TIN TỨC

Nhớ Nguyễn Quốc Trung

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2023-09-26 16:55:42
mail facebook google pos stwis
335 lượt xem

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội nhà văn TP HCM gọi điện thông báo với tôi về việc Hội nhà văn TP HCM phối hợp cùng Tạp chí Văn nghệ quân đội tổ chức tưởng nhớ nhà văn Nguyễn Quốc Trung nhân hai năm ông rời cõi tạm và đặc biệt nhà văn được truy tặng giải thưởng Nhà nước về tiểu thuyết " Đất không đổi màu".

 

Ký ức về người lính quân đoàn

 

Tôi biết Nguyễn Quốc Trung ( NQT) ngay từ khi cuộc chiến Tây Nam khởi sự. Lúc ấy, tôi làm báo Quân khu 7. Báo Quân khu 7 nối tiếp sự nghiệp báo Quân giải phóng Miền Nam  kết nghĩa với tờ tin Quân đoàn 4, nên bài vở thường trao đổi với nhau. Trần Đình Thế từ Quân đoàn 4 gửi bài cho chúng tôi và giới thiệu cây viết trẻ Nguyễn Quốc Trung (bút danh Nguyễn Tình Nguyện). 

Văn kỳ thanh bất kiến kỳ hình. Cho đến đại hội lần thứ nhất thành lập hội nhà văn thành phố Hồ Chí Minh, tôi mới thực sự gặp Nguyễn Quốc Trung. Đúng như nhà văn Nguyễn Minh Ngọc (NXB QĐND), đồng đội, đồng nghiệp của NQT tại "quân khu Kỳ Đồng" miêu tả. NQT có đặc điểm không lẫn vào đâu được. Dáng mảnh khảnh, khi đi luôn lao về phía trước. Da xám , môi chì và nét mặt lúc nào cũng trầm tư, suy ngẫm.

Ấy vậy mà ngược hẳn với vóc dáng bề ngoài, đọc tác phẩm của NQT, người ta không khỏi ngạc nhiên bởi chiều sâu tâm hồn của anh. 5 tiểu thuyết (Biên giới; Bên rừng thốt nốt; Thời chúng mình yêu nhau; Người trong cõi người ; Đất không đổi màu và 5 tập truyện ngắn (Người đàn bà hồn nhiên; Đêm trừ tịch ; Cô gái tính nhảy cầu Rạch Miễu...),  không chỉ hừng hực hơi thở cuộc sống mà còn đặt ra những vấn đề thuộc về " nhân tình thế thái"  trong đời sống nội tâm của con người và xã hội.

Gần như, tôi là một trong những người đầu tiên được NQT tặng các tác phẩm mới của anh. Tôi nhớ dạo ấy bận công tác quản lý, chúng tôi họp liên miên. Dáng đi luôn lao về phía trước. Mặc mọi người đang họp, NQT " xông " thẳng vào phòng họp dúi sách đã ký tên cho tôi và dặn: "nhớ đọc và cho ý kiến".

Sự hồn nhiên của anh khiến ai đó khó chịu. Nhưng với tôi, đọc và hiểu NQT, càng quý anh hơn. Việc ấy, tôi trộm nghĩ, NQT cho ta thông điệp: " Sinh ra mỗi người một việc, các anh cứ họp, cứ bận bịu khách khứa, còn tôi cứ cày trên cánh đồng chữ nghĩa".

Và thực tế như thế, có thể phong cách sống của NQT làm người ta khó hiểu,  nhưng đó không phải là điều làm anh quan tâm. Nhìn dáng đi tất tưởi và nét mặt lúc nào cũng đau khổ, trầm tư của anh, tôi biết NQT đang thai ngén, trăn trở về việc gì đó, điều gì đó. Và, chắn chắn những suy ngẫm, trăn trở đó sẽ là hồn cốt cho những tác phẩm sắp ra đời của anh.

Luôn mong bạn bè may mắn, thành công

Cùng công tác dưới "mái nhà Tổng cục Chính trị" với NQT gần 20 năm tại TP HCM, tôi hiểu nhà văn mặc áo lính quê hương Hà Tĩnh này. "Tập trung chuyên môn" cho ra đời những tác phẩm văn chương, NQT không màng chuyện ngôi thứ, bàn ghế. Anh quan tâm đến bạn bè, nhất là bạn bè cầm viết. Khi tôi về làm báo QĐND cũng như báo SGGP, NQT thường xuyên lui tới tòa soạn. Câu chuyện của anh xoay quanh các sáng tác mới, trong đó có các cuốn sách của tôi.

Từ thập niên cuối thế kỷ 20, NQT đã động viên tôi viết đơn vào Hội nhà văn Việt Nam. Suốt mấy chục năm, anh luôn động viên tôi giữ vững " ngọn lửa nhiệt huyết ", không thối chí. Gặp tôi khi nào anh cũng nói như là người trong cuộc: " Viết  như anh phải vào Hội lâu rồi  chứ . Thôi kệ. Năm nay chắc chắn vào Hội và nhận giải thưởng". Nghe NQT " động viên " tôi chỉ cười. Tôi nghĩ, vào Hội hay không không phải việc của mình. Việc của mình là cứ viết. Viết như sự giải thoát chính mình.

Khi trường ca đầu tiên của tôi - trường ca " Phía sau mặt trời " (NXB QĐND- 2014 ) do nhà văn Nguyễn Minh Ngọc biên tập ra đời, NQT là một trong những người đầu tiên viết bài giới thiệu. Đó cũng là một trong những đồng đội, đồng nghiệp luôn chia sẻ, động viên tôi cần mẫn, sáng tạo trên cánh đồng chữ nghĩa.

Thư ký trung thành 

Mọi so sánh đều khập khiễng. NQT ra đi đột ngột do đại dịch Covid 19 cách nay 2 năm đã để lại sự bàng hoàng, xót xa của bạn bè, đồng nghiệp. Sinh thời, do cách sống, đôi lúc người ta  không hiểu hết NQT. Đôi khi còn có đồn đoán, dị nghị về nhà văn quân đội này. Nhưng khi NQT rời cõi tạm, có dịp nghiên cứu sâu các tác phẩm của anh và đặc biệt khi NQT được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về tiểu thuyết " Đất không đổi màu", người ta mới hiểu rõ chân dung nhà văn. Người xưa nói : Cọp chết để da, người ta chết để tiếng ".

Tiếng đời để lại với NQT là tấm gương cống hiến. Anh dấn thân vào các cuộc chiến giải phóng và bảo vệ tổ quốc với vị trí "trai thời loạn". Anh dấn thân, cháy hết mình để sáng tạo các tác phẩm văn chương về con người và thời đại mà anh là người trong cuộc. Đúng như Banlzac nói : " Nhà văn là thư ký trung thành của thời đại". Nguyễn Quốc Trung là thư ký của một thời anh sống và cống hiến !

 

TP HCM 18-9-2023 

              TTT

Bài viết liên quan

Xem thêm
Cha tôi: Một ngón đàn tài tử đậm hồn thơ – Tạp bút Tương Như
Trong suốt cuộc đời, đôi khi phải chịu đựng cảnh mưa gió chìm nổi, tôi vẫn thường tự nghĩ mình là có lẽ là nơi hội tụ cơ duyên giữa ba dòng sông nghệ thuật: mỹ thuật, thi ca và âm nhạc.
Xem thêm
Duyên đá - Bút ký của Minh Đan
Mỗi ngày, mặt trời phía xa xa chưa kịp lấp ló, đã thấy ba tôi cần mẫn xách những xô nước mát trong trĩu nặng đôi bờ vai xương xẩu tưới lên những tia sống khỏe, mớm yêu cho từng khóm cây, chậu cảnh vườn nhà.
Xem thêm
Sức quyến rũ của sự chân thành
16 giờ ngày 14.4.2024, Nhà xuất bản Hội Nhà văn tổ chức buổi gặp gỡ giao lưu giữa tác giả - Tiến sĩ Lê Kiên Thành (con trai cố Tổng bí thư Lê Duẩn)
Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm