TIN TỨC

Hà Vinh Tâm – Người đan những giấc mơ

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2022-01-21 19:15:00
mail facebook google pos stwis
3656 lượt xem

VÕ TẤN CƯỜNG

Đọc và nghiền ngẫm tập thơ Đan những giấc mơ của Hà Vinh Tâm do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn xuất bản năm 2018, tôi cảm nhận và hình dung về sự giăng mắc, đan cài về cảm xúc, tâm trạng và sự suy tưởng của bản thể nhà thơ trong những giấc mơ. Nhà thơ là người đi bằng đôi chân trần giữa cõi trần thế nhưng trong quá trình sáng tạo thơ lại có sự thăng hoa về cảm xúc tâm hồn, thêu dệt hình tượng thơ thành những giấc mơ chất chứa khát vọng và niềm tin, hạnh phúc và đau khổ…

Nhà thơ Hà Vinh Tâm

Bề nổi của tập thơ Đan những giấc mơ là những đề tài liên quan đến vẻ đẹp tâm hồn, tính cách của con người và sự vật giữa đời thường. Bản thể của nhà thơ trong những bài thơ của Hà Vinh Tâm thường có sự tương quan và mâu thuẫn giữa thực và mộng, giữa đời thường và khát vọng, giữa sự mê đắm của cảm xúc và sự sắc lạnh của lý trí. Những giấc mơ trong thơ đã giúp chị hóa giải sự giằng xé, mâu thuẫn trong tâm trạng của chủ thể trữ tình. Những giấc mơ trong thơ của Hà Vinh Tâm không đứng riêng lẻ, tách rời nhau mà có sự hòa quyện, đan xen. Những giấc mơ trong thơ của chị có sự bén rễ giữa hiện thực đời thường nhưng vẫn xanh tươi tỏa bóng mát giữa tâm hồn:

Rút ngược lòng tôi đan những giấc mơ
Bắt đầu từ đôi mắt trong veo
Và tiếng trẻ bi bô tập nói…
Và tôi tin không có ngày tận thế
Sắc cầu vồng sẽ có sau cơn mưa.

(Đan những giấc mơ)

Xuyên suốt tập thơ, chủ thể trữ tình trong từng bài thơ của Hà Vinh Tâm giống như người phụ nữ dệt tầm gai để đan thành những tấm thảm của giấc mơ. Những giấc mơ trong thơ của chị được đan bởi những sợi chỉ của tâm trạng, cảm xúc và những chất liệu liên quan đến con người, sự vật giữa đời thường mà chị từng yêu mến, gắn bó. Ở một số bài thơ tình, nhà thơ thường khắc họa sự biến đổi vi tế về tâm trạng của người phụ nữ đang yêu trong mối tương quan với sự vật, người yêu và bối cảnh thiên nhiên:

Hoa khế cứ dịu dàng
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh chưa tới
Thương hoài những cánh hoa?
……
Hoa khế đã lụi tàn
Nơi góc vườn chờ đợi
Mà sao anh không tới
Tím đầy nỗi nhớ mong?

Hoa khế chẳng còn nữa
Góc vườn thành… mênh mông!

(Góc vườn chờ đợi)

Bìa tập thơ “Đan những giấc mơ” và tập tiểu luận “Ẩn số của ngôn từ” của Hà Vinh Tâm

Hà Vinh Tâm thường khắc họa sự mong manh, ngắn ngủi của tuổi xuân trong cuộc đời của người phụ nữ. Sự vô tình của người yêu trong mối quan hệ tình yêu đã để lại nỗi đau trong trái tim của người con gái. Tuy nhiên, chính sự cô đơn và nỗi đau lại giúp người con gái trưởng thành và nhận ra chính mình:

Mùa qua đi người quên ở lại
Em dệt mùa con gái… không anh!

(Mùa con gái)

Trữ lượng cảm xúc, tâm trạng trong từng câu thơ của Hà Vinh Tâm mỏng và ngắn như một hơi thở nhưng lại có sức gợi, sức lay động đối với tâm hồn của người đọc. Thơ của chị đã thâu tóm được vẻ đẹp của sự vật mong manh, ngắn ngủi nhưng lại hàm chứa điều kỳ diệu của sự sống, sự sinh sôi bất tận:

Ngón chân em chạm
Một vầng trăng run…
……
Một người em đợi
Một đời em mơ!

(Chạm)

Một phút cầm tay là muôn ngàn phút nhớ
Nụ hôn sợt qua găm ký ức xao lòng

(Dặn lòng)

Những phút giây suýt lạc… nẻo về
Em rùng mình
Trong làn hương lặng lẽ…

(Bất chợt)

Bản thể của nhà thơ đã hóa thân thành giấc mơ. Giấc mơ và đời thường trong thơ của Hà Vinh Tâm có sự giăng mắc, hòa quyện không còn ranh giới, khoảng cách:

Em như một giấc mơ
Vỗ về khung trời nhớ
Bần thần bàn tay nhỏ
Đa mang trước cuộc đời

(Mưa và điều ước)

Hành trình sáng tạo thơ của Hà Vinh Tâm đang là sự bắt đầu với bao hăm hở, đam mê và cả sự băn khoăn, do dự trước con đường thơ đầy hấp dẫn và chông gai. Hầu hết những bài thơ của Hà Vinh Tâm đều mang vẻ đẹp tự nhiên, trong trẻo về cảm xúc, ngôn từ giàu tính biểu cảm và cấu trúc câu thơ theo kiểu thơ tự do có sự thong thả, buông lỏng về nhịp điệu. Hà Vinh Tâm có một số câu thơ hay nhưng vẫn chưa có một bài thơ hay trọn vẹn. Tứ thơ trong nhiều bài thơ của chị thường mỏng về ý tứ, chưa đạt được độ sâu về triết lý nhân sinh, chưa có sự vạm vỡ về hình tượng thơ và sự thăng hoa của cảm xúc. Theo tôi, do nhiều nguyên nhân, có lẽ Hà Vinh Tâm chưa có sự dấn thân quyết liệt và triệt để trong công việc sáng tạo thơ ca. Tôi tin, bằng phẩm chất tâm hồn của một nhà thơ và sự đam mê sáng tạo, chị sẽ có sự đột phá và định hình về phong cách thơ ở những tập thơ mới.

Mỹ Tho, tháng 11.2018.

Bài viết liên quan

Xem thêm
“Cuộc phiêu du của Chép Hồng” - một diễn ngôn về nước
Cuộc phiêu du của Chép Hồng của tác giả Tiến sĩ - Doanh nhân Phạm Hồng Điệp, xét về thể loại “đồng thoại”, tương đồng với Dế mèn phiêu lưu ký của trưởng lão làng văn Tô Hoài. Xét về cấu tứ tác phẩm, cả hai áng văn dù ra đời cách nhau hơn tám mươi năm nhưng đều chung đúc một ý tưởng về tinh thần cộng sinh, hiện sinh, thuận thiên của mọi sinh vật tồn tại trên trái đất này, dù chúng hiện hữu trên cạn hay trong nước (biển, sông, ao hồ, kênh rạch,...), dù chốn thâm sơn cùng cốc hay giữa đồng bằng thẳng cánh cò bay lả bay la.
Xem thêm
Vẻ đẹp của người nữ trong “Bể người thăm thẳm”
Nữ giới trong thế giới truyện ngắn của Nguyễn Thị Lê Na có thể nói là đề tài xuyên suốt từ tập truyện ngắn đầu tay Bến mê (2007) đến Đắng ngọt đàn bà (2018) và bây giờ được triển khai đầy đặn trong Bể người thăm thẳm (2025). Bến mê được coi là cánh cửa đầu tiên thể hiện sự giằng xé và khao khát thoát li những ràng buộc hôn nhân truyền thống. Đắng ngọt đàn bà đánh dấu bước chuyển trong cách tiếp cận hiện thực, trực diện trưng ra những thăng trầm mái ấm, những va đập nghiệt ngã đời sống và minh định bản lĩnh, cá tính độc lập của người nữ trên con đường kiếm tìm nhân vị. Với Bể người thăm thẳm, dù xã hội hiện đại đã có cái nhìn cởi mở, bình đẳng hơn trước, nhưng Nguyễn Thị Lê Na vẫn nhận ra những dây mơ rễ má của định kiến, của sự áp đặt vô hình còn vương lại trong những câu chuyện về tình yêu và hôn nhân, trong cách đàn ông và đàn bà đối xử với nhau. Tác phẩm đã gỡ tách những lớp bi kịch, ghi nhận sức mạnh nội tâm của người phụ nữ biết đối diện, biết bắt đầu lại và biết đi tìm hạnh phúc cho chính mình. Ngòi bút của chị trực diện, sắc sảo, chú trọng khai thác những chuyển động tâm lí của nhân vật để gợi bật những vấn đề nhân văn rộng lớn.
Xem thêm
Thơ ca Khmer đương đại ở Nam Bộ - Không gian tự sự tập thể về căn tính tộc người
Tóm tắt: Được sáng tác chủ yếu bằng tiếng Khmer và được phổ biến rộng rãi thông qua các ấn phẩm văn nghệ Khmer địa phương, các tập thơ, thơ ca Khmer đương đại không chỉ phản ánh tâm tư, tình cảm và tư tưởng của cá nhân tác giả mà còn là không gian tự sự tập thể lưu giữ ký ức, biểu đạt căn tính tộc người và khẳng định bản sắc văn hóa của người Khmer Nam Bộ. Bằng phương pháp khảo sát, phân tích một số sáng tác tiêu biểu của các tác giả thơ Khmer đương đại như Sang Sết, Thạch Phách và Thạch Đờ Ni trên cơ sở lý thuyết về căn tính tộc người và tự sự tập thể, nghiên cứu chỉ ra rằng thơ ca vừa đóng vai trò như một kho tàng lưu trữ ký ức cộng đồng, vừa là diễn ngôn văn hóa giúp cộng đồng Khmer khẳng định vị trí của mình trong xã hội đa tộc người ở Nam Bộ. Nghiên cứu góp phần nhận diện rõ hơn vai trò của thơ ca Khmer đương đại trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa tộc người trong bối cảnh hiện nay.
Xem thêm
Tượng đài người anh hùng và nghệ thuật kiến tạo
Bằng ngôn ngữ sử thi - trữ tình, trường ca Mặt trời nồng ấm trong tim của nhà thơ Châu La Việt đặt nhân vật anh hùng vào trung tâm của lịch sử; lại đặt lịch sử vào mạch cảm xúc nhân văn sâu lắng để các hình tượng tự khúc xạ trong nhau, rồi ánh xạ vào nhau cùng tôn lên vẻ đẹp rạng rỡ của nhân vật trung tâm: Nhân dân.
Xem thêm
Đi Dọc trời hoa lửa với nhà thơ Lương Minh Cừ
Đọc tập thơ này, không biết ai cảm nhận như thế nào, nhưng riêng tôi như được trở lại ngày xưa nơi chiến trận chân ta bước tiếp. Tôi như trở lại đi trên con đường thơ DỌC TRỜI HOA LỬA. Trên con đường thơ ấy, tôi được gặp lại khoảng trời, mặt đất những ngày chiến tranh ác liệt trên biên giới Tây Nam và đất nước Chùa Tháp trong không gian yên bình hôm nay.
Xem thêm
“Hoa của nước” – Trường ca của ký ức, biểu tượng và căn tính dân tộc
Đọc bản trường ca “Hoa của nước” (song ngữ Việt – Anh) dày hơn 240 trang của nhà văn Trầm Hương, người đọc không chỉ tiếp cận một tác phẩm văn chương, mà còn bước vào một cấu trúc thẩm mỹ được kiến tạo công phu, nơi chữ nghĩa, hình ảnh và tri thức liên ngành hòa quyện. Đây là một công trình nghệ thuật mang tính tích hợp, kết tinh từ “một cuộc hành trình trải dài năm tháng”, cho thấy độ lắng của trải nghiệm và chiều sâu của tư duy nghệ thuật.
Xem thêm
Sự hào sảng trong thơ Trần Chấn Uy
Nhà thơ Trần Chấn Uy vừa cho ra mắt cuốn: “Thơ Trần Chấn Uy”, đây là tập thơ do Thư viện Quốc gia Việt Nam ấn hành với 1.450 ấn bản, do Hội Nhà văn Việt Nam xuất bản trong khuôn khổ Tác phẩm văn học đưa vào thư viện và trường học. Đây là một tác phẩm đẹp, công phu, dày hơn 500 trang với gần 500 bài thơ, một phần của quá trình làm thơ của anh, tính từ năm 2015 đến nay. Một tập thơ sang trọng, in đẹp và những bài thơ của Trần Chấn Uy hào sảng, có tình yêu đất nước, quê hương và cả những bài tình yêu.
Xem thêm
Cảm thức sông Chanh
101 đoản khúc lục bát trong “Sông Chanh” của Nguyễn Vĩnh Bảo không chỉ là những mảnh ghép ký ức, mà còn là một dòng chảy trữ tình dai dẳng – nơi tình yêu, tuổi thơ và quê nhà hòa vào nhau trong một ám ảnh mang tên “sông”.
Xem thêm
Chế Lan Viên, nhà thơ lớn trong hai cuộc kháng chiến
Chế Lan Viên là một trong những gương mặt lớn của thi ca Việt Nam hiện đại, người đã để lại dấu ấn sâu sắc trên hành trình phát triển của nền văn học dân tộc qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Xem thêm
Tấm thẻ bài – căn cước của giặc lái Mỹ hay lưỡi dao lạnh lách tìm ung nhọt chiến tranh
Có những người viết bước ra từ chiến tranh không chỉ mang ký ức, mà mang theo một món nợ: phải nói sự thật. Nhà văn Từ Nguyên Tĩnh đại diện lớp người này.
Xem thêm
Đinh Nho Tuấn và bài thơ “Chị”
Bài bình của nhà thơ Trần Mạnh Hảo
Xem thêm
Cảm thụ văn học: Áng văn vời vợi chất thơ
Nếu ở giai đoạn chiến tranh, văn ông sắc sảo với các vấn đề chính trị, lịch sử nóng hổi, thì bước sang thời kỳ đổi mới, ngòi bút ấy lại trầm lắng, đằm thắm hơn khi quay về với những vỉa tầng văn hóa sâu kín trong đời sống tinh thần.
Xem thêm
“Những con chữ mẩy vàng hạt giống”
Bài viết của nhà thơ Đặng Bá Tiến, qua việc nhìn lại hai tuyển tập mới xuất bản, góp thêm một góc nhìn để hiểu rõ hơn hành trình thơ của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu.
Xem thêm
Bản đồ đất Việt bằng thơ và bình
Cầm trên tay tập thơ chọn và lời bình Những miền quê trong thơ Việt - NXB Đại học Sư phạm mới phát hành, tôi gặp mối đồng cảm. Nhớ cái Tết năm ấy, biên tập trang thơ Xuân cho một tờ báo, tôi phá bỏ công thức đăng những bài thơ về mùa xuân đất nước…, mà chọn chủ đề thơ về các tỉnh thành, tên bài thơ gắn với tên địa danh.
Xem thêm
Phê bình luân lí học văn học
Phê bình luân lí học văn học xuất hiện trong bối cảnh học thuật Trung Quốc đầu thế kỉ XXI, khi các trào lưu phê bình phương Tây du nhập mạnh mẽ, dẫn đến khủng hoảng về bản sắc và nền tảng đạo đức của phê bình văn học.
Xem thêm
Văn chương ở điểm kì dị hay là niềm hi vọng của con người
Nếu Harold Pinter sinh năm 1993, liệu ông có nói: “Nhà văn chỉ có một việc là viết”? Khi những cỗ máy có thể giải một đề bài “hãy viết ra một tiểu luận bàn về bức tường trong trang viên Mansfield theo phong cách Vladimir Nabokov” chỉ trong chưa đến ba mươi giây, nhà văn còn gì để làm? Chúng ta có thể tạo ra cái gì mà những cỗ máy không thể bắt kịp? Tôi từng nhờ AI dịch một bài thơ tiếng Ba Tư và nó làm tốt hơn tôi. Vậy tôi nên làm gì đây? Đành rằng chúng ta vẫn viết, vờ như không sao đâu, nước sông không phạm nước giếng, và dù sao máy vẫn chỉ là máy với đầy những khiếm khuyết của nó, nhưng tôi cho rằng:
Xem thêm
Nhà “thi tiên” Thế Lữ - người góp công khai sinh nền kịch nói Việt Nam hiện đại
Xin được gọi Thế Lữ (tên thật là Nguyễn Thứ Lễ, 1907-1989) là nhà “thi tiên”, mà theo cách nhận xét khá khái quát về chân dung các nhà Thơ mới của Hoài Thanh trong bài tiểu luận “Một thời đại trong thi ca” (Thi nhân Việt Nam): “Đời chúng ta nằm trong vòng chữ Tôi. Mất bề rộng ta đi tìm bề sâu. Nhưng càng đi sâu càng lạnh. Ta thoát lên tiên cùng Thế Lữ, ta phiêu lưu trong trường tình cùng Lưu Trọng Lư, ta điên cuồng với Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, ta đắm say cùng Xuân Diệu…”.
Xem thêm
Bài ca thế kỷ 21
Trước hết tôi xin được thưa: tôi không phải “nhà thơ”, tuy lúc nhỏ, thời học lớp đệ tứ ở một thị trấn nhỏ, tuy có làm thơ tình vì con tim dậy thì lúc ấy đã bắt đầu biết rung động trước một bóng hồng.
Xem thêm
Thơ 1-2-3, vẻ đẹp của sự đương đại
Trên phương diện văn học Việt Nam, thơ 1-2-3 dù mới phát triển trong một thời gian gần đây nhưng đã chuyển tải được những giá trị vừa duy mỹ vừa tất yếu, như một làn gió lạ thổi qua giữa nền thơ ca ngàn năm truyền thống. Thơ 1-2-3 xuất hiện trên văn đàn một cách độc lập, khác biệt về phương diện ngôn ngữ, câu tứ, niêm luật, góp phần tạo ra điểm mới của bức tranh thơ ca, tạo thêm màu sắc trong phong trào thơ mới.​
Xem thêm
Đọc văn chương trong thời “hậu thông tin”
Có một thời, người ta than phiền người Việt Nam đọc ít sách quá bởi cuộc sống và công việc nhiều áp lực, bận rộn khiến ta bắt buộc phải lao theo guồng quay đồng tiền. Thế nhưng thời ấy đã qua rồi. Có lẽ năm 2025 cũng đang đánh dấu một thời khác trong sự đọc văn chương của xã hội.
Xem thêm