Kabishev Alexander Konstantinovich (KAK) là nhà văn Nga. Anh đã sáng lập dự án văn hóa và sáng tạo quốc tế DEMO GOG, thành viên của Liên hiệp các nhà văn Nga, Tổng biên tập Tạp chí HUMANITY, Chủ tịch Hiệp hội các nhà văn trẻ của Liên bang Nga. Anh đã xuất bản tập truyện CƠN ÁC MỘNG, tập thơ VŨ ĐIỆU THƠ và tiểu thuyết CỔ TÍCH ĐỎ.

Kabishev Alexander Konstantinovich đã tổ chứcxuất bản thành công các tuyển tập văn xuôi và thơ hiện đại như THẾ HỆ SILIC (2 tập), THÌ THẦM TRONG GIÓ bao gồm nhiều tác giả tại các quốc gia trên thế giới. Nhiều tác phẩm của anh đã được dịch và giới thiệu trên các tạp chí văn học của Tây Ban Nha, Ả Rập, Anh, Việt Nam và Tagalog (Nga, St.Petersburg). Mới đây, anh đã cũng nhóm Nữ dịch giả Hà Nội tổ chức xuất bản hợp tuyển văn học song ngữ Nga - Việt HỪNG ĐÔNG. Xin trân trọng giới thiệu bài phỏng vấn nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich do nhà thơ Phạm Vân Anh thực hiện.
 

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich (người cầm micro) giới thiệu về Hợp tuyển Hừng đông với sự góp mặt của 50 nhà văn, nhà thơ Nga và Việt Nam.

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Thưa nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich. Được biết, anh tốt nghiệp tốt nghiệp trường D.F. Đại học Kỹ thuật Quân sự Ustinov và công tác trong lĩnh vực khá chuyên biệt này. Vậy nguyên nhân nào đã khiến anh yêu thích và tham gia sáng tác văn học?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Quá trình đến với văn học của tôi không phải là một con đường dễ dàng. Ở trường học và đại học, không phải ai cũng hiểu được thế giới quan của tôi và những hình ảnh mà tôi cố gắng truyền tải qua truyện, thơ, kịch hay thậm chí là tiểu thuyết. Đó là cách tôi đấu tranh cho cá tính của mình, sẵn sàng tiếp nhận và tiếp thu các tác phẩm, ý tưởng của các tác giả nổi tiếng trong quá khứ và những người cùng thời với tôi. Sau này, tác phẩm này đã thôi thúc tôi tạo ra một xu hướng mới trong văn học nghệ thuật.

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Vậy anh có ý tưởng thành lập dự án văn học Demogog và kết nối các tác giả trên thế giới từ khi nào?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Ý tưởng về dự án bắt nguồn từ giữa năm 2019, nhưng phải mất nhiều tháng làm việc khó khăn và rất sáng tạo để đưa nó đến hình thức gần giống với những gì DEMO GOG đại diện hiện nay. DEMO GOG được hình thành bằng cách thử và sai, sau khi trình bày dễ dàng trên mạng xã hội, các tác giả từ các quốc gia khác nhau bắt đầu quan tâm đến nền tảng này. Sau sáu tháng làm việc, số lượng của nhóm đã lên tới 1000 người tham gia và hơn một năm sau là 10.000!

Các nhà văn Nga với hợp tuyển “Tình bạn” của 100 tác giả đến từ Nga và Serbia. 

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Tạp chí Humanity được tổ chức như thế nào? Anh có nguồn tài trợ nào để tiếp tục hoạt động này không?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Tạp chí Humanity là một trong những dự án lâu đời nhất của chúng tôi, chúng tôi cũng bắt đầu ra mắt vào cuối năm 2019 với định dạng ban đầu là báo điện tử, tồn tại cho đến cuối năm 2020. Vào thời điểm đó, chúng tôi đã hợp lực với quỹ từ thiện Lifeline of Every Child về mặt hợp tác thông tin và bắt đầu đặc biệt quan tâm đến các nhà văn, nhà thơ đang làm từ thiện. Kể từ đầu năm 2022, chúng tôi đã chuyển sang hình thức tạp chí in với cấu trúc lục địa của tạp chí. Nghĩa là, hiện nay mọi số tạp chí đều có sự góp mặt của các tác giả từ mọi lục địa trên Trái đất! Một đặc điểm của tạp chí là trong suốt những năm qua, chúng tôi đã xuất bản nó trên cơ sở phi thương mại với ngân sách bằng 0 và chỉ sau đó mới chuyển nó đến các cộng đồng nhà văn và nhà thơ trên khắp thế giới dưới dạng điện tử, và chỉ có một số ít phiên bản in. Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đặc biệt tới Nhà xuất bản Ukiyoto vì họ đã hỗ trợ xuất bản tạp chí của chúng tôi trên nền tảng của họ và đồng thời duy trì hoạt động "in theo yêu cầu".

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Anh thường nói rằng “Tôi rất yêu mến các tác giả Việt Nam”. Vậy lý do của tình cảm này là gì?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Với cá nhân tôi, văn hóa Việt Nam rất thú vị và hấp dẫn. Tôi cho rằng dường như trong thế giới hiện đại, sự kết nối và hiểu biết lẫn nhau giữa Nga và Việt Nam chưa được thể hiện đầy đủ. Nhưng chúng ta có tiềm năng rất lớn để cùng tăng trưởng và phát triển trong lĩnh vực văn hóa và sáng tạo. Tôi rất vui khi được đọc và dịch các tác phẩm văn xuôi và thơ của các tác giả Việt Nam. Dù đây không phải là trải nghiệm dịch thuật đầu tiên của tôi nhưng đó là trải nghiệm sống động và đáng nhớ nhất. Và chúng tôi rất phấn khởi khi vào dịp kỷ niệm 100 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh của đất nước các bạn đến thăm nước Nga Xô Viết, các nhà thơ của Saint Petersburg chúng tôi đã tổ chức một buổi đọc thơ của các tác giả hai nước tham gia hợp tuyển “Hừng đông” nhân sự kiện ý nghĩa này.

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich giới thiệu hợp tuyển văn học Việt Nam – Nga “Hừng đông” tại một sự kiện văn học của thành phố Saint Petersburg
 

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Anh vừa nhắc đến hợp tuyển tập “Hừng đông” của các tác giả hai nước Việt Nam và Nga. Anh có thể chia sẻ thêm về ý tưởng thực hiện ấn phẩm này được không?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Ý tưởng và mong muốn tạo ra một cuốn sách chung như vậy là sự tiếp nối hợp lý của quá trình làm quen với các tác giả Việt Nam. Mọi chuyện bắt đầu từ việc xuất bản các bài thơ và truyện tiếng Việt trên tạp chí Humanity cũng như các bản dịch riêng lẻ. Sau đó, ngày càng có nhiều tác giả muốn chạm tới nền văn hóa của một đất nước gần gũi về tinh thần để chia sẻ sự sáng tạo và dịch các bản thảo của đồng nghiệp. Bằng nỗ lực chung, hai nhóm của chúng tôi gồm các nhà văn của Saint Petersburg và Nhóm nữ dịch giả Hà Nội đã tổ chức sưu tầm, dịch thuật, biên tập và xuất bản bằng hai thứ tiếng Nga và Việt cuốn sách “Hừng đông”.

Ngay sau khi cuốn hợp tuyển được ấn hành, tôi đã rất tự hào mang ba cuốn sách đặt trang trọng tại khu vực “Văn học Đông Nam Á” của thư viện thành phố Saint Petersburg. Một lần nữa tôi muốn ghi nhận sự tham gia của nhà xuất bản Ukiyoto, Canada trong sự ra đời cuốn sách của chúng tôi. Và cho tới lúc này, có lẽ tuyển tập “Hừng đông” đã trở thành tuyển tập các tác phẩm văn học Nga - Việt lớn nhất và có thể là duy nhất của văn học đương đại. Từ kinh nghiệm của việc tập hợp bản thảo và xuất bản hợp tuyển “Hừng đông”, chúng tôi đã có thêm một hợp tuyển “Tình bạn” với sự tham gia của 100 tác giả đến từ Nga và Serbia vừa mới ấn hành tháng 8/2023.

Nhà thơ Phạm Vân Anh: Thời gian tới, anh sẽ có những dự án nào trong hoạt động giao lưu văn học quốc tế nói chung cũng như giao lưu văn học giữa Việt Nam và Nga nói riêng?

Nhà văn Kabishev Alexander Konstantinovich: Sắp tới, chúng tôi đã lên kế hoạch phát hành và giới thiệu dự án Hyperpoem với sự tham gia của hơn 200 nhà thơ đến từ Việt Nam! Dự án này bắt nguồn từ mùa hè năm 2020 với mục tiêu tạo ra một hợp tuyển những bài thơ 4 câu viết về một chủ đề cho sẵn: “Hợp tác quốc tế và tình hữu nghị” để lập kỷ lục thế giới trong sách Guinness theo hướng: “Bài thơ lớn nhất trong lịch sử, của nhân loại theo số lượng tác giả tham gia và số lượng ngôn ngữ tham gia…”. Đến nay, chúng tôi đã nhận được 1500 tác phẩm đến từ 1700 tác giả đến từ hơn 50 quốc gia và hầu hết trong số họ đều gửi các câu thơ bằng ngôn ngữ mẹ đẻ và một bản chuyển ngữ bằng tiếng Anh.

Ngoài ra, hợp tuyển văn học vẫn là một hướng đi rất hứa hẹn, tôi hy vọng chúng ta sẽ có thể tổ chức được một số cuộc triển lãm, hội nghị và cũng sẽ thu hút được sự quan tâm của các đồng nghiệp, bạn bè Việt Nam về xu hướng văn học nghệ thuật mới này. Chúng tôi cũng đã bắt đầu lên kế hoạch cho một tuyển tập văn học chung mới với nhiều sự thú vị và độc đáo theo cách riêng của chúng tôi, có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động giao lưu văn học của cả hai nước. Và tất nhiên, chúng tôi sẽ tiếp tục đăng tải các tác phẩm văn học của Việt Nam trên Tạp chí Humanity. Tôi hi vọng việc các nhà thơ, nhà văn Việt Nam tham gia từng số tạp chí, đăng định kỳ trên trang bìa cá nhân đã trở thành thông lệ và kỷ niệm tốt đẹp về tình đoàn kết, hữu nghị và giao lưu văn hóa giữa các tác giả của hai nước chúng ta. Và mặc dù những nỗ lực của chúng tôi lúc này có vẻ không đáng kể, nhưng tôi tin rằng mọi điều lớn lao đều bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Chúng ta cùng nỗ lực vì hòa bình thế giới!