TIN TỨC

Câu thơ buồn như tiếng rao đêm

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2026-03-23 12:37:50
mail facebook google pos stwis
529 lượt xem

LÊ THIẾU NHƠN

Nhà thơ Vũ Thanh Hoa đã theo con đường thi ca đủ lâu, để không còn hoài nghi về sự chọn lựa sáng tạo. Và chị cũng không còn ngỡ ngàng trước mọi đánh giá yêu ghét từ phía công chúng tiếp nhận. Thế nhưng, với sự bình tĩnh và sự điềm nhiên ấy, nhà thơ Vũ Thanh Hoa cũng bước vào giai đoạn khó khăn nhất của một người viết. Đưa thơ về phía thị hiếu đám đông hay kéo thơ về cõi im lặng cá nhân, thực sự cần sự đắn đo nghiêm túc. Sau một thập niên không in thơ, chị cùng lúc ra mắt ba tập thơ, tự tin đặt tên mỗi tập thơ bằng một âm tiết, mà ghép lại thành bút danh mình: “Vũ”, Thanh” và “Hoa”.
 

Ba tập thơ “Vũ”, “Thanh” và “Hoa” chủ yếu được nhà thơ Vũ Thanh Hoa viết từ năm 2010 đến năm 2025. Nếu so với những tập thơ đã xuất bản trước đây như “Nỗi đau của lá”, “Trong em có người đàn bà khác”, “Lời cầu hôn đêm qua” và “Lục bát phố”, thì chị trình làng một giọng điệu đắm đuối hơn và day dứt hơn. Đó là cảm giác “chiếc ghế độc thân quên nhớ vu vơ” trong bối cảnh “khi lỡ mùa câu chữ hóa ngô nghê” nên chị có được “câu thơ buồn như tiếng rao đêm”.

Những ai muốn tìm vần điệu nhẹ nhàng mang tính thư giãn chốc lát, có lẽ không nên đọc “Vũ”, “Thanh” và “Hoa”. Bởi lẽ, sự tương tác của ba tập thơ kéo độc giả vào miền hoang mang và ngậm ngùi, khi phải san sẻ cảm giác “bóng tối giả chết/ mọi người giả chết/ em giả chết/ trái tim vẫn sống để yêu anh” từ nỗi đa đoan và niềm vân vi “đổ tất cả buồn vui vào khói/ tôi định vị mình giữa bản đồ đêm”.

Nhà thơ Vũ Thanh Hoa bên poster thơ của mình tại Ngày Thơ Việt Nam 2026.

Ba tập thơ “Vũ”, “Thanh” và “Hoa” liên kết thành một chân dung người đàn bà đi qua cuộc tình mà không thể nào thoát khỏi những hồi tưởng đeo bám. Người đàn bà ấy càng kiên định thủy chung thì dư âm cuộc tình càng nhói buốt. Dù xác định “đêm chẳng thể dài hơn kỉ niệm” nhưng hành trình tìm kiếm ánh sáng bình yên vẫn gập ghềnh “em đi/ qua rất nhiều ngôi nhà/ đánh rơi hạt mầm bên cửa/ những dấu chân rón rén/ những cuộc tình không bấm chuông”, chị đành chấp nhận bẽ bàng “tôi gặp vài người đàn bà/ bàn tay giống tôi/ mái tóc giống tôi/ giọng nói giống tôi/ nhưng đôi mắt và nụ cười rất khác/ khép cánh cửa gió/ giật mình/ tôi gặp/ góc trong cùng/ một người đàn bà co ro ngồi khóc”.

Những câu thơ Vũ Thanh Hoa cứ dần mở rộng xao xác khi chị tự cho mình cơ hội để ngờ vực người tình “những lời hứa suông quá nhiều dị bản” và ngờ vực bản thân “cả tin những tia nắng ban mai vĩnh cửu/ cả tin những cơn mưa không bao giờ tạnh”. Đôi lúc, khoảnh khắc nhớ nhung ngoảnh lại cũng làm bồi hồi thực tại ngổn ngang “mùa cũ tưng bừng nở trên chiếc khăn/ em choàng vào năm ấy/ từng cánh cúc vàng rực/ bây giờ lặng thinh trong chiếc lá thu”. Giữa miền hanh hao của bâng khuâng nuối tiếc và bịn rịn níu kéo, chị mường tượng được thời gian lạnh lùng đang đẩy mình vào những rối bời miên man “hương sắc đang rời bỏ cánh hoa/ lạc lõng mùa và người đàn bà lỗi mốt”.

Thơ tình Vũ Thanh Hoa không thét gào, không hờn dỗi, không trách móc. Chị tập làm quen với hụt hẫng bằng cách an ủi “bao nông nổi xếp hàng hóa thân trầm tích” để có một ứng xử bao dung “chuyện hôm qua sắp cất vào năm cũ/ em vẫn chưa quen ngồi hát một mình”. Chị tập chan hòa với mất mát bằng cách vỗ về “gió xô mây trắng ngã lưng chừng” để có một thái độ tha thứ “gục trên vai mùa thu khóc cho những lá lìa cành/ trong giấc mơ hôm qua một vì sao đã tắt”.

Nhà thơ Vũ Thanh Hoa không quá chú trọng thể loại thơ để tái hiện nhịp đập trái tim mình. Chính nhờ sự chối từ những khuôn thước mang tính ước lệ, từng câu thơ tự do co duỗi dài ngắn khác nhau để thuận lợi phô diễn mọi ý tứ. “Vũ”, “Thanh” và “Hoa” dù nặng trĩu ưu tư vẫn không triệt tiêu mơ mộng. Cái nhìn mông lung “thành phố sang thu lá rụng về cổ tích” giúp sự lãng mạn không bị che lấp “anh như là hoàng tử/ em sửa soạn mãi không thành công chúa” giữa định mệnh run rủi “em nhắm mắt đi trên sóng/ vô định cánh buồm mình/ con thuyền lạc lối/ trôi về hư không”.

Ba tập thơ “Vũ”, “Thanh” và “Hoa” đều không dễ đọc liền một hơi. Mỗi tập thơ đều có lý do để tồn tại độc lập, nhưng vẫn nằm trong mạch rung động chung của bản hòa âm “Vũ Thanh Hoa”. Đọc thơ chị, không khó để phát hiện cá tính một người phụ nữ mạnh mẽ và quyết liệt. Sau năm tháng trải nghiệm hết cung bậc giông bão và cay đắng, chị lặng lẽ vãn hồi sự nồng nhiệt “tấm áo mùa thu đánh mất/ heo may chẳng thể hồi sinh” để được an trú trong không gian riêng “hát một câu hát phi giới tính/ thấy mình cùng những hạt bụi rơi”.

Với ba tập thơ “Vũ”, “Thanh” và “Hoa”, nhà thơ Vũ Thanh Hoa tự tin phơi bày vui buồn với cộng đồng. Tác giả không ngần ngại “em lau những giọt mưa chảy từ ký ức mình” như một giải pháp âm thầm bảo tồn những ngày yêu và được yêu “bất chợt mưa rào đổ về biển sâu/ nỗi nhớ vòng xe lăn bánh qua cầu”.

Sài Gòn, 3/2026

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tuổi trẻ và hành trang vào đời của nhà văn Nguyên Cẩn
Có lẽ từ lâu rồi, xã hội đương đại chúng ta thiếu trầm trọng về: dinh dưỡng tâm hồn làm thế nào để các em thể hệ trẻ có tiềm lực dinh dưỡng tinh thần, biết yêu thương người khốn khổ, giúp đỡ kẻ yếu và biết sẻ chia cảm xúc. Đây là vấn đề không khó, chẳng phải dễ nhưng phải nhìn thấy và đồng lòng cả hệ thống giáo dục, gia đình lẫn chính phủ.
Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm
Tiếp vần – nâng vần: Thủ pháp điều động ngữ âm trong cấu trúc kiến tạo cảm xúc
Trong hành trình đi tìm vân tay trên mặt chữ, mỗi người làm thơ đều trải qua những chặng dừng của nhận thức. Đối với tôi, hành trình ấy kéo dài hơn 30 năm, từ những rung động vô thức của một cậu học trò đến sự tỉnh thức quyết liệt của một người đã đi qua đủ thăng trầm nhân thế. Giữa lúc thi đàn đương đại đang rộn ràng với những cuộc tháo khoán vần điệu hay các thử nghiệm tân hình thức, hậu hiện đại; tôi nhận ra mình vẫn trung thành với một lối đi riêng - một thủ pháp mà tôi tạm định danh là: Tiếp vần - Nâng vần.
Xem thêm