TIN TỨC

Mùa thu đây hỡi cờ hồng vàng sao – Tản văn của Lê Xuân

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
375 lượt xem

Tháng Tám cũng là tháng giữa thu, tháng để các em thiếu niên, nhi đồng phá cỗ trông Trăng, mừng Tết Trung thu, rước đèn, múa lân dưới trăng thanh, gió mát…

Thu Việt Nam không có màu vàng rực rỡ như trong tranh của danh họa Levitan ở phía trời Nga, và cũng không có cái lạnh như dùi nhọn chích cành cây ở phía bắc Trung Quốc, Mông Cổ. Thu Việt Nam chỉ có gió heo may nhè nhẹ đủ làm phất phơ ngọn cỏ và cành trúc la đà. Và thoang thoảng đâu đây trong không gian sâu lắng có hương cốm gói trong lá sen thơm dịu, thanh tao:

Chớm vào thu cốm đã thơm

  Lá sen ơi, gói nỗi buồn hộ anh

(Trương Nam Hương)

Vòm trời thu cao hơn, rộng hơn và xanh hơn. Mặt nước các hồ ao, sông ngòi phẳng lặng, trong văn vắt, phủ một làn sương mỏng như khói vào mỗi buổi ban mai.

Tháng Tám cũng là tháng giữa thu, tháng để các em thiếu niên, nhi đồng phá cỗ trông Trăng, mừng Tết Trung thu, rước đèn, múa lân dưới trăng thanh, gió mát. Thiên nhiên hào phóng, ban tặng ánh trăng rằm tháng Tám như dát vàng, dát bạc lên trời mây, sông nước, muôn loài. Tháng Tám mùa thu cũng là tháng giữa hè, các cô cậu học trò tha hồ đùa dỡn cùng sông rạch, cỏ cây, dế mèn, dế chũi…

Trong mắt các nhà thơ lãng mạn một thời, thu hiện lên lung linh với muôn sắc màu và tâm trạng. Lưu Trọng Lư thấy trăng thu mờ thổn thức cùng con nai vàng ngơ ngác/ đạp trên lá vàng khô, Xuân Diệu nhìn Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang mà thấy trời thu Với aó mơ phai dệt lá vàng. Bích Khê ngạc nhiên và than thở cùng Tì bà khi thu vừa chớm: Ô hay! Buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi! Vàng rơi! Thu mênh mông. Biết bao nhà thơ của phong trào Thơ mới trước CMT8 chỉ biết nhặt lá vàng hoặc như con nai bị chiều đánh lưới/ chẳng biết đi đâu đứng sầu bóng tối (Khi chiều giăng lưới– Xuân Diệu).

Sau CMT8, Huy Cận đã thấy một Chiều thu quê hương rộn rã và tràn đầy màu sắc:

Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá

  Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ

  Tiếng lao xao như ai ngã nón chào

  Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao.

Nhưng không gì vui và đẹp bằng trong mắt mỗi người dân Việt Nam là ngày Thu 19/8 và Quốc khánh 2/9/1945. Khắp các hang cùng ngõ vắng đều rầm rập bước chân Cùng nhau đi hùng binh của đủ mọi lớp người hát vang lời ca: Diệt phát xít, cướp thóc lúa, giết bầy chó đê hèn của chúng. Tiến lên nền dân chủ cộng hòa, giành lại áo cơm tự do, dưới lá cờ đỏ ánh vàng sao… (Nguyễn Đình Thi). Trong tim mỗi người như có con chim hót và ngực nở căng hít thở khí trời thu Tự do – Độc lập:

Ngực lép bốn ngàn năm, trưa nay cơn gió mạnh

  Thổi phồng lên. Tim bỗng hóa mặt trời

(Huế tháng Tám – Tố Hữu)

Mùa thu tháng Tám năm 1945 ghi một dấu son chói lọi vào sử vàng dân tộc. Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại vườn hoa Ba Đình- Hà Nội, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Dưới nắng thu vàng rực rỡ, hơn nửa triệu con tim như nín thở nghe những lời tuyên bố hào hùng của Người – lời thiêng của sông núi: Pháp chạy! Nhật hàng! Vua Bảo Đại thoái vị! Và lá cờ đỏ sao vàng tung bay kiêu hãnh cùng Tiến quân ca:

Tiến quân ca như sóng vỗ bên lòng

Dào dạt mãi tiếng của dòng máu trẻ.

(Xuân Diệu)

Ai cũng nhìn đời bằng đôi mắt xanh non để  chào đón Ngọn quốc kỳ và mừng Hội nghị non sông, mừng mùa thu Độc lập đầu tiên của dân tộc. Một mùa xuân bất tuyệt của muôn xuân đã hé mở  từ những ngày thu tháng Tám:

Xuân nước Việt khởi một ngày tháng Tám

 Triều nhân dân lên với sóng Hồng Hà

(Xuân Diệu)

Trời đất đã vào thu cùng  tình yêu đôi lứa:

Đất trời hồi hộp cùng anh

  Có em về nữa là thành mùa thu

(Đợi thu về – Bế Kiến Quốc)

Tháng Tám mùa thu, tháng Tám lịch sử! Tháng Tám của những ngày xưa vọng nói về (Nguyễn Đình Thi). Và tháng Tám hôm nay, cả dân tộc đang phi nhanh trên cỗ xe thiên lý mã, làm nên bao điều kì tích của đất nước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa dưới chiếc đũa thần kỳ diệu của Đảng kính yêu, và theo con đường mà Bác đã chọn cho dân tộc từ cách mạng mùa thu 1945.

Những ngày thu tháng Tám ở phương Nam ấm áp, nắng trải vàng trên những miệt vườn xanh mướt xum xuê, trên những kinh rạch chứa đầy tôm cá. Thu về ở đất trời phương Nam không rõ lắm như ở phương Bắc. Cây cối ở đây chẳng úa vàng, rụng lá, chẳng bao giờ trơ trụi, khẳng khiu cành như một gọng vó, mà vẫn xanh tươi mượt mà cùng hai mùa mưa nắng. Những sân chim, vườn cò Bằng Lăng (Thốt Nốt), Tràm chim Tam Nông (Đồng Tháp), sân chim Bạc Liêu, Cà Mau… vẫn nườm nượp những cánh cò mỗi khi chiều về. Chúng nhảy múa và hát vang bản hợp xướng bất tận. Chúng chẳng phải thiên di như những đàn chim phương Bắc. Đâu đây trong gió thu phương Nam tôi lắng nghe bước đi của lịch sử cha ông, lắng nghe hồn thiêng sông núi của CMT8 vọng về, và mở lòng rạo rực  hoài niệm biết bao điều về đất trời, thời đại, con người của mùa thu tháng Tám:

Mùa thu cách mạng công nông

 Mùa thu đây hỡi cờ hồng vàng sao.

(Tố Hữu)

 

                                                                                            L.X

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm