TIN TỨC

Gặp người kể chuyện Bác Hồ bằng thơ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-05-18 16:34:43
mail facebook google pos stwis
133 lượt xem

ANH THƠ

"Viết về Bác là cảm xúc, suy tư không chỉ về lãnh tụ thiên tài mà còn về một con người, một đời người… Viết về Bác là viết về nhân dân, về dân tộc, về cách mạng, về thời cuộc, không chỉ là quá khứ mà cả hiện tại và tương lai…", nhà thơ Hồ Bá Thâm trải lòng.


Nhà thơ Hồ Bá Thâm và tập "Từ ấy mùa sen" - Ảnh: VGP/Anh Thơ

Chúng tôi đến thăm nhà thơ, tiến sĩ triết học Hồ Bá Thâm - (người "kể chuyện Bác Hồ bằng thơ" như một chương trình của đài VOH từng nói về ông) trong những ngày tháng 5 lịch sử, kỷ niệm 132 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Là một nhà nghiên cứu khoa học có nhiều năm gắn bó với việc nghiên cứu và giảng dạy triết học, mỹ học, tâm lý, chủ nghĩa xã hội khoa học, tư tưởng Hồ Chí Minh; có gần 50 đầu sách lý luận triết học, chính trị xã hội, văn hóa, tâm lý, nhân lực nhưng tiến sĩ triết học quê xứ Nghệ vẫn luôn giữ niềm đam mê bất tận với thi ca.

Ông đã được trao tặng nhiều giải thưởng về văn chương như giải C tại Giải thưởng Sáng tác văn học nghệ thuật về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM với tập thơ trường ca "Nỗi niềm". Đặc biệt, ông cũng được trao tặng Bằng Kỷ lục gia Việt Nam, người sáng tác thơ có nhiều từ "nghiêng" nhất vào năm 2012 và được tôn vinh là trí thức Việt Nam năm 2015.

Trong 13 tập thơ của Hồ Bá Thâm thì đã có 9 tập với nhiều bài thơ về Bác ("Dưới ánh mặt trời", "Đi từ mùa xuân ấy", "Tập thơ Thơ và trường ca Nỗi niềm", "Khi mùa xuân đến", "Trường ca Đứng trước dòng sông", "Vầng trăng quê", "Từ ấy mùa sen", "Hát cùng Hà Nội", "Có một Trường Sơn như thế"). Trong tập "Dưới ánh mặt trời", có chùm thơ Nguồn sáng vĩnh hằng với khoảng 70 trang viết về Bác, tập "Hát cùng Hà Nội" có 60 trang viết về Bác.

Sau hơn 50 năm làm thơ về Bác Hồ in rải rác trong 9 tập thơ nói trên, năm 2021, ông in riêng một tập thơ với 49 bài viết về Bác Hồ mang tên "Từ ấy mùa sen" (TAMS).

Từ ấy mùa sen

TAMS gắn với hình ảnh chủ đạo, gần gũi đồng quê Việt Nam là bông sen. Có một số bài nổi bật, ấn tượng như "Ngày ấy mùa sen", "Sen mặt trời", "Câu ca ví dặm mùa sen" hay "Hồ Chí Minh bát ngát những mùa sen"… Ngoài ra, bài thơ "Mỗi bước con đi có cha bên cạnh" được nhà thơ Hồ Bá Thâm viết sau khi xem xong vở kịch "Cha con và Tổ quốc", ngày Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh chia tay cha đi về phương Nam để tìm đường cứu nước.

Ông cũng viết nhiều bài thơ về Bác ở miền Trung, khi Bác ở Sài Gòn và khi xa đất nước… Tập thơ còn nhắc nhớ về Đồng Tháp, nơi ở cụ thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hay cả về sự kiện Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sang thăm Hoa Kỳ để thể hiện tình hữu nghị như Bác mong ước từ lâu…

Ông tâm sự, trước đây, các chùm thơ về Bác Hồ thường nói nhiều về sự nghiệp của Bác, tình cảm và sự hy sinh của Bác với dân, với đất nước, còn tập TAMS khắc sâu thêm hình ảnh Bác hy sinh tình cảm cá nhân, gia đình, lợi ích riêng vì nghĩa lớn của dân tộc. Tập TAMS viết nhiều về quan hệ Bác Hồ với người thân (với Mệ, Cha, anh em), gắn với tình yêu nước, yêu dân… Dù đã viết nhiều về Bác nhưng tập thơ TAMS vẫn có chỗ đứng riêng, giàu hình ảnh, âm nhạc điệu hơn, ít lặp lại trong các sáng tác trước đó.

"Tháng Năm này xin hứa cùng với Bác

Gian nan khởi nghiệp, lửa thử vàng

Bão giông sóng dữ, luôn vững lái

Nhớ Bác, chúng con đạp sóng bằng!

Tháng Năm này, chắc Bác nhớ mẹ cha

Xả thân sự nghiệp nặng sơn hà

Tất cả hòa vào hồn sông núi

Thiêng liêng phù hộ cháu con ta!

 Tháng Năm này, cháu về thăm nhà Bác

Tháp nén trầm thơm tỏ tấm lòng

Sen nở đưa hương hồn… trong gió

Sáng - vầng - nhật - nguyệt trái - tim -hồng!"


Nhà thơ Hồ Bá Thâm từng được trao tặng nhiều giải thưởng về văn chương - Ảnh: VGP/Anh Thơ

Cảm xúc, suy tư về lãnh tụ thiên tài - về một đời người…

Theo nhà thơ Hồ Bá Thâm, Bác Hồ là nhân vật rất điển hình, đặc biệt điển hình cho trữ tình thơ ca và nghệ thuật khai thác sáng tạo… Khi làm thơ về Bác, ông chú trọng đến nỗi niềm của Bác khi hoạt động cách mạng.

"Viết về Bác là cảm xúc, suy tư không chỉ về lãnh tụ thiên tài mà còn về một con người, một đời người… Viết về Bác là viết về nhân dân, về dân tộc, về cách mạng, về thời cuộc, không chỉ là quá khứ mà cả hiện tại và tương lai…", Hồ Bá Thâm nói và cho biết thêm, khi viết về Bác, ngoài mục đích hay, đúng và lôi cuốn, phải làm sao để không thể hiện sự ca ngợi một chiều mà còn phải có ý nghĩa thức tỉnh, học, làm theo gương Bác một cách sáng tạo.

Cái khó nhất khi làm thơ về Người, theo nhà thơ Hồ Bá Thâm, đó là phải hiểu được nội tâm, cảm xúc trăn trở của Bác. Viết về Bác Hồ hay về quê hương đất nước cũng chính là thể hiện sự suy tư về nhân tình thế thái, về thời cuộc, về số phận con người, số phận dân tộc và cả nhân loại cần lao trong biến cố lịch sử và không chỉ đã qua mà còn là trong tương lai bởi vì Hồ Chí Minh còn sống mãi với nhân dân dân tộc ta. Viết về Bác là để học, để làm theo Bác trong hoàn cảnh của mình và truyền cảm hứng khát vọng cho người khác.

Từ những mùa sen Đồng Tháp

Từ những mùa sen quê Bác

Cháu con yêu kính bên Người

Theo ánh sáng mặt trời nhân văn của Bác…

Lớn lên

Lớn lên…"

Nguồn: https://tphcm.chinhphu.vn/

Bài viết liên quan

Xem thêm
Một Nhà thơ – Thầy thuốc Nhân dân nặng lòng với chiến dịch phòng chống Covid tại TP.HCM
Một Nhà thơ – Thầy thuốc Nhân dân nặng lòng với chiến dịch phòng chống Covid tại TP.HCM
Xem thêm
Nhà văn Lê Văn Nghĩa – sống nghĩa tình, viết nghĩa nhân
… Nhưng, khi tin nhà văn Lê Văn Nghĩa vĩnh viễn ra đi, tôi và bạn bè anh, không chỉ bàng hoàng, tiếc thương, mà còn thấy rõ cái khoảng trống mà một nhà văn sống một cuộc đời nhân nghĩa và viết về nghĩa nhân, để lại.
Xem thêm
Nhà văn Lê Văn Nghĩa giữa biết cười và dám cười
Bây giờ, nhà văn Lê Văn Nghĩa không còn nữa.
Xem thêm
Nhớ Trần Thanh Phương - người giữ kỷ lục về sưu tập chân dung và bút tích nhà văn
Nhà báo Trần Thanh Phương và vợ (chị Phan Thu Hương, nhà giáo) sống thanh bạch bằng đồng lương và tiền nhuận bút.
Xem thêm
Nhà văn Vũ Hạnh qua đời, thọ 96 tuổi
Trong suốt cuộc đời cầm bút, Vũ Hạnh nổi danh với nhiều tác phẩm, trong nhiều thể loại, chứng tỏ tầm vóc​ một cây bút đa tài.
Xem thêm
Người thầy truyền lửa và văn đức
Cám ơn sự có mặt của một “Người Việt cao quý” trên cuộc đời này, để thế hệ cầm bút chúng tôi có được người thầy trong văn nghiệp.
Xem thêm
Tôi làm phim về bác sĩ Trần Hữu Nghiệp
Bác sĩ Trần Hữu Nghiệp, Nhà giáo nhân dân, nhà văn? Ba con người ấy trộn lẫn, hòa quyện nhuần nhuyễn trong ông.
Xem thêm
Á Nam Trần Tuấn Khải - Tấm gương về nhân cách người cầm bút
Xuyên suốt hành trình hoạt động của mình, cụ Á Nam đã giữ tròn vẹn khí tiết của một nhân sĩ, một trí thức, nghĩa là Sống Đúng Với Những Gì Tạo Nên Mình. Là hậu duệ đời thứ 28 của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, cụ lớn lên cùng Nho học,
Xem thêm
Nhớ nhà văn Nguyễn Quang Sáng
Nguyễn Quang Sáng là một nhà văn lớn.
Xem thêm
Lưu Quang Vũ - dòng mưa ánh sáng
Vì sao nhan đề bài viết là “Lưu Quang Vũ, dòng mưa ánh sáng” mà không là “Văn chương Lưu Quang Vũ, dòng mưa ánh sáng?”
Xem thêm
Nhà văn ra đi để lại gì cho nhân thế?
Cách đây hơn hai tuần, nhà văn Vũ Hạnh mãi ra đi, dù không phải nhiễm Covid 19,
Xem thêm
Khi nhà văn nằm xuống, đồi núi của anh ta mới trồi lên
Ra mắt cuốn tiểu thuyết thứ 9 giữa lúc nhiều thành phố trong cả nước phải giãn cách,
Xem thêm
Nhà văn Bích Ngân: Hiện diện cùng nỗi đau và chia sẻ nỗi đau đó, còn là phẩm hạnh của người cầm bút
Nhiều tháng qua, tôi không dám rời chiếc điện thoại. Phập phồng, hồi hộp, đợi chờ.
Xem thêm
Đọc CANH NĂM của Lê Thành Chơn
Trong 2 tập tiểu thuyết đồ sộ, nhà văn Lê Thành Chơn đã tỏ ra sắc sảo trong phát hiện
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Quốc Trung - người anh cao thượng của tôi
Chiều 10-9, nhà văn Nguyễn Quốc Trung đã trút hơi thở cuối cùng tại Quân y viện 175 sau 2 tuần chống chọi với Covid-19
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc
Đại tá, nhà văn Nguyễn Quốc Trung không vô danh.
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Người về “Bên rừng thốt nốt”
Thân hình gầy gò mỏng mảnh, dong dỏng cao, nước da tái xạm, môi đen như kẻ chì, dáng đi hơi chúi về phía trước, ấy là nhà văn Nguyễn Quốc Trung.
Xem thêm
Đại tướng Phùng Quang Thanh và người thủ trưởng cũ
Khi được tuyên dương anh hùng, Phùng Quang Thanh là Thượng sĩ Trung đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Năm 1968, Phùng Quang Thanh tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị
Xem thêm
Lê Khánh Mai – hồn thơ mây trắng
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) – Đọc “Mật ngôn của tình yêu” của Lê Khánh Mai (NXB Hội Nhà văn, 2019), ta gặp những vần thơ giàu chất suy tưởng, đó là những trăn trở suy tư về sự sống, những chiêm nghiệm về cuộc đời hữu hạn và khát vọng vô biên, nỗi day dứt về tình yêu và chiến tranh, hạnh phúc và mất mát, khổ đau. Nổi bật là những bài thơ về tình yêu nhưng không phải là cảm xúc nồng nàn, say đắm của đôi lứa đang tình tự mà là “Mật ngôn của tình yêu”, là ẩn ức về một tình yêu đã trở thành kỷ niệm buồn thương từ hơn mười năm trước, một hồn thơ luôn hướng về nơi ấy, nơi “anh hoá thành mây trắng”. Tứ thơ đó trở đi, trở lại trong nhiều bài thơ với sự kết hợp những sắc thái cảm xúc yêu thương, mộng tưởng ái ân, buồn đau và cảm giác mất mát, hụt hẫng, cô đơn. Tứ thơ độc đáo và sự kết hợp những cảm xúc, suy tưởng sâu lắng đã tạo nên một giọng điệu khá đặc biệt và đầy ám ảnh trong tập thơ: giọng trữ tình buồn thương không dứt, không nguôi.
Xem thêm