TIN TỨC

Mẹ và ngôi nhà ngập gió tuổi thơ

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
457 lượt xem

Những ngày tiễn đưa năm cũ chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, lòng tôi cứ quay quắt nhớ nhà, nhớ mẹ già ở quê. Một nỗi nhớ bình thường như mọi năm ở thời điểm “nhạy cảm” này. Nhưng năm nay càng quay quắt hơn khi mỗi ngày nghe giọng nói yếu ớt và nhìn gương mặt bớt thần sắc dần của đấng sinh thành ở tuổi cửu tuần.

Đối với mỗi người, ngôi nhà tuổi thơ “chôn nhau cắt rốn” chính là biểu tượng cho quê hương. Hình dáng ngôi nhà có thể đổi thay nhưng ký ức đẹp không bao giờ thay đổi. Khi đi xa, ngôi nhà tuổi thơ cũng đồng nghĩa với mẹ cha và những người thân yêu đã sinh trưởng, dưỡng nuôi mình nên vóc nên hình.


Mẹ vui với rau quả vườn nhà.

Kỳ diệu ngôi nhà ngập gió tuổi thơ

Gió quấn từng bước chân nắng mưa tảo tần của mẹ
Gió thức sớm về khuya theo cha quanh quẩn cánh đồng

Có lúc ngôi nhà như đám mây lơ lửng tầng không
Gió mang lũ lụt bão dông phủ giấc mơ sau mùa khô hạn
Thơm thảo khắc nghiệt ngọn gió quê hương nuôi ta lớn thành người

Ngôi nhà ngập gió ấy của tuổi thơ tôi ở xã Hòa Đồng nay thuộc huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên. Ban đầu là mái tranh vách đất. Phía trước cũng sân đất thường có giàn bầu bí, mướp, khổ qua leo cho trái lủng lẳng và bóng che mát quanh năm. Phía trước nữa là cái chợ họp nhộn nhịp vào buổi sáng. Bên phải nhà là con đường làng rồi đến con mương nhỏ chạy song song bên nhau. Bên kia mương là ngôi trường với dãy phòng chính hoành tráng, lợp ngói vảy cá gần cả trăm tuổi, trừ mùa hè còn lại luôn rộn ràng tươi vui tiếng học trò, thánh thót tiếng thầy cô giảng bài. Cách phía bên trái nhà và chợ gần 100m là con suối uốn cong lượn lờ bắt nguồn từ Bầu Hương – Núi Đất. Con mương nhỏ và con suối là nơi lũ trẻ xóm tôi hay rủ nhau đi tắm vào mùa hè.

Qua bên kia suối, cách một đám ruộng là Gò Mít, nơi yên nghỉ vĩnh hằng của phần lớn bà con trong xã khi về với tổ tiên.

Vui buồn con suối róc rách tuổi thơ

Mùa nước cạn trẻ nô đùa tắm táp
Mùa lũ tràn suối giăng lưới cá tôm

Bên này chợ quê sớm họp trưa tan
Bên kia gò cao bao linh hồn nương náu
Suối khóc tiễn đưa sướng khổ kiếp người

Ba tôi bảo rằng từ xưa trên gò người ta trồng rất nhiều mít, về sau thì trồng nhiều tre, còn nay thì xung quanh nhiều bạch đàn. Gò Mít nối cánh đồng rộng tạo nên không gian lộng gió. Cái chợ lẫn cái nhà của tôi cũng ngập gió quanh năm. Gió rì rào lũy tre. Gió lao xao những cây dông đồng.


Hai nhà báo Xuân Ba và Phan Đăng về thăm và trò chuyện với mẹ của nhà thơ Phan Hoàng trước hiên nhà.

Về sau, cái chợ di dời xuống trường. Cái trường được xây dựng nơi khác. Má tôi mua cả cái chợ mở rộng khu vườn. Nhà tôi xây thành nhà ngói bề thế. Dù xung quanh nhiều ngôi nhà hàng xóm mọc lên nhưng nhà tôi vẫn luôn thoáng mát nhờ gió. Và khu vườn luôn rợp bướm ong, những khi trời chuyển mưa thì gió gọi những đàn chuồn chuồn bay về:

Là đà chuồn chuồn chao liệng rợp vườn

Bầu trời như chiếc lồng tròn vần vũ mây đen
Vội vàng những đàn chim quay đầu bay về núi

Cánh đồng gió xuân mơn man lúa đương thì con gái
Chuồn chuồn trốn tìm mưa đuổi bắt khắp làng quê
Mỏm mẻm mẹ mỉm cười sau những ngày hạn hán

Rau quả trong vườn má tôi không bao giờ bán mà toàn cho bà con. Thời kỳ bao cấp khó khăn, má tôi cũng hay giúp đỡ các thầy cô giáo ở khu tập thể dưới trường, trong đó có rau quả, lúa gạo. Vào mùa mưa, tôi hay theo các thầy bắt ếch bên Gò Mít và trên cánh đồng vào ban đêm. Có khi khuya về làm ếch xong, các thầy xem lại trong hũ không còn gạo. Vậy là tôi đội mưa chạy về xin má mấy lon gạo, mắm muối và ra vườn soi đèn hái rau. Đang gió mưa lạnh giá đói khát nửa đêm mà có nồi cháo ếch tươi thơm phức thì còn gì bằng.

Những kỷ niệm ấy theo tôi trên từng bước đường khi rời quê hương. Hoa quả từ bàn tay chăm bón của má còn thường xuyên “viện trợ” cho tôi, khi bịch nhàu hay mãng cầu, lúc mớ ớt hoặc rau tươi. Điều lớn lao hơn rau quả ấy chính là tình cảm lo toan suốt đời của người mẹ dành cho con cái:

Tình mẹ lặn vào rau trái quê hương

Cây ớt cây chanh cây bưởi bạc tóc mẹ trồng
Rau má rau muống rau sâm tươi xanh bàn tay chăm bón

Chắt chiu gói ghém mẹ gửi quà quê
Trái cay trái chua trái ngọt rau tươi rau héo
Từng cọng từng miếng con ăn gió xuân cuồn cuộn trong lòng

Từ ngôi nhà và khu vườn ngập gió, anh em chúng tôi như đàn chim lớn lên, trưởng thành rồi lần lượt bay xa. Ba tôi không còn nữa. Má tôi xuân này đã ở tuổi cửu tuần và không bao giờ chịu rời khỏi ngôi nhà vài tháng, ngoại trừ đại dịch COVID-19 vừa qua vì giãn cách buộc phải ở với con cháu trong TP Hồ Chí Minh hơn tám tháng, mà khi nghe tin được về nhà, má vui mừng mấy đêm không ngủ, cười nói huyên thuyên như trẻ thơ!

Dù sức khỏe đã yếu nhưng hàng ngày má vẫn cặm cụi trong nhà ngoài vườn như một cách vận động thân thể lẫn trí não.

Má rất vui khi có bạn bè của con đến thăm chơi. Tôi cũng rất xúc động khi có nhiều bạn văn nghệ ở xa mỗi lần có dịp về Phú Yên đều lặn lội lên thăm má, như các anh chị: Nguyễn Quang Thiều, Văn Chinh, Đặng Huy Giang, Xuân Ba, Y Ban, Phan Đăng từ Hà Nội; Nguyễn Thị Việt Nga, Trương Thị Thương Huyền từ Hải Dương; Nguyễn Tham Thiện Kế từ Phú Thọ; Nguyễn Thanh Mừng từ Bình Định; Lê Trâm, Trương Anh Quốc từ Quảng Nam; và đông nhất là từ TP Hồ Chí Minh: Quang Chuyền, Trần Thanh Phương, Phạm Sỹ Sáu, Nguyễn Thái Dương, Lê Thị Kim, Vũ Trọng Quang, Nguyễn Vân Thiên, Trần Nhã Thụy, Phùng Hiệu, Bùi Thanh Tuấn,… Má có tính hay ghi vào cuốn vở mọi dấu ấn trong cuộc đời, từ ngày tháng sinh con, người thân mất, xây dựng hoặc di dời nhà. Má cũng ghi tên và cả quà những người đến thăm, như một cách ghi ơn và nhắc nhở con cháu trả ơn.

Tôi nhớ vào mùa mưa cuối năm 2019. Sau khi kết thúc chuyến thực tế sáng tác của Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh gần một tuần ở Phú Yên do tôi phụ trách, tiễn đoàn nhà văn lên đường về lại thành phố, tôi trở về ngôi nhà tuổi thơ. Đêm đó bão bất ngờ ập đến. Cả đêm tôi không ngủ. Má cũng không chịu nằm nghỉ mà cứ ngồi ngóng bão và nói chuyện với tôi. Cuộc đời nhọc nhằn, tần tảo của má với những vui buồn như sống lại trong đêm mưa bão.

Má nói rằng thấy hạnh phúc khi con cái đều lớn khôn, nhiều người bằng tuổi má đã mất từ lâu còn má vẫn may mắn sống sót qua chiến tranh, dịch bệnh. Má lo cho đoàn nhà văn trên đường về TP Hồ Chí Minh có gặp phải bão không. Và má lo về sau trăm tuổi theo về với ông bà không biết có đứa con đứa cháu nào chịu về ở ngôi nhà này không. Ngôi nhà là công sức, kỷ vật của đời má. Khi thân xác nhập vào lòng đất nhưng linh hồn của má vẫn về trong ngôi nhà này, ngồi ở cửa bếp lúc rạng đông hay chiều tà quạt lò than ấm, tự nấu những gì má thích như lúc sinh thời…

Nghe má nói mà lòng tôi nghẹn ngào. Tôi chỉ ước mong sao cho thời gian quay trở lại, như mùa xuân luôn tươi trẻ trở về để má mãi mãi sống cùng con cháu trong ngôi nhà và khu vườn tuổi thơ kỳ diệu ngập gió kỷ niệm của tôi và thơ tôi:

Hừng đông mặt trời như bông hoa tỉnh giấc

Gió nhè nhẹ lướt khu vườn hương vương sương
Lảnh lót sơn ca hoà âm tiếng tre kẽo kà kẽo kẹt

Ánh lửa tí ta tí tách góc bếp sinh thành
Mỏm mẻm mẹ mỉm cười nhìn khu vườn tươi tràn kỷ niệm
Gương mặt đong đầy thời gian ấm áp lửa mặt trời tin xuân.

 Phan Hoàng/CAND

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Thương phố ngày đau… – Tản văn của Thanh Tuân
Nghe cái tên thôi đã thấy xa hoa, mĩ miều. Phố. Nghe tên thôi đã gợi sự sầm uất, tấp nập. Và phố, những tráng lệ, nguy nga của nhà cao tầng, biệt thự; những xô bồ của dòng người xuôi ngược; những inh ỏi còi xe gầm rú; những tiếng rao quà đêm ngọt lịm như rót mật. Và phố, rộn ràng với nhạc xập xình có, du dương có; lung linh với những ánh đèn muôn màu sắc… Cứ nghĩ phố mãi với những niềm vui say ngất bất tận, thế nhưng đâu ai hay phố cũng có những ngày buồn. Đó là những ngày phố trở bệnh.
Xem thêm
Sài Gòn ơi! Tôi hứa…
Gần một tháng rồi Sài Gòn oằn mình chống đỡ với nạn dịch covid. Các tòa nhà đóng kín, phố xá vắng vẻ, đìu hiu, quán hàng cửa đóng im lìm, lác đác còn lại những những của hàng nhu yếu phẩm và các quán xá phục vụ mang về. Tuy nhiên khách cũng thưa thớt vắng vẻ.
Xem thêm
Sài Gòn mùa thương
Em Hà Nội điện thoại vào quan tâm hỏi, những ngày Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh giãn cách theo chỉ thị 16 có tâm sự gì, cảm xúc ra sao? Bỗng dưng cay mắt, bỗng dưng lạc một nhịp thở…
Xem thêm
Sài Gòn mưa - tình người như nước tràn đầy thương yêu
Tiếng mưa xối xả nghe đến thương con phố. Chen trong mưa tiếng còi xe cứu thương như xé đêm rẽ nước lao đi hối hả đau rát như vết cắt.
Xem thêm
Trăng Trung thu vẫn tỏa sáng ấm áp
Trung thu năm nay Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh chắc buồn lắm
Xem thêm
Đại dịch và tình người
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Tiếng lao xao ngoài ngõ vọng vào. Tiếng í ới gọi nhau nặng nề, yếu ớt. Những âm thanh này đã không còn xa lạ với Nhật gần nửa tháng nay nhưng anh vẫn vội vàng mở cửa bước ra xem. Đó là những người sống cùng con hẻm trong khu phố của anh. Những người bạn sớm tối với gia đình anh trong mấy chục năm qua.
Xem thêm
Những người xây nền móng cảnh sát biển Việt Nam
Lực lượng CSB Việt Nam đã có và vẫn luôn có những sĩ quan trung thành và sẵn sàng quên mình vì biển đảo của Tổ Quốc.
Xem thêm
Du Tử Lê – Ai nhớ ngàn năm một ngón tay
Bài viết tác giả gửi đăng nhân 2 năm ngày nhà thơ Du Tử Lê rời cõi tạm.
Xem thêm
Sài Gòn thương khó - Sài Gòn hồi sinh
Trước đã yêu Sài Gòn/ Trong mất mát yêu hơn Sài Gòn
Xem thêm
Chạm vào đâu cũng thấy mình mắc nợ
Nếu cắt đứt quá khứ, ta chỉ còn là cái cây bật gốc, với một tương lai héo rũ, yếu ớt.
Xem thêm
Mùa thu rồi cũng trôi qua | Đoản văn | Bích Ngân
Viết, nha chị! Mùa thu ngun ngút rồi cũng trôi qua.
Xem thêm
Nhớ nhà văn Lê Văn Nghĩa
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Bạn là nhà văn, nhà báo nổi tiếng. Bạn mất vào thời điểm đại dịch bùng phát dữ dội phải cách ly, phong tỏa, bạn bè không thể tiễn bạn một đoạn đường…
Xem thêm
Những ký ức không thể nào quên| Lê Tú Lệ
Ông bà mình thường nói “Nghĩa tử là nghĩa tận”.
Xem thêm
Siêu lý của tình yêu - Bút ký của Nguyên Ngọc
Gần đây, Bảo tàng Quân đội đã công bố bức thư của Đặng Thùy Trâm gửi người yêu và cả trang nhật ký của Khương Thế Hưng, tức M. trong nhật ký của Trâm. Tôi biết cả hai người ấy gần như là từ đầu, cuộc chiến đấu anh hùng, tình yêu đẹp, buồn của họ, và từ lâu tôi cũng suy nghĩ nhiều về câu chuyện đau đớn này.
Xem thêm
Chiều mưa sông Sài Gòn và trăng 16 hạ ngươn
Mưa mùa Sài Gòn đã đến cái hẹn tới luc đỏng đảnh dỗi hờn “ông tha bà không tha” như triệu triệu năm miền đất phương Nam này...
Xem thêm
Cây học trò
Có lẽ rất lâu nữa tôi mới có dịp về lại chốn cũ, trường xưa Long Hựu, Vĩnh Bình ắp đầy kỉ niệm. Đời người khác nào đời cây luôn sẵn lòng, hết lòng dâng quả, tỏa hương ngọt ngào, thanh tao cho cuộc đời khi chữ tình bền sâu gốc rễ.
Xem thêm
Trên chuyến tàu về quê ăn Tết
Bản dịch của Trương Văn DânMệt mỏi! Chiếc xe lửa liên tục dằng xóc tạo nên những va đập trên lưng làm toàn thân tôi ê ẩm. Có lúc cơn mệt nhọc đã làm tôi thiếp đi trong một giấc ngủ ngắn, rồi giật mình thức giấc vì cái đầu lắc lư, đập lên thành toa, đau điếng.
Xem thêm
Tháng 12 xuôi về Tết hồn quê
(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) – Chiều nay, giữa đất Sài Gòn hoa lệ. Tôi lang thang một mình trên phố, dường như năm nay Sài thành cũng mang hơi hướng của tiết trời miền Trung lẫn cả miền Bắc, một chút lành lạnh hanh hao, có chút mưa có chút khắc khoải bồng bềnh. Có lẽ thành phố vừa trải qua một trận ốm nên gió chướng cũng ùa về theo. Một cánh chim nhỏ khẽ bay ngang giữa bầu trời rộng, chợt thấy mình lạc lõng, chơi vơi giữa dòng đời xuôi ngược trong dòng xe hối hả, ồn ào của một mảnh đất như lạ nhưng lại từng quen. Xa xa những cánh hoa màu tim tím lờn vờn buông nghiêng trong gió rồi khẽ chạm xuống mặt đất một niềm riêng mang.
Xem thêm
Hoa bông súng phèn
(Vanchuongthanhphohochiminhvn) - Nhá nhem tối, khi đóng xong cửa chuồng heo và chốt ngang cửa chuồng gà là tôi chạy tót ngay qua nhà anh, hai anh em dẫn nhau đi xem ti vi. Trong xóm đã có nhiều nhà mua được tivi trắng đen, nhìn lác đác những “bờ cào” dựng ngược trời, lơ lửng nóc nhà mà ước ao thật thích.
Xem thêm
Huyền sử mẹ | Trầm Hương
Bài viết kỷ niệm 40 năm thành lập Hội Nhà văn TP.HCM của nhà văn Trầm Hương
Xem thêm