TIN TỨC

An Bình Minh: Im lặng sống - Im lặng... viết

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2024-01-03 20:05:39
mail facebook google pos stwis
401 lượt xem

CHÂU LA VIỆT

Nhà văn An Bình Minh - dù tôi thường quen gọi anh theo tên cha sinh mẹ đẻ là Bùi Bình Thiết - sinh ra trong một gia đình có truyền thống về văn học nghệ thuật.

Thân sinh của anh là Mục sư Bùi Hoành Thử - Tổng thư ký Tổng Hội thánh Tin lành Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Thống nhất của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội khóa III, IV, V, VI- Người được Cụ Hồ rất trân trọng, bác của anh là Bùi Bằng Đoàn - Trưởng ban Thường vụ Quốc hội khoá I của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, người rất thân thiết và từng được Cụ Hồ tặng thơ:

Tặng Bùi Công

Khán thư sơn điểu thê song hãn,

Phê trát xuân hoa chiếu nghiễn trì.

Tiệp báo tần lai lao dịch mã,

Tư công tức cảnh tặng tân thi.

Dịch là:

Tặng cụ Bùi Bằng Đoàn

Xem sách chim rừng vào cửa đậu

Phê văn hoa núi ghé nghiên soi

Tin vui thắng trận dồn chân ngựa

Nhớ cụ thơ xuân tặng một bài

Ấy là bên nội. Còn bên ngoại thì ông ngoại của anh là nhà điêu khắc, họa sĩ nổi tiếng Nguyễn Đức Thục, và người con trai của cụ, mà An Bình Minh gọi là cậu ruột chính là nhạc sĩ quân đội Nguyễn Đức Toàn, tác giả của những bài hát nổi tiếng như Quê em miền Trung du, Biết ơn chị Võ Thị Sáu, Mời anh đến thăm quê tôi, Hà Nội ơi một trái tim hồng, Tình em biển cả, Chiều trên bến cảng...

Lại cũng phải kể bên vợ của anh - bố vợ anh là nhà thơ Xuân Hoàng lẫy lừng thời đánh Mỹ của đất lửa Quảng Bình, từng là Chủ tịch Hội Văn nghệ Quảng Bình, còn vợ anh là một nữ sinh khoa văn xứ Huế, từng hàng chục năm cầm bút làm thơ, viết báo khá nổi danh...


Nhà văn An Bình Minh

Tôi thân thiết với An Bình Minh cũng đã khá nhiều năm, từ thuở là những chàng trai Hà Nội. Nhà tôi ở số 1 Lê Phụng Hiểu, nhà anh ở số 2 Ngõ Trạm, cùng khu Hoàn Kiếm có Tháp Rùa và Tháp Bút thiêng liêng. Rồi cả hai cùng lên đường nhập ngũ,” Mày lên đường hôm trước/ Tao ra đi hôm sau/ Trường Sơn gánh cả nước/ Hai đứa mình đuổi nhau” (Thơ Châu La Việt), anh là pháo thủ Đồ Sơn, Hải Phòng, tôi là pháo thủ ở Cánh đồng Chum đánh máy bay Mỹ chí chết, rồi anh về Đoàn văn công phòng không không quân và tôi về Đoàn nghệ thuật của một Binh trạm lính vận tải Hậu cần... 

Chiến tranh qua đi, chúng tôi lại cùng tụ hội ở TP Hồ Chí Minh, anh làm báo Người lao động và tôi ở báo Thanh niên. Lại cùng là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, dù anh viết khỏe hơn tôi nhiều, đã là tác giả của 10 tập truyện ngắn và ba tập tiểu thuyết dày dặn, mà tập tiểu thuyết Im lặng sống là tập thứ 4, là sáng tác mới nhất của anh những ngày tháng 8 vừa qua, khi anh cùng chúng tôi, bao gồm những Hoàng Dự, Hà Đình Cẩn, Hà Phạm Phú, Nguyễn Minh Ngọc, Nguyễn Trọng Tân, Trần Khánh Toàn, Châu la Việt... hội tụ tại Trại sáng tác văn học về đề tài “Lực lượng vũ trang - Chiến tranh cách mạng” năm 2023 do Nhà Xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Trung tâm Hỗ trợ sáng tác văn học nghệ thuật (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức tại Nhà sáng tác Đà Nẵng.


An Bình Minh (ngoài cùng bên phải) tại Trại sáng tác văn học về đề tài “Lực lượng vũ trang - Chiến tranh cách mạng” năm 2023

“Im lặng sống” của một người trầm tư “Im lặng... viết”, An Bình Minh nói gì?

Cùng ở TP Hồ Chí Minh nên chúng tôi cùng thầm hiểu: Phòng chống Covid-19 là một cuộc chiến toàn dân, toàn diện; mỗi căn nhà, mỗi chung cư, thôn xóm là một pháo đài, mỗi người dân là một chiến sĩ. Chống dịch như chống giặc, vì thế chúng ta đã quy định ngặt nghèo thực hiện khoanh vùng diệt dịch. Chúng ta đã có những mất mát đau thương, những sai lầm  không đáng có, cách ly tuyệt đối giữa các phường xã, giữa các quận, huyện và giữa các tỉnh thành phố. Tất cả những điều ấy đã khiến hoạt động phòng chống covid trở thành một cuộc chiến tranh với đầy đủ ý nghĩa dẫu đó là kẻ thù vô hình đã trôi qua. Cuộc chiến tranh có thể thuộc về quá khứ và dần phải quên đi để tiếp tục sống.

Đã từng có một phạm trù nhân sinh thế này: Ai cứ đăm đắm nhớ về một cuộc chiến tranh, kẻ đó không có đầu óc. Nhưng ai quên một cuộc chiến tranh thì kẻ đó không có lương tâm. Với cuộc chiến chống covid là như thế. Còn với tiểu thuyết Im lặng sống thì hơn thế. Tác giả không kể về một cuộc chiến tranh với những điều xưa cũ từng được nhiều người biết đến mà về một cuộc chiến tranh đặc biệt với những tình tiết không phải ai cũng được biết.


Bìa tiểu thuyết “Im lặng sống”

Trong Im lặng sống, cuộc chiến đấu với covid được khúc xạ, thu nhỏ vào một thành phố có tên Bình Hải, là nơi có dịch covid bùng phát mạnh nhất, khốc liệt nhất trong cả nước. Ở đó, cuộc chiến chống covid với sự thảm khốc, sự chết chóc hy sinh, những con số thật về người chết khó có thể đo đếm. Ở đấy đã diễn ra một cuộc chiến hơn cả một cuộc chiến tranh khi mà lần đầu tiên chúng ta đã phải chiến đấu với một kẻ thù không rõ hình hài, nằm ngoài cả sự hiểu biết của khoa học hiện đại. Hơn cả một cuộc chiến tranh bởi không có đối kháng, không kẻ thù hiện hữu để có thể biến đau thương thành hành động cách mạng. Ở đấy là những cái chết bất ngờ, tức tưởi. Sự bất lực của những phương tiện khoa học, của những kinh nghiệm thực tiễn sự hiểu biết của ngoài người...

Im lặng sống kết thúc ở “Ngày bình thường mới” với một ao ước giản đơn  của người dân được trở lại nhịp sống bình thường, được đi lại được nói cười, được nghe những âm thanh quen thuộc của cuộc sống. Nhưng niềm vui ấy chưa trọn thì bất ngờ xảy ra “vụ nổ” khủng khiếp khiến cả nước chao đảo, hoảng sợ và mất mát niềm tin. Đó là vụ nổ của “hai trái bom” Kit xét nghiệm Bắc Á và Cầu hàng không hồi hương. Hai quả bom khổng lồ này đã thêm một minh chứng cho cuộc chiến tranh đặc biệt, hơn cả một cuộc chiến tranh.

Để chiến thắng covid, chúng ta đã phải áp dụng chính sách thời chiến, với nhiều điều khoản nhân đạo. Vậy mà “Cầu hàng không hồi hương” đã lợi dụng chính sách đẩy giá vé máy bay và chỗ lưu trú lên cao ngất ngưởng để tham nhũng, hối lộ và chạy án hàng nghìn tỷ đồng. Đặc biệt là “Kit xét nghiệm Bắc Á”, với toàn bộ hoạt động từ nghiên cứu, sản xuất đến mua, bán đã thể hiện một chu trình lũng đoạn chính sách đẩy giá kit xét nghiệm lên cao để tham nhũng và hối lộ hàng nghìn tỷ đồng - Hàng trăm nghìn tỷ đồng, xin nhắc lại và tất cả đều do ngân sách chi trả.

Cũng chính vì vậy, thời gian này dư luận xã hội đã rộ đồn đoán về một “trùm cuối”. Một mình Bắc Á không thể vơ vét tiền của Nhà nước một cách trơn tru như không hề có pháp luật. Phải có một ai đó là trùm cuối hoăc, các trùm cuối đã lũng đoạn chính sách, tạo ra hành lang pháp lý cho Bắc Á thao túng trục lợi. Chính trùm cuối với sự lũng đoạn này, đã khiến cho việc thực hiện chính sách và những người thụ hưởng chính sách khủng hoảng niềm tin, “lệch pha” trong các quyết sách phòng chống dịch bệnh.  

Tiểu thuyết Im lặng sống kết lửng ở vụ án Bắc Á đang trong thời gian điều tra với nhận định: Cũng như Covid biến thể, Trùm cuối biến thể đang treo lơ lửng trên đầu người dân, ngay ngáy về một nỗi bất an xã hội trong tương lai. Chính vì thế, Im lặng sống đã có một thông điệp hãy im lặng để lắng nghe mệnh lệnh của sự sống, như đã từng nghe trong suốt cuộc chiến tranh chống covid. Và cuối cùng là phá vỡ sự im lặng ngăn không cho trùm cuối biến thể có đường trở lại tác họa cuộc sống. Để những người đã chết im lặng trong cuộc chiến chống covid được siêu thoát.

Hãy đọc Im lặng sống để thấy thông điệp ấy.

*

Tập tiểu thuyết không dày, quãng 200 trang in, cách viết và bố cục nhiều mới lạ. Trong buổi tổng kết Trại viết, Ban tổ chức đánh giá cao tiểu thuyết này và NXB Quân Đội đã đưa ngay vào kế hoạch xuất bản.

Đồng thời, nhà văn Hoàng Dự - Trưởng Ban tổ chức cuộc thi tiểu thuyết của Thời báo Văn học nghệ thuật vì chất lượng  của tiểu thuyết Im lặng sống, đã đề nghị tác giả và tác phẩm (ùng một số tiểu thuyết khác hoàn thành trong Trại sáng tác) tham gia cuộc thi tiểu thuyết của Thời báo.

Nâng ly mừng An Bình Minh, anh em tủm tỉm: Năm xưa người anh ruột - nhà văn Bùi Bình Thi dậy sóng tưng bừng trên văn đàn nước, nay đến lượt ông em Bùi Bình Thiết (tức An Bình Minh) cũng lại sẽ dậy sóng tưng bừng...

Văn chương nhà họ Bùi hẳn nhiên là thế!

Nguồn: Thời báo Văn học & Nghệ thuật.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Hữu Thỉnh và chiến sĩ xe tăng
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước gian nan khốc liệt của dân tộc Việt Nam trong gần một phần tư thế kỷ như một bản trường ca âm vang giai điệu trầm lắng bi hùng, đã phản ánh phẩm chất cao đẹp sáng ngời của mọi tầng lớp nhân dân ở cả ba miền. Những người tham gia vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc, cầm súng trực diện đấu tranh với quân thù có những chiến sĩ làm văn nghệ thuộc đủ binh chủng như: Nguyễn Thi (1928-1968), Lê Anh Xuân (1940-1968), … và Hữu Thỉnh. Trong đó, xuất thân từ một chiến sĩ xe tăng, Hữu Thỉnh được coi là một gương mặt thơ xuất sắc nổi trội trong nền văn học có lửa của giai đoạn 1954-1975.
Xem thêm
Lê Quang Sinh và nghệ thuật phê bình thơ
Bài viết của PGS.TS Hồ Thế Hà
Xem thêm
Anh nằm đây – trẻ mãi tuổi hai mươi
Bài viết về thơ Trần Ngọc Phượng
Xem thêm
Lê Tiến Vượng và hai tập lục bát liền hơi
Bài viết của nhà thơ Vũ Quần Phương về hai tập lục bát của Lê Tiến Vượng xuất bản cuối năm 2016 (Lục bát khóc cười) và cuối năm 2018 (Lục bát phố).
Xem thêm
“Gặp” lại nhà văn Lưu Thành Tựu với “Hoa xương rồng trên cửa sổ tầng 5”
Nhà văn Lưu Thành Tựu hiện là phó ban điều hành phân hội văn học, hội văn học nghệ thuật Bình Dương. Truyện ngắn Hoa xương rồng trên cửa sổ tầng 5 của anh là tác phẩm đạt giải tại Cuộc thi truyện ngắn Đông Nam bộ năm 2022, đã đăng trên vanvn.vn và Tạp chí Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh như một sự ra mắt sau khi tác giả được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam.
Xem thêm
Chất Folklore trong Lục bát khóc cười và Lục bát phố
Cầm hai tập thơ thuần thể loại lục bát quen thuộc, nghĩ đọc cũng hơi ngại bởi cứ đều đều một điệu, dễ chán. Nhưng đọc một vài bài mở đầu trong tập “Lục bát khóc cười” và “Lục bát phố” của Lê Tiến Vượng thì cảm giác ấy dần mất đi và thay vào đó là cảm giác hào hứng và thú vị.
Xem thêm
Trăn trở sự tồn tại người - Gía trị nhân bản trong thơ Văn Cao
Đọc thơ Văn Cao, ở nhiều thi phẩm như: Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc, Những người trên cửa biển, Khuôn mặt em, Một đêm đàn lạnh trên sông Huế, Lá, Trôi, Thời gian, Cánh cửa, Thu cô liêu, Năm buổi sáng không có trong sự thật, Ba biến khúc tuổi 65, Linh cầm tiến… bạn đọc cũng có thể thấy sự đa dạng cung bậc cảm xúc, có xôn xao, có sâu lắng bâng khuâng… nhưng dường như chủ đạo vẫn là những thì thầm tự vấn, suy tư trăn trở, đau buồn và thậm chí nhiều khi hoang mang, kinh hãi, lo âu. Phải chăng, tất cả những thể nghiệm cảm xúc nội tâm ấy bắt nguồn sâu xa từ những “chấn thương” tinh thần của tác giả bởi tác động của hoàn cảnh sống? Và dưới tầng sâu lớp ngôn từ của mỗi thi phẩm ẩn giấu bao mỹ cảm mà chúng ta cần suy ngẫm“giải mã”?
Xem thêm
Nguyễn Trọng Tạo mà đời vẫn say, mà hồn vẫn gió
Hôm nay 12/6, Nhà lưu niệm nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo (1947-2019) được khánh thành tại đội 6, xã Diễn Hoa, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Xem thêm
Số phận các nhân vật nữ trong tập truyện ngắn “Đảo” của Nguyễn Ngọc Tư
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư Sinh năm 1976 tại xã Tân Duyệt, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, là nhà văn, Hội viên Hội nhà văn Việt Nam. Năm 2018, cô được trao Giải thưởng Văn học Liberaturpreis 2018 do Litprom (Hiệp hội quảng bá văn học châu Á, châu Phi, Mỹ Latin ở Đức) bình chọn, dựa trên việc xem xét các bản dịch tiếng Đức tác phẩm nổi bật của các tác giả nữ đương đại tiêu biểu trong khu vực. Giải thưởng được trao hàng năm nhằm vinh danh các tác giả nữ đến từ châu Á, Phi, Mỹ Latin, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và vùng Caribe.
Xem thêm
Lê Khánh Mai và hành trình nhà thơ nữ bứt phá
Nhà thơ, nhà văn Lê Khánh Mai đến nay (năm 2024) đã ấn hành 12 đầu sách, trong đó có 7 tập thơ, 1 tiểu thuyết, 1 tập truyện ngắn, 1 chuyên luận văn học, 1 tập tiểu luận phê bình văn học, 1 tập tản văn và tuỳ bút. Sức sáng tạo ở một tác giả nữ như vậy là liên tục và rất mạnh mẽ. Thơ là thể loại chính của ngòi bút Lê Khánh Mai nhưng văn xuôi và lý luận, phê bình cũng đạt nhiều thành tựu. Tất cả làm nên tên tuổi của một nhà thơ, nhà văn tiêu biểu của tỉnh Khánh Hoà và của văn học Việt Nam hiện đại.
Xem thêm
Trần Đàm đi tìm một bản ngã
Đã ngoài tám mươi mà mỗi lần theo ông, cánh hậu sinh chúng tôi cách ông cả giáp vẫn thấy hụt hơi. Đúng là không nói ngoa cả khi leo dốc, đường trường lẫn khi viết lách, chơi bời.
Xem thêm
Đọc Người xa lạ của Albert Camus bằng chiếc gương soi của chủ nghĩa hiện sinh
Giàu Dương Nếu triết học cổ điển đề cao bản chất và dấn thân vào việc tìm kiếm những định nghĩa về bản chất, thì trào lưu hiện sinh tập trung vào sự tồn tại của bản thể, lấy đó làm điểm khởi nguyên cho mọi sự phóng chiếu vào thực tại khách quan. Người xa lạ (L’Étranger) của Albert Camus ra đời như một dấu ấn sâu sắc của triết thuyết hiện sinh ở giai đoạn nửa sau thế kỷ XX. Là một triết gia, nhà văn tài hoa, Camus đã mở ra những cánh cửa để người đọc bước vào thế giới của “kẻ xa lạ” Meursault – một người đàn ông tự mình chọn lấy thế đứng bên lề của xã hội. Hành trình của Meursault không đi tìm một kết luận duy nhất của sự tồn tại mà chỉ trình bày sự tồn tại như nó vốn là.
Xem thêm
Một thế giới rất ‘đời’ trong sáng tác của Tản Đà
Nhà thơ, nhà báo Tản Đà (SN 1889), quê làng Khê Ngoại, xã Sơn Đà, huyện Bất Bạt, tỉnh Sơn Tây.
Xem thêm
Cây có cội, nước có nguồn
Nguồn: Báo Văn nghệ số 19/2024
Xem thêm
Khát vọng Dế Mèn
Sự ra đời của Giải thưởng Dế Mèn cùng với phát ngôn của đại diện Hội Nhà văn Việt Nam đã chạm đến khát vọng lâu nay vẫn nằm đâu đấy trong những người yêu và hiểu rõ hiện trạng văn học thiếu nhi nước nhà…
Xem thêm
Tác giả trẻ chinh phục cuộc thi Thơ Hay!
Bài viết của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn
Xem thêm