HOÀI HƯƠNG

“Biên giới, ngàn mến thương
Từng tấc đất quê hương bao máu xương đã đổ…”

Câu hát trong ca khúc “Trái tim em trong ba lô” của nhạc sĩ Tăng Minh Thành hơn 40 năm trước cứ theo chúng tôi suốt cả chặng đường gần 200km từ TP Hồ Chí Minh về miền biên thùy Tây Nam, Long Khốt (Vĩnh Hưng- Long An), nơi đầu nguồn con sông Vàm Cỏ Tây nước trong xanh biêng biếc êm đềm, nơi có những đồng lúa xanh bát ngát chao nghiêng cánh cò bình yên, nơi có những đầm sen đang vào mùa hoa hồng rực tỏa hương thơm an nhẹ thanh khiết...

Nắng vẫn đậm ngọt sóng sánh như mật tràm ngàn năm nay ở miền đất cổ này. Những cơn gió đổi chiều vun vút thênh thang bên đây đất Việt Nam bên kia đất bạn Campuchia vẫn thế. Mà màu xanh của mạ non nhu nhú sao cứ làm mắt cay cay, nhịp tim rưng rưng... Có một nơi mà bất kỳ lúc nào chạm vào cũng thấy nhiều cảm xúc - là biên giới - là phên giậu biên thuỳ - là cột mốc chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ. Một nét bút cha ông vẽ hình đất nước. Một mảnh cương giới địa đồ. Một linh thiêng đất đai Tổ quốc, bao đời tổ tiên, ông cha nhiều thế hệ đã giữ gìn. Một chủ quyền lãnh thổ Việt Nam bất di bất dịch muôn đời.

Đoàn nhà văn trong chuyến đi thực tế Long Khốt

Và càng cảm xúc hơn khi nơi đó, được biết, có rất nhiều linh hồn bất tử - linh hồn những người Việt Nam đã quyết tử chống quân xâm lược ngoại quốc, để bảo vệ, để giữ gìn chủ quyền toàn vẹn mảnh đất Việt. Có một khoảnh khắc hơi thở như nghẹn lại khi nhìn mấy dãy đá hoa cương khắc tên hơn 7000 liệt sĩ đã nằm lại mảnh đất thiêng này. Có những giọt nước mắt không cầm được khi đọc câu thơ trong ngôi Đền thờ các liệt sĩ ở Long Khốt:

"Thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc
Hồn bay lên hoá linh khí quốc gia".

Cột mốc 223, một trong 12 cây cột mốc nằm trong chiều dài biên giới 17,3km, thuộc đồn biên phòng Long Khốt quản lý, khi chúng tôi đến chỉ mới 10 giờ sáng, nắng đã đậm đặc sắc vàng phủ hết cả vùng biên. Mà kỳ lạ, nắng đậm như mật nhưng lại trong suốt như thủy tinh, cho ánh mắt trải dài mê mải băng qua những cánh đồng trống mênh mông, nổi bật màu phù sa trầm tích và gần như chỉ lơ thơ một ít cỏ xanh. Nghe những người lính biên phòng nói, đất đang được “phơi” nắng, “nghỉ dưỡng”, chuẩn bị khi mùa mưa về, là xạ lúa. Bên mình, bên bạn cùng như thế. Con đường tuần tra chung, bên này của mình, bên kia của bạn, một bờ ruộng mỏng, nhìn xa xa như một nét vẽ mảnh, lượn mềm mại qua những cánh đồng. Một không gian êm ả hiền hòa ngập tràn thân thương.

Một khoảnh khắc se sắt chùng lại khi nhìn mấy bụi hoa mua tím rung nhẹ trong gió mảnh, khiêm nhường vươn mấy nhánh lá xanh bên cạnh cột mốc chủ quyền. Loài hoa của thương nhớ hoài niệm làng quê ruộng đồng, không biết có phải vì nắng miền biên cương mà sắc hoa tím đậm đến xao lòng. Hay ẩn trong đó có linh hồn bất tử của những người lính trẻ, dâng cả thanh xuân, hy sinh để giữ chủ quyền từng tấc đất cha ông nơi đây? Nghe mơ hồ lao xao trong nắng ong ong gần đỉnh trưa những bước chân, những tiếng cười, những thấp thoáng qua lại đoàn quân…Nắng rát nóng, mà sao bỗng thầy phất qua làn gió lạnh. Đưa tay vuốt nhẹ cánh hoa, như gởi một lời thương, như lưu lại một tưởng niệm mãi mãi…

Hoàng hôn biên thùy hình như muộn hơn, quá chiều mà mặt trời vẫn lơ lửng chùng chình nghiêng trên dòng Long Khốt mùa nước cạn, chiếu những ánh đỏ, hồng, tím loang trên mặt sông vẫn đầy nước, hắt lên những bụi cỏ hàng cây hai bờ ánh lấp lánh sáng, như một cuộc dạo chơi thong dong trước khi rơi xuống xa tít chân trời. Mùa khô, hình như chỉ để nước sông trong hơn, dù nghe nói sông nơi này khi triều lên nước xanh biêng biếc màu lá, triều xuống nước đục ngầu màu phù sa.

Đứng bên bờ ngắm nhìn dòng nước lững lờ trôi, trong hiu hiu gió, chiều chênh vênh vài tia nắng muộn còn sót lại trên vài ngọn cây cao, thảng mấy cánh cò chao nghiêng soi bóng mặt nước sông. Tôi đã lặng người khi nghe những người cựu chiến binh, Trung đoàn 174, Sư đoàn 5, Quân khu 7, từng một thời chinh chiến kể lại, tại Long Khốt, ngay nơi bến nước này, nửa thế kỷ trước, hàng trăm đồng đội của họ đã nằm dưới dòng sông vĩnh viễn sau những trận quyết chiến “mở cửa”…

Trong chạng vạng phủ màu tím nhạt như khói, những hoài niệm xưa đang đầy ắp thổn thức khắc khoải trong trái tim, trong ánh mắt vời vợi nhìn dòng sông, trong mỗi câu chuyện của những cựu chiến binh... Để rồi như một dẫn dụ kỳ lạ, họ như đang lạc thần về một ngày chiến trận năm xưa. Có chút hoa mắt, hình như bóng dáng năm sáu người lính đang bá vai bá cổ nhau cùng hòa giọng: “…bình minh lấp lánh chân trời xa/ miền biên giới xanh thẳm/ hạt sương long lanh cành lá…/ chúng con đi …/ son sắt nguyện thề/ tình non nước, hiến thân đời con”...

“Chiều biên giới em ơi!/ Có nơi nào xanh hơn/ Như chồi xanh cỏ biếc/ Như rừng cây của lá”… Một cảm xúc xốn xang, rất khó gọi tên khi tạm biệt biên giới trong hoàng hôn tím sẫm, trong xào xạc gió trên những vòm lá xum xuê, trong tiếng thầm thì âm vọng từ dòng Long Khốt. Và trăng đang rằm tỏa ánh sáng bạc phủ một lớp bụi bàng bạc cho không gian miền biên thùy thêm vẻ huyền ảo, thiêng liêng, thấm đẫm yêu thương./.

Long Khốt- Sài Gòn - Tháng 4/2022
Nguồn: Báo CATP số ra Thứ bảy 23/4/2022.