn gì thuộc về riêng ông nữa. Không gia đình, không quê hương, không có gì chào đón hay níu giữ. Khói lửa chiến tranh cũng đã tàn, chẳng còn chiến trường khốc liệt nào cho ông quay trở lại, dù chỉ để đi hết cuộc đời trong một thói quen. Ông là người lính lơ lạc giữa thời bình. Ngày trở về cũng cũng là ngày cuộc chiến trong tâm thức của riêng ông mới bắt đầu, giữa hòa bình vĩnh viễn, kéo dài thêm suốt hơn 30 năm sau đó.
Xem thêm
Văn chương gìn giữ văn hóa đọc
​Sách và văn hóa đọc đã góp phần gìn giữ, bảo tồn văn hóa quốc gia, dân tộc, phát triển năng lực cá nhân thông qua ngôn ngữ được sử dụng làm công cụ kết nối, truyền bá và lưu giữ những giá trị bất biến ngàn đời. Trong đó, văn chương cũng là một kênh đọc rất hữu hiệu, giàu tính nhân văn, nhân bản được nhân loại tụng ca.
Xem thêm
Hà Vi Tùng, vị tướng mưu lược…
Kỷ niệm 81 năm thành lập QĐND Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân
Xem thêm
Pha Long nơi biên cương Tổ Quốc
“Pha Long nơi biên cương Tổ quốc” không chỉ là câu chuyện tìm mộ liệt sĩ, mà là một hành trình nhân văn về ký ức chiến tranh, tình ruột thịt và sự hóa thân thầm lặng của người lính vào từng tấc đất biên cương. Văn chương TP. HCM trân trọng giới thiệu bài ký của nhà thơ Nguyễn Văn Mạnh
Xem thêm
Phú Yên nghĩa tình và khát vọng hồi sinh - Ký của Nguyên Hùng
Bài đăng báo Văn nghệ số 50, ra ngày 13/12/2025
Xem thêm
Lời thì thầm của biển – Tản văn của Như Nguyệt
Còn bạn thì sao? Bạn nghe điều gì từ lòng biển? Tôi tin dù bạn nghe được điều gì, hãy giữ lấy niềm tin ấy thật chặt, bởi vì mọi “lời thì thầm” đều có sức mạnh của riêng nó.
Xem thêm
Diễn viên Thương Tín đã về cõi lặng
Thông tin từ chị Bùi Kim Chi (vợ Thương Tín) cho biết, Thương Tín đã qua đời vào khuya nay tại nhà riêng Phủ Hoà, Phan Rang.
Xem thêm
Ký ức về bố – Bút ký Vũ Mạnh Định
Pleiku những ngày này mưa dầm dề do ảnh hưởng bão. Mưa trắng xóa cả bầu trời, gió hun hút qua hàng cây phủ kín cả phố núi. Tiếng mưa khiến lòng tôi chùng xuống, ký ức bất chợt ùa về. Mưa như tấm màn xám phủ trùm đất trời, có khi kéo dài cả tháng không dứt. Ngày ấy tôi còn quá nhỏ để hiểu nỗi buồn của những cơn mưa, chỉ nhớ nó dai dẳng đến mức sáng hay chiều cũng nhập nhòe một màu xám đục. Nhưng chính sự dầm dề ấy lại trở thành lát cắt đặc biệt của tuổi thơ, để sau này, mỗi lần nghe mưa nơi khác, tôi ngỡ như vừa chạm vào những ngày Pleiku xưa cũ, ngày mưa dài đến mức thời gian như ngưng đọng.
Xem thêm
Một Việt Nam nhân hậu giữa bão lũ và nước mắt
Giữa màn đêm bị xé toang bởi gió, nước và tiếng kêu cứu, người ta lại nhìn thấy những điều kỳ diệu khác: tình người, sự hy sinh, lòng nhân hậu – những phẩm chất làm nên cốt cách vĩ đại của dân Việt.
Xem thêm
Hai vị đại tướng Nam Bộ qua bút ký của nhà văn Trần Thế Tuyển
Lịch sử QĐND VN có nhiều vị tướng huyền thoại. Trên mảnh đất Phương Nam - Nam Bộ cũng có những vị tướng như thế. Đặc điểm chung của các vị tướng Nam Bộ là sống hết mình: Hết mình vì đất nước, nhân dân; hết mình về đồng đội, bạn bè; sống chân thật, thuỷ chung …mà người đời thường gọi là “Ông Già Nam Bộ”.
Xem thêm
Sương rơi trên lá non - Tản văn Hồng Loan
Có những đoạn đời, ta đi qua như kẻ mộng du giữa những vết xước của chính mình. Mỗi ngày trôi, ta tưởng mình vẫn sống, nhưng kỳ thực chỉ là đang lặp lại những hơi thở cũ, nhạt nhòa và vô nghĩa. Tổn thương không chỉ làm ta đau, nó khiến ta lãng quên, quên mất rằng mình từng có một tâm hồn trong trẻo, từng biết rung động trước điều nhỏ bé nhất trong đời.
Xem thêm
Người gieo hạt yêu thương – Tản văn Chu Thị Phương Thảo
Nhắc đến quãng đời học trò, tôi không thể quên hình ảnh cô giáo Trương Hoàng Oanh – người đã dìu dắt tôi suốt những năm cấp hai. Với tôi, cô không chỉ là một người thầy, mà còn là người mẹ thứ hai, người để lại trong lòng tôi những ký ức không thể phai mờ. Cho đến hôm nay, mỗi khi nhắm mắt lại, tôi vẫn thấy rõ ánh mắt hiền từ của cô, vẫn nghe giọng nói trầm ấm khi cô gọi tôi bằng cái tên thân thương: “Nhím” – cái tên gắn bó với tôi như một phần ký ức ngọt ngào của tuổi học trò.
Xem thêm
Những người con đất Quảng - Bút ký Phùng Chí Cường
Ngày 20 tháng 7 năm 1954 hiệp định Giơnevơ được ký kết, chấm dứt gần 100 năm người Pháp đặt ách đô hộ lên đất nước ta. Nhưng ngay sau khi chữ ký chưa ráo mực, thì đế quốc Mỹ đã nhảy vào miền Nam hất cẳng Pháp, đưa con bài Ngô Đình Diệm về Sài Gòn để lập ra chính quyền bù nhìn thân Mỹ, chúng rắp tâm chia cắt lâu dài đất nước ta. Năm đó, nhiều cán bộ miền Nam đã ra Bắc tập kết, để lại quê nhà, gia đình vợ con và những người thân, rồi họ cùng nhau mòn mỏi trông chờ ngày đoàn tụ. Tới ngày 30 tháng 4 năm 1975, miền Nam được hoàn toàn giải phóng, hai miền Nam - Bắc mới được sum họp một nhà. Vậy trong hơn 20 năm xa cách ấy những người ở lại miền Nam, dưới sự đàn áp điên cuồng của đế quốc Mỹ cùng bè lũ tay sai, họ đã phải sống ra sao? Chúng ta hãy đi tìm câu trả lời:
Xem thêm