TIN TỨC

Xuân về thêm quý những ngày đông

Người đăng : nguyenhung
Ngày đăng: 2023-01-29 16:08:58
mail facebook google pos stwis
1628 lượt xem

LÊ QUỐC HÁN

Mùa lá rụng

Mùa lá rụng rơi vào cuối thu, đầu đông. Những chiếc lá từ màu xanh chuyển dần sang màu vàng rồi đỏ thẩm. Chỉ một làn gió heo may nhẹ đủ bứt chúng ném vào không trung, chao liệng mấy vòng rồi rơi nhẹ xuống đất. Những khi bất ngờ một trận cuồng phong kéo đến, chúng đổ xuống ào ào. Lẫn trong những chiếc lá đen sẫm già nua có cả những chiếc lá xanh thẫm, chưa kịp ngả vàng. Nếu có đôi tai nhạy cảm, bạn sẽ nghe trong tiếng lá rụng có tiếng nấc nghẹn ngào như khóc như than. Dẫu biết rằng đó là quy luật tự nhiên, như tình yêu, như số phận con người: Tình duyên: chiếc lá giữa trời/ Hôm nay rụng xuống mai chồi biếc lên. Sao lòng vẫn bâng khuâng một nỗi buồn, như những cuộc chia ly không hẹn trước.

Trước kia, mải mê mưu sinh kiếm sống, chẳng có thời gian quan tâm đến “mùa lá rụng”, dẫu trong bài thơ lục bát Bài thơ thời gian của mình mở đầu bằng: Thời gian như chuyến tốc hành/ Mang theo lá đỏ và anh trở về. Từ khi về hưu, giúp vợ việc nhà, mỗi khi quét nhà, mới hay “mùa lá rụng” đi liền với mùa rụng tóc. Trước ngõ có một cây xoài, cuối xuân này lẫn những bông hoa gặp mưa không đậu được rơi xuống là những chiếc lá còn xanh. Nhìn vợ quét lá trước ngõ, lẫn trong đống lá xoài ấy còn những sợi tóc đã ngả vàng. Thương quá, dẫu biết rằng: “Mỗi sợi tóc trên đầu em rụng xuống/ lại mượt mà trên mái tóc con ta”!

Cảm xúc buồn đau, thương tiếc như thể đứng trước cuộc chia ly trong “mùa lá rụng” không dành riêng người Việt, còn là cảm xúc chung của nhân loại, đặc biệt là phái đẹp. Bài thơ Mùa lá rụng của nữ thi sĩ Nga Olga Berggolts là một điển hình: “Bao khu vườn như lửa chói ngời/ Vòm lá sẫm ánh vàng lên rực rỡ/ Những tấm biển treo dọc trên đại lộ/ Nhắc ai đi ngang dù đầy đủ lứa đôi/ Nhắc cả những ai cô độc trong đời:/ "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng//… // Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng" - Nhắc suốt đường cũng chỉ bấy nhiêu thôi!”.

 

Quý những ngày đông

Những người yên hàn khỏe mạnh, đọc cái tit này sẽ thốt lên: Đúng là lão già Khốt-ta-bít! Mùa xuân chồi non mơn mởn, trăm hoa đua nở, chim hót líu lo; mùa hè nắng chói chang, lúa vàng trĩu nặng, quả chín ngọt ngào đu đưa trên cành; mùa thu trời xanh trong vắt, mây trắng lượn bay, hoa cúc xòe cánh vàng rực, quý đúng rồi. Còn mùa đông lạnh lẽo, giá buốt, cành trơ khẳng khiu, quý nỗi gì!

Nhưng ở lứa tuổi chúng mình, mỗi năm được đón mùa đông vui lắm. Bản thân thêm một dòng trong cuốn vở cuộc đời, được chứng kiến bao sự đổi thay trưởng thành của lớp trẻ, hỏi còn niềm vui nào lớn hơn? Dẫu rằng thêm chín mươi ngày chống chọi với cái lạnh cắt da cái rét thấu xương, đôi chân nhiều khi nhức nhối tưởng chừng không nhấc nổi. Chưa kể đến những người mắc bệnh về đường hô hấp, đêm khuya thanh vắng ôm cái ngực lép kẹp ho sù sụ; những người mắc chứng bệnh mất ngủ kinh niên, suốt đêm chong mắt chờ gà gáy chuyển canh, thấm thía câu nói: "và có những đêm dài hơn thế kỷ". Nhưng tất cả những vất vả ấy cộng lại có thấm gì so với niềm vui được tồn tại, được sống?

Vui sướng bao nhiêu thêm một mùa đông được chống chọi với cái rét, cái giá lạnh của thời tiết và của cả tâm hồn. Hãy nhìn những lá cây úa vàng rồi nhuộm đỏ để rụng xuống như những ngọn lửa thắp sáng niềm hy vọng: mùa xuân sắp đến và mầm biếc sẽ bật lên. Và thêm một lần được chiêm nghiệm qua những mất mát khổ đau để biết yêu thêm quý thêm cái giá được sinh tồn: "nếu không có cảnh đông tàn/ thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân".

Những ngày đông giá lạnh, tản bộ trên con đường sinh thái trải dài dọc con đê tả ngạn sông Lam. Ngước nhìn hàng cây bên đường, những cành nhánh đã biến thành những cánh tay khẳng khiu rung rinh trước gió. Chúng đang cố níu giữ những chiếc lá úa đỏ, thấy lòng ấm lại. Những chiếc lá đỏ như những ngọn lửa mai ngày rụng xuống, nhường chỗ cho những mầm non chồi biếc nhú lên báo xuân sang.                                                                             

Cuộc đời vốn vô thường, luôn thay đổi bất ngờ. Mặt hồ phẳng lặng còn gợn sóng nữa là. Vậy hãy sống vô tư như hoa lá trên rừng, như cây cỏ trên thảo nguyên, như gió trên đồng nội. Khi đó cuộc sống mới thanh thản, mới an nhiên. Ấy là nói khi cuộc sống dần về cuối đông, chứ khi còn trẻ, anh phải dong buồm ra khơi tìm bến đợi, làm sao tránh đối diện với bão dông. Phải dong ngựa phi trên những con đường gập ghềnh sỏi đá, những sa mạc khô cằn để tìm đến chân lý, làm sao anh không bị cuốn vào những cơn lốc bụi cuốn mịt mù. Chỉ cần trong trái tim có một niềm tin, anh sẽ vượt qua tất cả. Mùa đông lạnh lẽo giá buốt nào rồi cũng trôi qua nhường chỗ cho mùa xuân ấm áp xanh tươi.

Nguồn: Báo Văn nghệ

Bài viết liên quan

Xem thêm
Những người yêu rùa biển
Bài đăng Văn nghệ TPHCM số Xuân Bính Ngọ 2026
Xem thêm
Nhớ quê trong gió bấc mưa phùn - Tạp bút Nguyễn Gia Long
Sinh ra và lớn lên ở một tỉnh miền Bắc nước ta, nơi có những tháng mùa đông đi qua đầy khắc nghiệt, với mưa phùn, gió bấc và cái lạnh tái tê như muốn cắt da thịt, nên tuổi thơ tôi có biết bao nhiêu những kỷ niệm với mùa đông và miền quê thân thương ấy. Đó là những buổi ra đồng nhổ mạ, cấy lúa cùng mẹ vào dịp cuối năm, mặc dù thời tiết lạnh căm căm. Đó là những buổi chiều lùa trâu ra đồng chăn thả, kệ cho những cơn gió hun hút tràn về. Hay như những hôm trời u ám với gió bấc, mưa phùn giăng đầy trời vậy mà mẹ vẫn bắt mấy anh chị em chúng tôi ra đồng để kiếm rau mang về nấu cám cho lợn ăn. Rồi nữa, có không ít những chiều đông rét mướt, tôi vẫn cùng những đứa trẻ cùng trang lứa trong xóm ra đồng be bờ tát mương, bắt cua, cá, tôm, ốc…, mang về cải thiện cho bữa cơm sinh hoạt gia đình thêm phần tươm tất.
Xem thêm
Một hành trình từ xứ Nghệ ra biển lớn
Bài đăng Tạp chí Sông Lam Online
Xem thêm
Ao làng tháng Chạp trong ký ức tuổi thơ tôi - Tản văn Nguyễn Thúy Uyên
Nơi tôi sinh ra là một làng quê ven thành phố và dẫu nơi đây đã, đang trong đà đô thị hoá mạnh mẽ nhưng vẫn còn sót lại một số ao, hồ. Với người dân quê tôi nói riêng cũng như hết thảy những làng quê Việt Nam nói chung, thì có lẽ hình ảnh cái ao làng luôn gần gũi, rất thân thương, bởi lẽ những cái ao là nơi cung cấp nước tưới cho cây cối trong vườn nhà; ao là nơi thoát nước trong những ngày mưa triền miên; và ao cũng là nơi cung cấp nguồn thực phẩm cá, tôm, cua, ốc… cho con người, cũng như làm nơi thả bèo dùng cho việc chăn nuôi gia cầm gia súc.... Đối với trẻ thơ chúng tôi ngày thơ bé, thì ao làng còn là nơi tắm mát “giải nhiệt”, vui chơi đùa nghịch trong những buổi trưa hè oi ả, nóng bức…
Xem thêm
Chân mây - Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Trước khi nghỉ hưu dăm bảy năm. Mình chuyển về phòng làm việc có cửa sổ rộng quay ra mặt hồ. Đó là một hồ nước lớn. Cây cổ thụ xanh mướt vây quanh. Bên hồ là công viên cây xanh nổi tiếng của thành phố. Mùa thu những vòm cây bừng nở những sắc hoa. Khi đó hương hoa ngào ngạt tràn ngập không gian. Hương hoa tràn ngập căn phòng của mình.
Xem thêm
Nén hương lòng nơi biên giới thân yêu - Tản văn Vũ Mạnh Định
Những ngày cuối năm, khi đất trời bắt đầu chuyển mình sang một nhịp chậm hơn, tôi có dịp dừng chân trước nghĩa trang liệt sĩ Hội Phú - vùng đất nơi tôi mới nhận công tác. Khói hương bảng lảng trong gió lạnh, những hàng bia trắng lặng im giữa không gian tĩnh mịch khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Giữa khoảnh khắc tưởng niệm ấy, ký ức bất chợt đưa tôi trở về Đức Cơ - vùng biên giới đầy nắng gió, nơi những cánh rừng cao su mỗi độ cuối năm lại đồng loạt thay lá, nhuộm vàng cả một khoảng trời.
Xem thêm
Về làng Thụy Khê thăm nhà thờ Phan Huy Chú
Dòng họ Phan Huy ở Thuỵ Khuê (còn gọi là làng Thầy) xã Quốc Oai thành phố Hà Nội (trước đây thuộc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai) vốn rất danh giá và nổi tiếng từ lâu đời. Rồi đến năm 2015, khi ông Ban Ki Moon - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến thăm và ghi vào sổ lưu niệm của dòng họ tại ngôi nhà thờ Phan Huy Chú ở dưới chân núi Thầy thì danh thơm của chi tộc Phan Huy lại càng lừng lẫy và được rất nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Ngôi nhà thờ ấy, trong tôi từ lâu vẫn biết, đó không chỉ là nơi thờ tự các bậc tổ tiên tiền bối từng là những triều thần, những danh nhân văn hoá lỗi lạc của dòng họ Phan Huy, của nước nhà qua các triều đại phong kiến, trải từ thời Hậu Lê đến đời nhà Nguyễn mà còn là nơi ra đời của của rất nhiều tác phẩm văn chương, những công trình khảo cứu lịch sử đồ sộ, quý giá của nước nhà. Biết vậy, trong thâm tâm tôi đã nhiều lần muốn đến thăm không gian thờ tự này, đồng thời cũng có thể coi đó là một “chứng nhân” chứng kiến sự ra đời của không ít các tác phẩm, những công trình văn hoá đặc biệt ấy; nhưng rồi việc nọ việc kia mà mãi vẫn chưa thực hiện được. Cứ thế, lòng hẹn lòng mãi, cuối cùng, nhân kỳ nghỉ Tết, tôi cũng đã thu xếp công việc để hành hương về chiêm bái. Và rồi, từ chuyến hành hương ấy, tôi được mở mang, hiểu biết thêm nhiều về dòng họ Phan Huy và những danh sĩ rất mực tài hoa, uyên bác của dòng họ này trên đất phủ Quốc, xứ Đoài mây trắng.
Xem thêm
Có một tinh thần sáng tạo độc lập như thế tại Việt Nam
Tiệm phở của Anh Hai (Brother Hai’s Pho Restaurant) là tựa game nổi tiếng thời gian gần đây của một lập trình viên bí ẩn với biệt danh marisa0704, vốn là sinh viên Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (SoICT), Đại học Bách khoa Hà Nội được truyền cảm hứng từ Flappy Bird của nhà lập trình độc lập từ hơn 10 năm trước. Như một sự ngẫu nhiên, nếu nhìn lại những kết quả của các nghệ sĩ trẻ trong các lĩnh vực mỹ thuật, điện ảnh, sân khấu - kịch, xuất bản và đặc biệt là âm nhạc thì trong hơn một thập kỷ qua, họ đã thực sự sống với tinh thần sáng tạo, thử nghiệm độc lập.
Xem thêm
Lâm Xuân Thi – Người chọn đứng phía sau những điều tử tế
Bài đăng Tạp chí Văn nghệ TPHCM số ra ngày 01/01/2026
Xem thêm
Vị của mùa Đông - Tản văn Đinh Thu Huế
Mùa đông lẻn vào lòng thành phố bằng những bước chân không tiếng động, chỉ để lại dấu vết qua cái rùng mình của cơn gió bấc và sắc màu trầm mặc trên vòm không. Với tôi, mùa đông không chỉ là một khái niệm thời tiết, nó là một “vị” riêng biệt - vị của ký ức, của sự tĩnh lặng và của những triết lý nhân sinh được gói ghém trong cái lạnh căm căm.
Xem thêm
“Ăn mày laptop”- Thắp sáng niềm tin cuộc đời
Trong thời đại số, khi mạng xã hội thường bị nhìn như nơi ồn ào và nhiễu loạn, dự án “Ăn mày laptop” của Trần Trọng An lại cho thấy một khả năng khác: kết nối lòng tử tế bằng sự minh bạch, kiên trì và nhân ái.
Xem thêm
Nén hương cho một người cô độc - Tùy bút Nguyễn Hồng Lam
Đi hết những năm chiến tranh, vác ba lô về nhà ngỡ bắt đầu đời sống của riêng mình, người lính ấy mới nhận ra không còn gì thuộc về riêng ông nữa. Không gia đình, không quê hương, không có gì chào đón hay níu giữ. Khói lửa chiến tranh cũng đã tàn, chẳng còn chiến trường khốc liệt nào cho ông quay trở lại, dù chỉ để đi hết cuộc đời trong một thói quen. Ông là người lính lơ lạc giữa thời bình. Ngày trở về cũng cũng là ngày cuộc chiến trong tâm thức của riêng ông mới bắt đầu, giữa hòa bình vĩnh viễn, kéo dài thêm suốt hơn 30 năm sau đó.
Xem thêm
Văn chương gìn giữ văn hóa đọc
​Sách và văn hóa đọc đã góp phần gìn giữ, bảo tồn văn hóa quốc gia, dân tộc, phát triển năng lực cá nhân thông qua ngôn ngữ được sử dụng làm công cụ kết nối, truyền bá và lưu giữ những giá trị bất biến ngàn đời. Trong đó, văn chương cũng là một kênh đọc rất hữu hiệu, giàu tính nhân văn, nhân bản được nhân loại tụng ca.
Xem thêm
Hà Vi Tùng, vị tướng mưu lược…
Kỷ niệm 81 năm thành lập QĐND Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân
Xem thêm
Pha Long nơi biên cương Tổ Quốc
“Pha Long nơi biên cương Tổ quốc” không chỉ là câu chuyện tìm mộ liệt sĩ, mà là một hành trình nhân văn về ký ức chiến tranh, tình ruột thịt và sự hóa thân thầm lặng của người lính vào từng tấc đất biên cương. Văn chương TP. HCM trân trọng giới thiệu bài ký của nhà thơ Nguyễn Văn Mạnh
Xem thêm
Phú Yên nghĩa tình và khát vọng hồi sinh - Ký của Nguyên Hùng
Bài đăng báo Văn nghệ số 50, ra ngày 13/12/2025
Xem thêm
Lời thì thầm của biển – Tản văn của Như Nguyệt
Còn bạn thì sao? Bạn nghe điều gì từ lòng biển? Tôi tin dù bạn nghe được điều gì, hãy giữ lấy niềm tin ấy thật chặt, bởi vì mọi “lời thì thầm” đều có sức mạnh của riêng nó.
Xem thêm
Diễn viên Thương Tín đã về cõi lặng
Thông tin từ chị Bùi Kim Chi (vợ Thương Tín) cho biết, Thương Tín đã qua đời vào khuya nay tại nhà riêng Phủ Hoà, Phan Rang.
Xem thêm
Ký ức về bố – Bút ký Vũ Mạnh Định
Pleiku những ngày này mưa dầm dề do ảnh hưởng bão. Mưa trắng xóa cả bầu trời, gió hun hút qua hàng cây phủ kín cả phố núi. Tiếng mưa khiến lòng tôi chùng xuống, ký ức bất chợt ùa về. Mưa như tấm màn xám phủ trùm đất trời, có khi kéo dài cả tháng không dứt. Ngày ấy tôi còn quá nhỏ để hiểu nỗi buồn của những cơn mưa, chỉ nhớ nó dai dẳng đến mức sáng hay chiều cũng nhập nhòe một màu xám đục. Nhưng chính sự dầm dề ấy lại trở thành lát cắt đặc biệt của tuổi thơ, để sau này, mỗi lần nghe mưa nơi khác, tôi ngỡ như vừa chạm vào những ngày Pleiku xưa cũ, ngày mưa dài đến mức thời gian như ngưng đọng.
Xem thêm