TIN TỨC

Hà Vinh Tâm – Người đan những giấc mơ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-01-21 19:15:00
mail facebook google pos stwis
3481 lượt xem

VÕ TẤN CƯỜNG

Đọc và nghiền ngẫm tập thơ Đan những giấc mơ của Hà Vinh Tâm do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn xuất bản năm 2018, tôi cảm nhận và hình dung về sự giăng mắc, đan cài về cảm xúc, tâm trạng và sự suy tưởng của bản thể nhà thơ trong những giấc mơ. Nhà thơ là người đi bằng đôi chân trần giữa cõi trần thế nhưng trong quá trình sáng tạo thơ lại có sự thăng hoa về cảm xúc tâm hồn, thêu dệt hình tượng thơ thành những giấc mơ chất chứa khát vọng và niềm tin, hạnh phúc và đau khổ…

Nhà thơ Hà Vinh Tâm

Bề nổi của tập thơ Đan những giấc mơ là những đề tài liên quan đến vẻ đẹp tâm hồn, tính cách của con người và sự vật giữa đời thường. Bản thể của nhà thơ trong những bài thơ của Hà Vinh Tâm thường có sự tương quan và mâu thuẫn giữa thực và mộng, giữa đời thường và khát vọng, giữa sự mê đắm của cảm xúc và sự sắc lạnh của lý trí. Những giấc mơ trong thơ đã giúp chị hóa giải sự giằng xé, mâu thuẫn trong tâm trạng của chủ thể trữ tình. Những giấc mơ trong thơ của Hà Vinh Tâm không đứng riêng lẻ, tách rời nhau mà có sự hòa quyện, đan xen. Những giấc mơ trong thơ của chị có sự bén rễ giữa hiện thực đời thường nhưng vẫn xanh tươi tỏa bóng mát giữa tâm hồn:

Rút ngược lòng tôi đan những giấc mơ
Bắt đầu từ đôi mắt trong veo
Và tiếng trẻ bi bô tập nói…
Và tôi tin không có ngày tận thế
Sắc cầu vồng sẽ có sau cơn mưa.

(Đan những giấc mơ)

Xuyên suốt tập thơ, chủ thể trữ tình trong từng bài thơ của Hà Vinh Tâm giống như người phụ nữ dệt tầm gai để đan thành những tấm thảm của giấc mơ. Những giấc mơ trong thơ của chị được đan bởi những sợi chỉ của tâm trạng, cảm xúc và những chất liệu liên quan đến con người, sự vật giữa đời thường mà chị từng yêu mến, gắn bó. Ở một số bài thơ tình, nhà thơ thường khắc họa sự biến đổi vi tế về tâm trạng của người phụ nữ đang yêu trong mối tương quan với sự vật, người yêu và bối cảnh thiên nhiên:

Hoa khế cứ dịu dàng
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh chưa tới
Thương hoài những cánh hoa?
……
Hoa khế đã lụi tàn
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh không tới
Tím đầy nỗi nhớ mong?

Hoa khế chẳng còn nữa
Góc vườn thành… mênh mông!

(Góc vườn chờ đợi)

Bìa tập thơ “Đan những giấc mơ” và tập tiểu luận “Ẩn số của ngôn từ” của Hà Vinh Tâm

Hà Vinh Tâm thường khắc họa sự mong manh, ngắn ngủi của tuổi xuân trong cuộc đời của người phụ nữ. Sự vô tình của người yêu trong mối quan hệ tình yêu đã để lại nỗi đau trong trái tim của người con gái. Tuy nhiên, chính sự cô đơn và nỗi đau lại giúp người con gái trưởng thành và nhận ra chính mình:

Mùa qua đi người quên ở lại
Em dệt mùa con gái… không anh!

(Mùa con gái)

Trữ lượng cảm xúc, tâm trạng trong từng câu thơ của Hà Vinh Tâm mỏng và ngắn như một hơi thở nhưng lại có sức gợi, sức lay động đối với tâm hồn của người đọc. Thơ của chị đã thâu tóm được vẻ đẹp của sự vật mong manh, ngắn ngủi nhưng lại hàm chứa điều kỳ diệu của sự sống, sự sinh sôi bất tận:

Ngón chân em chạm
Một vầng trăng run…
……
Một người em đợi
Một đời em mơ!

(Chạm)

Một phút cầm tay là muôn ngàn phút nhớ
Nụ hôn sợt qua găm ký ức xao lòng

(Dặn lòng)

Những phút giây suýt lạc… nẻo về
Em rùng mình
Trong làn hương lặng lẽ…

(Bất chợt)

Bản thể của nhà thơ đã hóa thân thành giấc mơ. Giấc mơ và đời thường trong thơ của Hà Vinh Tâm có sự giăng mắc, hòa quyện không còn ranh giới, khoảng cách:

Em như một giấc mơ
Vỗ về khung trời nhớ
Bần thần bàn tay nhỏ
Đa mang trước cuộc đời

(Mưa và điều ước)

Hành trình sáng tạo thơ của Hà Vinh Tâm đang là sự bắt đầu với bao hăm hở, đam mê và cả sự băn khoăn, do dự trước con đường thơ đầy hấp dẫn và chông gai. Hầu hết những bài thơ của Hà Vinh Tâm đều mang vẻ đẹp tự nhiên, trong trẻo về cảm xúc, ngôn từ giàu tính biểu cảm và cấu trúc câu thơ theo kiểu thơ tự do có sự thong thả, buông lỏng về nhịp điệu. Hà Vinh Tâm có một số câu thơ hay nhưng vẫn chưa có một bài thơ hay trọn vẹn. Tứ thơ trong nhiều bài thơ của chị thường mỏng về ý tứ, chưa đạt được độ sâu về triết lý nhân sinh, chưa có sự vạm vỡ về hình tượng thơ và sự thăng hoa của cảm xúc. Theo tôi, do nhiều nguyên nhân, có lẽ Hà Vinh Tâm chưa có sự dấn thân quyết liệt và triệt để trong công việc sáng tạo thơ ca. Tôi tin, bằng phẩm chất tâm hồn của một nhà thơ và sự đam mê sáng tạo, chị sẽ có sự đột phá và định hình về phong cách thơ ở những tập thơ mới.

Mỹ Tho, tháng 11.2018.

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà văn Minh Chuyên và nỗi đau thời hậu chiến
Minh Chuyên là một nhà văn, nhà báo và đạo diễn phim nổi tiếng với hơn 70 tập truyện ngắn, truyện ký, tiểu thuyết và kịch bản văn học. Là một nhà văn cựu chiến binh đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Minh Chuyên tập trung viết về nỗi đau của con người do di hoạ chiến tranh, nỗi đau của những cựu binh, thanh niên xung phong trở về hoặc không trở về sau cuộc chiến và người thân, gia đình của họ. Sau cuộc chiến là cuộc đời tập hợp những truyện ký đặc sắc của Minh Chuyên về đề tài đó. Tác phẩm gồm 2 phần: Phần 1 “Còn đó những vết thương”, gồm 4 truyện ký. Phần 2: “Sau cùng là ánh sáng”, gồm 5 truyện ký. Tác phẩm thể hiện những nghịch cảnh éo le, đầy đau thương của những cựu binh và gia đình họ sau chiến tranh, đồng thời ngợi ca tình người, lòng yêu thương đầy sức cảm hoá, chữa lành của con người sau cuộc chiến hào hùng và tàn khốc.
Xem thêm
Đối thoại bàn về Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan
Trong giới nghiên cứu chúng ta chỉ hay nhấn mạnh cụ với tư cách là một nhà thơ, là một thi sĩ nhưng trong lịch sử tư tưởng Việt Nam, Phùng Khắc Khoan có vị trí quan trọng vì truyền thống của người Việt thì không có những trước tác lớn về các vấn đề bản thể luận, về thế giới, về các vấn đề nhận thức luận và về các vấn đề về phương phương pháp nghiên cứu khoa học.
Xem thêm
Thơ Tố Hữu và sự hiện hữu trong di sản văn học miền Nam (1954 -1975)
Cuộc sống thường có những bất ngờ, văn học là bức tranh phản ánh hiện thực đời sống nên nó cũng có những bất ngờ mà ít khi chúng ta nghĩ đến. Sự bất ngờ đó nếu trong tác phẩm tiểu thuyết vốn mang tính hư cấu là điều bình thường. Song, điều này lại xuất hiện trong lĩnh vực lý luận phê bình vốn không chấp nhận những hư cấu mà chỉ tôn trọng giá trị khoa học và thực chứng thì đây quả là một điều bất ngờ khá ấn tượng. Thế nên, sự hiện hữu của thơ Tố Hữu trong di sản văn học miền Nam (1954-1975) ở các công trình nghiên cứu, lý luận phê bình không phải là một sự bất ngờ mà đó là một tất yếu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong đời sống văn học mà sự tiếp nhận những hiện tượng văn học khác biệt đã trở thành một điều bình thường đối với các nhà nghiên cứu.
Xem thêm
Một ngọn nến giữa vô thường – Đọc thơ Nguyên Bình
Trong thơ Việt, lục bát giống như một dòng sông lâu đời. Nó chảy qua ca dao, qua Truyện Kiều, qua bao nhiêu thế hệ thi sĩ. Có người tìm cách đổi mới nó. Có người trở về cội nguồn của nó. Nhưng hiếm ai có thể vừa ở trong truyền thống, vừa giữ được một giọng riêng.
Xem thêm
Cuồng yêu và đau trong những giấc ru tình của tác giả Đoàn Thị Diễm Thuyên
Đến gần cuối tập thơ tôi đã bị cuốn theo dòng chảy yêu thương trào dâng của tác giả. Mỗi bài thơ là lời nhắn gửi, và tôi cũng vô cùng ngạc nhiên, thán phục trước sự dạt dào, trước những tưởng tượng và bao nhiêu điều xung quanh cuộc sống đã được chị đem vào để nhào nặn hết thảy cho tình yêu cháy bỏng, để tro tàn hết những khát khao.
Xem thêm
Lê Văn Trung - Tiếng thơ của một đời du tử
Trong thế giới ấy, con người hiện lên như một kẻ du tử, mang theo nỗi nhớ quê nhà, mang theo những vết thương của thời gian, và đôi khi mang theo cả sự hoài nghi về chính ý nghĩa của thơ ca. Nhưng chính trong sự hoài nghi ấy, thơ lại trở thành nơi lưu giữ những dấu vết mong manh nhất của đời sống.
Xem thêm
Trắng đen đâu dễ dò tìm
Mật ngữ trắng đen – ngay từ nhan đề đã gợi một hành trình đi tìm những ranh giới mong manh giữa đục và trong, giữa thực và ảo của đời sống.
Xem thêm
Nơi trăng không hắt bóng, câu chuyện về ánh sáng và bóng tối trong mỗi con người
Có những cuốn tiểu thuyết bước vào đời sống văn học như một sự kiện. Nhưng cũng có những cuốn sách xuất hiện lặng lẽ hơn, gần như âm thầm, để rồi sau vài trang đầu người đọc nhận ra mình đang bước vào một vùng ánh sáng khác của văn chương. Nơi trăng không hắt bóng thuộc về loại hiếm hoi đó.
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn và chuyện nghề
Nói về nghề, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn, tính đến nay có hơn năm mươi năm cầm bút. Năm mươi năm là nửa thế kỷ so với trước đây đời người đã là dài, nhưng trong xã hội hiện đại chất lượng sống tốt hơn, cao hơn, tuổi thọ con người cũng tăng lên đáng kể, dù vậy sự nghiệp văn chương ở độ ấy cũng là đỉnh. Trong bài viết này tôi chỉ xin lấy cái mốc thời gian từ năm 1975 trở lại đây cho dễ nhớ, khi ông vào sinh sống làm việc tại Sài Gòn, nghiệp viết văn mới bắt đầu nở rộ.
Xem thêm
Tuyển tập “Viết về Mẹ” và những nỗi niềm yêu thương thành kính
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát hành tuyển tập Viết về Mẹ gồm 104 bài thơ và 47 bài văn xuôi của nhiều tác giả.
Xem thêm
“Nghìn nghi lễ tình” của Nhật Chiêu: Ban sơ người đã thương rồi
Đọc Nghìn nghi lễ tình, có lúc người ta có cảm giác như Nhật Chiêu không chỉ làm thơ mà còn đang lắng nghe tiếng Việt tự cất lên, từ “lời Tiên Dung” đến “tiếng khóc Kiều”, từ thiền thi thời Trần đến thơ Nguyễn Trãi và Nguyễn Du, tất cả như cùng hội tụ trong một dòng chảy mà nhà thơ gọi là “tiếng nước”.
Xem thêm
Giữa thế giới chạy bằng thuật toán, thơ vẫn đi bằng trái tim
Khi thế giới ồn ào, thơ lắng lại. Khi thế giới phẳng, thơ tạo thêm độ sâu. Khi người ta mải miết đo lường giá trị bằng lượt xem, bằng lượng like, thơ âm thầm giữ lại sự sang trọng của những điều chỉ đo được bằng nhịp tim.
Xem thêm
Niềm tin nẩy mầm
Nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà là người dân tộc Tày, “và chính nền tảng văn hóa dân tộc đã nuôi dưỡng tiếng nói nghệ thuật riêng biệt trong sáng tác của chị, phản ánh sâu sắc đời sống, phong tục, cảnh quan và tâm thức của cộng đồng các dân tộc thiểu số Việt Nam”.
Xem thêm
Một mùa hè dưới bóng cây
Tôi quen nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế đã lâu và luôn cảm phục anh vì sức viết sáng tạo, sớm định hình phong cách riêng. Đã từ lâu tôi từng ấp ủ dự định viết một cái gì đó nhưng hình như chưa đủ duyên với các tác phẩm của anh; Khi đang hào hứng viết về bút ký Dặm ngàn hương cốm mẹ thì bị bỏ dở do nhiều sự vụ xen vào trong quá trình công tác, những hai lần bỏ dở và đến nay chưa hoàn thành.
Xem thêm
Tôi lại thở dài ngó xa xăm
Trong dòng chảy của thi ca đương đại, bài thơ Tôi lại thở dài ngó xa xăm của Đặng Xuân Xuyến hiện lên như một nốt trầm mặc, đầy ám ảnh về thân phận và sự lỡ dở của tình yêu. Bằng một bút pháp cổ điển kết hợp với cái nhìn hiện thực đầy xót xa, Đặng Xuân Xuyến không chỉ kể lại một câu chuyện tình buồn mà còn dệt nên một bức tranh tâm trạng, nơi thời gian và không gian không còn là thực thể vật lý mà trở thành những lớp lang của bi kịch nhân sinh.
Xem thêm
Chế Lan Viên - Hàn Mặc Tử, đôi tri kỷ thơ hiếm có
Chế Lan Viên và Hàn Mặc Tử là hai nhà thơ lớn người Quảng Trị. Cả hai đều phát lộ tài thơ từ rất sớm. Hàn Mặc Tử làm thơ từ năm 14 tuổi, xuất bản tập thơ “Gái quê” năm 1936, tập thơ được in duy nhất khi ông còn sống. Chế Lan Viên có thơ đăng báo lúc 15 tuổi, xuất bản tập thơ “Điêu tàn” năm 1937, lúc 17 tuổi. Cả hai đều có những tìm tòi, cách tân mới lạ cho thơ Việt Nam hiện đại. Điểm tương đồng này khiến cả hai sớm đến với nhau, trở thành đôi tri kỷ thơ hiếm có.
Xem thêm
Nấm mộ nở hoa từ lòng trắc ẩn
Kết thúc bài thơ không phải là cái chết, mà là sự tái sinh. Mùa đông thường gợi sự tàn phai, nhưng ở đây, mùa đông lại là lúc hoa cúc bừng nắng. Nấm mộ của bà lão vô gia cư đã trở thành một đốm lửa ấm áp giữa cánh đồng, một biểu tượng vĩnh hằng của lòng tốt.
Xem thêm
Triết lý nhân sinh trong tập thơ “Nghe mùa thay lá” của Hoàng Thân
Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa ra mắt tập thơ “Nghe mùa thay lá” của nhà thơ, bác sĩ Hoàng Thân (Trịnh Quang Thân), Hội viên Hội VHNT Quảng Ngãi, Bác sĩ CK II Nội tim mạch, đúng vào dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/2026). Tập thơ là kết quả của một quá trình chiêm nghiệm về thời gian, ký ức và thân phận con người trong dòng chảy biến thiên của đời sống.
Xem thêm
Những con chữ đối thoại của Trương Văn Dân
Đọc những trang viết của Trương Văn Dân, cảm giác như được nghe cuộc đối thoại bất tận của nhà văn với con người và cuộc đời này. Đối thoại là khát vọng được sẻ chia, được thấu hiểu; đồng thời, đó còn là khát vọng tự vấn, tự nhìn lại chính mình của người viết. Từ đối thoại, những ngổn ngang của đời sống, những day dứt của lòng người được mở ra… hun hút cảm xúc nhưng có khi khô khốc “như viên sỏi rơi vào lòng giếng cạn”. Chúng ta đang ở đâu? Chúng ta đã làm gì chính mình? Chúng ta sẽ trở nên thế nào? Chúng ta để lại gì cho mai sau?... Những trăn trở đó uốn vặn trong từng con chữ với vô số câu hỏi khó bề giải đáp. Đó chính là tâm tình, tâm tưởng của Trương Văn Dân gửi gắm với đời.
Xem thêm