- Truyện
- Genki và chiếc nắng trước hiên – Truyện ngắn Lê Hoàng Kha
Genki và chiếc nắng trước hiên – Truyện ngắn Lê Hoàng Kha
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Chiều ấy, nắng chạm rất khẽ vào lưng Genki. Cái bóng của nó in xuống nền gạch. Hơi méo, hơi lệch nhưng rất rõ một cái bóng đủ đầy. Tôi chợt hiểu: con người ta, cả đời đi tìm hai chữ “hoàn hảo”. Nhưng có lẽ, điều đáng quý hơn là “toàn vẹn”. Toàn vẹn trong chính hình dạng của mình. Toàn vẹn trong những gì mình có, chứ không phải trong những gì mình thiếu. Genki không dạy tôi cách trở nên mạnh mẽ, nó dạy tôi cách trở nên dịu dàng với chính mình.

Ảnh minhh họa. Nguồn internet.
“Một câu chuyện về nghị lực lặng lẽ và những sinh mệnh đi chậm giữa đời”
Genki đến cùng cơn mưa nhỏ
Chiều hôm ấy, trời mưa rất khẽ. Không phải kiểu mưa ào ạt khiến người ta phải chạy trốn, mà là thứ mưa lâm thâm, rơi xuống như những tiếng thở dài của bầu trời sau một ngày mệt mỏi. Mưa không ướt đẫm mặt đất, chỉ đủ làm hiên nhà loang loáng ánh nước và làm lòng người chùng xuống một chút không rõ vì sao.
Tôi đang ngồi bên cửa sổ, nhìn ra khoảng sân nhỏ trước nhà, nơi mấy chậu hoa mười giờ vừa khép cánh, thì nghe một tiếng động rất nhỏ. Nhỏ đến mức nếu không tĩnh tâm, có lẽ tôi đã nghĩ đó chỉ là tiếng gió. Nhưng rồi lại có thêm một tiếng nữa. Rất khẽ. Rất mỏng. Giống như ai đó đang xin phép thế giới được tồn tại.
Tôi mở cửa.
Trước hiên, có một cục lông xám ướt sũng đang co mình lại. Nó nhỏ đến mức có thể gói gọn trong hai bàn tay. Cái đầu cúi thấp, đôi tai áp sát vào thân, đôi mắt khép hờ, như thể nếu mở ra nhìn đời thêm chút nữa thì sẽ tốn rất nhiều can đảm. Tôi đứng lặng vài giây. Trong khoảnh khắc đó, tôi hiểu: có những sinh mệnh không đến để gây ồn ào, mà đến để thử thách lòng trắc ẩn của thế gian. Tôi cúi xuống, đưa tay lại gần. Cục lông xám khẽ run lên, nhưng không bỏ chạy. Nó không đủ sức để chạy. Tôi chạm nhẹ. Lạnh. Mỏng. Mong manh đến mức giống như đang chạm vào một giọt mưa còn sót lại trên lá.
Khi bế lên, tôi mới thấy rõ một điều khiến tim mình khẽ nhói: một bên chân sau của nó quặt vào trong, cong vẹo một cách không tự nhiên. Nó không kêu, không giãy. Chỉ mở mắt nhìn tôi, ánh nhìn không cầu xin, không van vỉ, mà là một thứ chấp nhận đến buồn bã. Chấp nhận số phận ngay từ lúc còn chưa hiểu số phận là gì.
Tôi đem nó vào nhà, quấn trong chiếc khăn bông cũ. Nó ngoan ngoãn đến lạ. Như thể cả đời đã quen với việc không được lựa chọn, nên giờ đây, được lựa chọn hay không cũng không còn quan trọng nữa. Tôi gọi bác thú y quen trong xóm, một lát sau bác đến đặt nó lên bàn, xem xét rất kỹ.
“Có thể là tật bẩm sinh. Cũng có thể bị dẫm trúng khi còn rất nhỏ. Khó nói lắm,” bác bảo, giọng chậm rãi.
“Nuôi được không bác?” tôi hỏi.
“Nuôi thì được. Nhưng… sống sao cho dễ với nó thì khó. Mèo tật thường yếu, lại hay bị bỏ rơi.”
Tôi nhìn cục lông nhỏ trên bàn. Nó nằm im, thở đều, như thể mọi lời phán xét đều đã quá quen thuộc.
“Cháu nuôi,” tôi nói.
Nói xong, tôi mới nhận ra mình không cần suy nghĩ. Câu nói bật ra tự nhiên như một phản xạ của lòng thương.
Tôi cần đặt tên cho nó.
Một cái tên vừa đủ sáng, để bù lại phần tối mà đời đã đặt lên đôi chân nhỏ bé kia. Tôi nhớ đến một từ mình từng đọc trong một cuốn sách cũ: Genki – tiếng Nhật, nghĩa là khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng, tinh thần lạc quan.
Tôi bật cười khẽ. Đặt cái tên như vậy cho một chú mèo ba chân, nghe có vẻ hơi… quá tay. Nhưng có lẽ, đời người và đời mèo đều cần một lời chúc từ lúc bắt đầu, dù lời chúc đó có hơi xa hiện thực.
“Genki nhé,” tôi nói nhỏ.
Cục lông xám khẽ nhúc nhích, như thể đã nghe thấy.
Tối đó, Genki ăn rất ít. Nó liếm sữa chậm rãi, mỗi lần nuốt đều thận trọng, như thể sợ làm lãng phí bất kỳ giọt may mắn nào mà cuộc đời vừa ban cho. Ăn xong, nó cuộn mình lại trong góc, ngủ rất sâu.
Ngủ như một sinh mệnh đã kiệt sức vì phải sống sót.
Những ngày sau đó, tôi bắt đầu làm quen với nhịp sống có Genki. Buổi sáng, tôi đặt nó xuống nền nhà để xem nó đi lại thế nào. Nó chống hai chân trước, một chân sau khỏe, còn chân tật thì kéo lê theo sau như một phần ký ức không muốn bỏ lại.
Mỗi bước đi của nó giống như một câu hỏi:
“Liệu thế này đã đủ chưa?”
Nó đi rất chậm. Mỗi lần đổi hướng, cả thân mình phải xoay theo, không linh hoạt như những con mèo khác. Có lần, nó vấp chính cái chân tật của mình, ngã lăn ra, rồi nằm ngửa lên trần nhà, bốn chân chổng lên, bất động.
Tôi hoảng hốt chạy tới.
Nhưng rồi nó “meo” một tiếng rất nhỏ, rất bình thản, rồi tự lật lại, chậm rãi đứng dậy, như thể vừa trượt chân trên bậc thềm đời, chứ không phải ngã vì thiếu hụt.
Tôi bật cười.
Tiếng cười của tôi làm không gian nhẹ đi rất nhiều. Có lẽ, Genki không cần thương hại. Nó chỉ cần được nhìn như một sinh mệnh bình thường, có quyền vấp ngã, có quyền vụng về, có quyền… buồn cười.
Buổi trưa, khi nắng rơi xuống nền nhà thành từng mảng vàng nhạt, Genki tập bò vào đó. Nó thích nắng. Không phải kiểu thích nhảy nhót, mà là thích nằm yên, để ánh sáng sưởi ấm thân mình. Nhìn nó nằm trong nắng, tôi hay nghĩ: có những sinh mệnh sinh ra không để chinh phục thế giới, mà để học cách sống hòa với thế giới.
Genki không thể chạy, không thể leo cao. Nhưng nó biết chọn chỗ thấp nhất có ánh sáng. Đến tối, tôi làm cho nó một ổ nhỏ bằng thùng carton. Nó chui vào, xoay mấy vòng, rồi nằm gọn lại, vừa khít. Trông giống như thể cả đời nó chỉ cần một khoảng vừa đủ như thế.
Đêm đó, mưa lại rơi còn Genki ngủ rất yên. Tôi thì ngồi bên cửa, nghe tiếng mưa, bỗng nhận ra: không phải mình cứu Genki. Có khi, chính Genki đã đến để dạy tôi một cách nhìn khác về những gì gọi là “khiếm khuyết”. Bởi đôi khi, thứ ta gọi là thiếu sót… chỉ là một hình dạng khác của tồn tại.
Những ngày tập sống
Genki không học cách sống như những con mèo khác. Nó không có cái đặc quyền được ngã rồi bật dậy thật nhanh, cũng không có cái xa xỉ của việc chạy bừa về phía trước rồi sửa sai sau. Với Genki, mọi chuyển động đều phải suy nghĩ trước, như một người già bước qua con đường đầy sỏi. Chậm, nhưng không hề do dự. Thận trọng, nhưng không bi quan.
Những ngày đầu, tôi hay ngồi nhìn nó hàng giờ. Không phải vì thương hại, mà vì tò mò. Tôi tò mò không biết một sinh mệnh thiếu đi một phần hoàn chỉnh của cơ thể sẽ tự viết tiếp cuộc đời mình ra sao. Nó sẽ buông xuôi? Hay sẽ tìm một cách khác để tồn tại?
Genki trả lời tôi bằng những buổi sáng rất bình thường.
Mỗi sáng, khi tôi vừa thức dậy, việc đầu tiên là tìm Genki. Nó thường nằm trong ổ carton, cuộn mình như một dấu ngoặc đơn nhỏ. Thấy tôi, nó ngóc đầu lên, mắt còn ngái ngủ, kêu một tiếng “meo” rất khẽ, giống như lời chào của người biết mình đang được yêu thương.
Tôi đặt nó xuống nền nhà. Genki vươn người, kéo dài thân mình, cái chân tật quẹt nhẹ xuống sàn. Rồi nó bắt đầu di chuyển. Chậm. Đều. Không hề tỏ ra bực bội với chính mình.
Lúc đầu, nó chỉ đi loanh quanh trong phạm vi rất hẹp, từ ổ ngủ đến chén ăn, từ chén ăn đến mảng nắng nhỏ gần cửa. Đó là “bản đồ thế giới” của nó. Một thế giới vừa đủ an toàn, vừa đủ quen thuộc.
Có lần, tôi đặt chén nước hơi xa một chút. Genki đứng nhìn rất lâu. Ánh mắt nó không có vẻ cầu cứu, mà giống như một người đang tính toán. Rồi nó quyết định đi.
Ba bước. Nghỉ.
Hai bước. Nghỉ.
Một bước dài hơi chông chênh.
Khi chạm được đến chén nước, nó không uống ngay. Nó đứng im, thở nhẹ, như thể vừa hoàn thành một chuyến đi dài hơn cả khả năng. Rồi mới cúi xuống, liếm từng ngụm nhỏ. Khoảnh khắc ấy, tôi thấy rõ: nghị lực không phải là làm được điều lớn lao, mà là không từ chối những điều nhỏ bé.
Genki bắt đầu khám phá nhiều hơn. Nó tập leo lên ghế. Lần đầu, thất bại. Lần thứ hai, trượt. Lần thứ ba, vẫn trượt. Nhưng không lần nào nó bỏ đi. Nó chỉ ngồi lại, nhìn cái ghế, rồi nhìn cái chân mình, rồi nhìn cái ghế lần nữa. Tôi thấy nó như một nhà triết học nhỏ đang suy ngẫm về giới hạn của bản thân.
Đến lần thứ tư, nó thay đổi cách. Không nhảy thẳng, mà dùng hai chân trước bám, rồi đẩy thân mình lên từ từ. Chân sau khỏe làm trụ, chân tật kéo theo như một cái bóng trung thành. Nó leo được. Lên tới nơi, Genki không kêu mừng. Nó chỉ ngồi xuống, liếm chân trước, như thể nói:
“À, vậy là có cách.”
Cái bình thản đó khiến tôi thấy buồn cười. Genki không ăn mừng chiến thắng. Nó chỉ ghi nhận nó như một phần tự nhiên của đời sống. Một buổi trưa, con mèo mướp nhà hàng xóm sang chơi. Nó là kiểu mèo khỏe mạnh, lông bóng, bước đi kiêu hãnh như thể sân nhà tôi cũng thuộc về nó. Nó nhìn Genki một lúc lâu, đầu nghiêng nghiêng, ánh mắt vừa tò mò vừa hơi coi thường. Genki thì không tránh. Nó đứng yên. Lưng không cong, lông không dựng chỉ nhìn lại. Hai sinh mệnh đối diện nhau: một bên là sự hoàn hảo về thể chất, một bên là sự tròn đầy về tinh thần.
Con mèo mướp tiến lại gần chén ăn của Genki. Tôi định can thiệp, nhưng Genki nhanh hơn tôi tưởng. Nó bước lên một bước, chặn trước chén, phát ra một tiếng “meo” dài, không lớn, nhưng dứt khoát. Không có sự hung dữ, chỉ có sự tự trọng. Con mèo mướp khựng lại. Cái do dự rất nhỏ đó chính là chiến thắng của Genki. Sau vài giây, nó quay đi, như thể hiểu rằng có những ranh giới không thể vượt qua, dù đối phương có khiếm khuyết. Tôi đứng nhìn, trong lòng bỗng ấm lên. Có những trận chiến không cần móng vuốt. Buổi chiều, Genki hay ra hiên ngồi. Tôi đặt cho nó một tấm khăn nhỏ để nằm. Nó nằm nghiêng, cái chân tật duỗi nhẹ sang một bên, ánh nắng rơi lên thân mình, làm bộ lông xám ánh lên một màu bạc dịu dàng.
Người ta hay nghĩ rằng hạnh phúc phải ồn ào. Nhưng Genki dạy tôi: hạnh phúc có thể im lặng đến mức gần như vô hình. Chỉ cần được sưởi nắng, được thở, được tồn tại không bị xua đuổi, thế là đủ.
Có hôm trời trở gió, Genki khó di chuyển hơn. Cái chân tật dường như đau. Nó nằm nhiều hơn, ít đi lại. Tôi lo. Nhưng Genki không than. Nó chỉ thay đổi nhịp sống. Chậm hơn, ít tham vọng hơn, nhẹ nhàng hơn. Tôi chợt hiểu: nghị lực không phải lúc nào cũng là tiến lên. Đôi khi, nghị lực là biết dừng lại đúng lúc.
Đêm đến, Genki thường chui sát vào chân tôi khi tôi ngồi đọc sách. Nó nằm đó, im lặng, như một dấu chấm yên bình cuối câu chuyện trong ngày. Có sự hiện diện của nó, căn nhà bỗng có chiều sâu khác. Không còn trống trải, mà đầy hơi thở sống. Tôi hay xoa đầu nó, khẽ nói:
“Genki, mày mạnh mẽ hơn mày nghĩ.”
Nó không hiểu lời, nhưng hiểu giọng. Cái đuôi khẽ động đậy. Một phản hồi rất nhỏ, nhưng đủ để tôi biết: chúng tôi đang trò chuyện với nhau bằng một thứ ngôn ngữ không cần hoàn chỉnh.
Genki vẫn chưa đi nhanh, Chưa chạy được, Chưa leo cao như mèo khác. Nhưng nó đã học được một điều quan trọng: không cần giống ai để có quyền tồn tại. Và tôi, nhờ Genki, cũng bắt đầu học điều ấy cho chính mình.
Khi thế giới học cách đi chậm lại
Từ ngày có Genki, nhịp sống trong nhà tôi chậm đi một cách rất tự nhiên. Không ai ra lệnh cho thời gian phải chậm lại, cũng không ai cố tình sống chậm. Chỉ là khi nhìn một sinh mệnh phải cân nhắc từng bước đi, người ta không nỡ vội vàng.
Buổi sáng, thay vì mở cửa thật nhanh, tôi mở chậm. Sợ làm Genki giật mình. Buổi tối, tôi đặt đồ đạc gọn gàng hơn, sợ nó vấp.
Ngay cả cách tôi bước trên nền nhà cũng khác, nhẹ hơn, như thể mỗi tiếng động đều có thể chạm vào một phần mong manh nào đó của cuộc sống. Genki không thay đổi thế giới bằng hành động lớn. Nó thay đổi thế giới bằng sự hiện diện lặng lẽ của mình. Hàng xóm bắt đầu để ý đến nó. Ban đầu chỉ là những câu hỏi vu vơ:
“Con mèo này sao đi kỳ vậy?”
“Sao không bỏ nó đi, nuôi làm gì cho khổ?”
Tôi thường cười, không giải thích nhiều. Có những điều, nói bằng lời thì ngắn, nhưng hiểu bằng tim thì rất dài. Một buổi chiều, bà Tư bán tạp hóa trước ngõ sang chơi. Bà ngồi xuống, nhìn Genki đang bò chậm rãi từ hiên vào nhà, rồi khẽ thở dài:
“Tội nghiệp. Nhưng mà… coi bộ nó hiền ghê.”
Câu nói ấy, đơn giản mà như một cái gật đầu của đời sống dành cho Genki. Không phải thương hại, mà là công nhận. Từ đó, mỗi lần bà Tư có cá nhỏ, bà hay để dành một ít mang sang. Bà đặt xuống, nhìn Genki ăn, rồi cười:
“Ăn từ từ thôi, đâu có ai giành.”
Nghe như nói với mèo, mà cũng như nói với chính mình.
Genki lớn dần. Không lớn nhanh, nhưng chắc chắn. Thân mình tròn hơn, lông dày hơn. Cái chân tật vẫn vậy, không khá hơn, nhưng cũng không làm nó yếu đi thêm. Nó học cách dùng phần cơ thể còn lại thông minh hơn, khéo léo hơn. Có hôm, tôi thấy nó đang cố với lấy một chiếc lá khô bay vào hiên. Nó không đuổi theo, không vồ. Nó chỉ chờ. Chờ chiếc lá lăn lại gần. Khi khoảng cách vừa đủ, nó đưa một chân trước ra, chạm nhẹ. Chiếc lá khẽ xoay. Genki nhìn, mắt sáng lên như trẻ con nhìn đồ chơi mới. Niềm vui của nó không nằm ở tốc độ, mà ở khoảnh khắc.
Tôi chợt nghĩ: con người mình cũng thế. Thường bỏ lỡ khoảnh khắc vì mải đuổi theo những thứ nhanh hơn, lớn hơn, ồn ào hơn.
Một lần, trời mưa to. Mưa làm nền nhà trơn. Genki đi khó hơn. Nó trượt nhẹ, rồi nằm yên. Không hoảng. Không cố đứng dậy ngay. Nó chờ. Chờ cho người mình khô hơn. Chờ cho mặt sàn bớt trơn. Chờ cho thời điểm thích hợp. Tôi nhìn, trong lòng có một thứ gì đó dịu xuống. Có lẽ, Genki hiểu điều mà nhiều người trưởng thành quên mất: không phải lúc nào cũng phải chống lại hoàn cảnh. Đôi khi, chỉ cần chờ cho hoàn cảnh dịu lại.
Một buổi trưa, tôi có việc ra ngoài khá lâu. Khi về, thấy Genki nằm trước cửa, ngay chỗ ánh nắng chéo xuống. Như thể nó đã ở đó, canh cửa cho ngôi nhà nhỏ. Tôi ngồi xuống cạnh nó.
“Ở nhà có buồn không?”
Nó không trả lời. Nhưng cái đuôi khẽ quẫy. Một chuyển động rất nhỏ, đủ để tôi hiểu: nó đã quen với sự chờ đợi, và không coi chờ đợi là cô đơn.Những con mèo khác trong xóm vẫn sống rất khác Genki. Chúng rượt đuổi nhau, leo cây, đánh nhau vì lãnh thổ. Thỉnh thoảng chúng chạy ngang hiên, Genki chỉ nhìn theo. Không ghen tị. Không thèm muốn. Như thể mỗi sinh mệnh đều có con đường riêng, và con đường của nó không cần so sánh với ai. Có hôm, một đứa trẻ hàng xóm sang chơi. Thấy Genki, nó reo lên:
“Con mèo bị què kìa!”
Tôi hơi chột dạ, sợ Genki bị tổn thương, dù biết mèo không hiểu ngôn từ. Nhưng Genki vẫn bình thản. Nó ngẩng lên, nhìn đứa trẻ, rồi lại cúi xuống liếm chân mình. Đứa trẻ nhìn một lúc lâu, rồi hỏi:
“Nhưng sao nó hiền vậy?”
Câu hỏi làm tôi mỉm cười. Trẻ con, đôi khi, nhìn thế giới công bằng hơn người lớn.
Tôi bảo:
“Vì nó mạnh theo cách của nó.”
Đứa trẻ ngồi xuống, đưa tay ra. Genki không né, nó cho phép. Một cái chạm rất nhẹ giữa hai sinh mệnh còn non nớt trong cách hiểu về đời. Từ hôm đó, đứa trẻ hay sang thăm. Nó mang cho Genki mấy mẩu bánh nhỏ, mấy chiếc lá đẹp, những món quà không giá trị nhưng đầy thành ý. Genki trở thành cầu nối rất tự nhiên giữa người với người. Không cần lời giới thiệu. Không cần lý do. Chỉ cần sự tồn tại.
Có những buổi chiều, tôi ngồi trước hiên, Genki nằm bên cạnh, nghe tiếng xe xa xa, nghe tiếng gió lùa qua hàng cây. Tôi nhận ra, mình không còn thấy sốt ruột như trước. Không còn cảm giác phải làm điều gì đó thật nhanh, thật nhiều, thật lớn. Genki đã vô tình dạy tôi một triết lý sống rất đơn giản: sống không cần vượt lên ai, chỉ cần không bỏ rơi chính mình.
Cái bóng của Genki đổ dài trên nền gạch. Hơi méo. Hơi lệch. Nhưng rõ ràng. Tồn tại. Không hề xin lỗi vì hình dạng của mình. Tôi nhìn cái bóng đó, nghĩ đến rất nhiều người ngoài kia đang cố che giấu phần khuyết thiếu của mình. Còn Genki thì không. Nó mang theo khuyết thiếu như mang theo một phần cơ thể. Bình thản. Trung thực. Không tô vẽ. Nếu nghị lực có hình dạng, có lẽ nó không giống một ngọn lửa bùng cháy. Mà giống như Genki: một đốm than nhỏ, âm ỉ, nhưng không bao giờ tắt.
Chiếc nắng muộn trước hiên nhà
Có một buổi chiều, nắng đến muộn. Muộn như thể cả ngày trời đã quên mất ngôi nhà nhỏ này, rồi bỗng dưng nhớ ra, nên gửi xuống một dải ánh sáng mỏng, nghiêng nghiêng, vừa đủ đặt lên nền gạch trước hiên. Genki nằm ở đó từ lúc nào không rõ. Thân mình nó gọn trong vùng nắng, cái chân tật duỗi hơi chếch sang một bên, cái đuôi khẽ cong lại, trông giống như một dấu hỏi hiền lành của cuộc sống. Nó không ngủ hẳn, chỉ nhắm hờ mắt, để ánh sáng thấm vào từng sợi lông, từng hơi thở.
Tôi đứng nhìn rất lâu.
Nhìn một sinh mệnh bé nhỏ đang sống trọn vẹn trong khoảnh khắc mà không hề biết mình đang mang dáng dấp của một triết gia. Ngày ấy, tôi vừa trải qua một chuyện không vui. Công việc bế tắc, lòng người mỏi mệt, những dự định treo lơ lửng như tấm áo chưa khô sau mưa. Tôi trở về nhà với cảm giác mình đang đi bằng đôi chân rất nặng. Nhưng nhìn Genki, tôi chợt thấy: nặng không phải vì đường khó đi, mà vì lòng mình chưa chịu chậm lại. Tôi ngồi xuống cạnh nó.
“Genki à,” tôi nói nhỏ, “hôm nay tao mệt.”
Nó không nhúc nhích. Nhưng hơi thở đều, rất đều. Như thể đang trả lời:
“Mệt thì cứ ngồi xuống đã.”
Tôi nhận ra, Genki chưa từng dạy tôi phải mạnh mẽ hơn ai. Nó chỉ dạy tôi được phép yếu đi một chút, chậm lại một chút, và tin rằng mình vẫn có giá trị khi không hoàn hảo.
Những ngày sau đó, Genki già đi một cách rất khẽ. Không phải kiểu già làm người ta sợ, mà là kiểu già làm mọi thứ trở nên hiền hơn. Nó ngủ nhiều hơn, di chuyển ít hơn. Cái chân tật thỉnh thoảng run nhẹ khi trời trở gió. Nhưng ánh mắt thì vẫn trong veo, không có dấu hiệu của sự đầu hàng.
Có lần, nó cố leo lên bậc gỗ nhỏ tôi đóng cho nó từ trước. Trước kia, nó làm được khá dễ. Hôm đó, nó thử một lần, trượt. Thử lần nữa, vẫn trượt. Tôi định bế lên nhưng nó kêu khẽ, như một lời từ chối nhẹ nhàng.
Nó ngồi lại. Nghỉ.
Rồi thử lại, không thành công. Nhưng không bực bội.
Cuối cùng, nó nằm xuống ngay dưới bậc gỗ, chỗ có ánh nắng rơi vừa đúng. Như thể nó đã hiểu: không lên được cao thì ở thấp, miễn là còn ấm. Khoảnh khắc ấy, tôi thấy sống mũi mình cay cay. Không phải vì thương hại, mà vì kính trọng. Genki không chiến đấu với số phận. Nó sống cùng số phận. Nhẹ nhàng, bình thản, không oán trách.
Buổi chiều nọ, con mèo mướp năm xưa lại sang. Nó già hơn trước, lông không còn bóng mượt, bước đi chậm hơn. Nó đứng nhìn Genki rất lâu. Không còn vẻ kiêu hãnh, cũng không còn ý định tranh giành. Hai sinh mệnh từng ở hai phía “mạnh – yếu” giờ đứng ngang nhau trong nhịp đi chậm của thời gian.
Genki nhìn lại không có quá khứ, không có thắng thua. Chỉ có sự thừa nhận lặng lẽ: chúng ta đều đang già đi theo cách riêng của mình. Hôm đó, chúng nằm cách nhau một khoảng vừa đủ, cùng sưởi chung một vệt nắng. Tôi bỗng thấy: thế giới này, nếu đủ chậm, thì không ai thật sự bị bỏ lại phía sau.
Có những tối, tôi quên mất Genki đã từng là “chú mèo ba chân”. Trong mắt tôi, nó chỉ là Genki. Một sinh mệnh trọn vẹn. Khiếm khuyết đã không còn là định nghĩa, mà chỉ là chi tiết.
Cũng như con người!
Khi ta được yêu đủ đầy, ta không còn sống trong vai trò của “người thiếu”, mà sống như “người đang sống”.
Ngày Genki yếu hẳn đi, trời rất trong. Không mưa. Không gió lớn. Nó nằm trước hiên, ở chỗ quen thuộc. Tôi ngồi cạnh. Không ai nói gì. Chỉ có ánh nắng, hơi thở, và sự im lặng đủ đầy. Tôi không biết Genki nghĩ gì, nhưng tôi nghĩ về một điều rất rõ: nó đã sống một đời không chạy trốn chính mình. Không có vinh quang, không có kỳ tích. Chỉ có từng ngày được sống đúng với khả năng, được yêu thương, được tôn trọng, được tồn tại mà không cần xin lỗi.
Chiều ấy, nắng chạm rất khẽ vào lưng Genki. Cái bóng của nó in xuống nền gạch. Hơi méo, hơi lệch nhưng rất rõ một cái bóng đủ đầy. Tôi chợt hiểu: con người ta, cả đời đi tìm hai chữ “hoàn hảo”. Nhưng có lẽ, điều đáng quý hơn là “toàn vẹn”. Toàn vẹn trong chính hình dạng của mình. Toàn vẹn trong những gì mình có, chứ không phải trong những gì mình thiếu. Genki không dạy tôi cách trở nên mạnh mẽ, nó dạy tôi cách trở nên dịu dàng với chính mình.
Chiếc nắng muộn trước hiên nhà hôm ấy, không chỉ sưởi ấm một chú mèo ba chân, mà còn sưởi ấm một con người đang học cách sống chậm, sống thật, và sống tử tế với những phần chưa tròn của chính mình.
L.H.K