TIN TỨC

Thơ trẻ và quan niệm về thơ: Hương Giang

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2022-02-17 22:34:17
mail facebook google pos stwis
2681 lượt xem

Ngày Thơ Việt Nam là một hoạt động văn hóa được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng hàng năm nhằm tôn vinh các giá trị thi ca nước nhà. Nhân dịp Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XX, Vanvn.vn mở chuyên đề “Thơ trẻ và quan niệm về thơ” dành cho một số cây bút được lựa chọn Tham dự Hội nghị Những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ X sắp tới. Chuyên đề do nhà thơ Phan Hoàng – Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, Giám đốc – Chủ biên Vanvn.vn và nhà thơ – nhà phê bình Hoàng Thụy Anh, Ủy viên Ban Nhà văn trẻ, Ủy viên Ban Biên tập Vanvn.vn tổ chức thực hiện.


Nhà thơ trẻ Hương Giang.

Tác giả trẻ Hương Giang ở Hà Tĩnh đã lấy từ trong kí ức tinh thần của mình những giá trị của tâm hồn, rồi chị đắp lên đó chất suy tư, triết lý mà không kém phần đằm thắm, nữ tính. Thi ảnh, ý tưởng cộng hưởng bất ngờ tạo khoái cảm cho người đọc: “có thể là một đám cháy/ – hãy chậm/ lời của đại bàng vừa bay qua đây”.

Quan niệm về thơ, Hương Giang cho biết: “Trước đây tôi nghĩ thơ chính là lời tự thú của tôi-kẻ bất lực trước tất cả những gì đang diễn ra ở phía ngoài và phía trong mình. Tôi bắt đầu viết những bài thơ đầu tiên ở tuổi 18. Vào thời điểm đó tôi viết vì trỗi dậy những nhu cầu của sự chân thành, sự thủy chung để cứu rỗi bản thân. Một người thân của tôi đã ra đi, tôi viết vì tôi biết họ còn sống, biết đó là ‘hiện thân vĩnh hằng của trái tim’. Một mối tình đậm sâu của tôi qua đi, tôi viết vì biết tôi sẽ tức điên lên nếu như không mở rộng trái tim và tư duy, nếu như tôi tiếp tục bó cột mọi cảm xúc trong sự chảy trôi vô tình của thời gian. Viết thơ, với tôi là một liệu pháp tâm lý cho phép bản thân gửi gắm những cảm xúc tích tụ và sắp xếp lại, đả thông mở rộng những suy nghĩ. Thơ tôi đã trao cho tôi cơ hội sở hữu sự chân thành của trái tim, đồng thời có thể chạm được những chân thành khác tôi, ngoài tôi. Dù ở tình thế nào, sự chân thành đã đang giúp tôi vượt được mọi thử thách của cuộc sống, những gàn dở, đê tiện, những xấu xa lừa lọc bỗng thành những dư vị của kí ức”.

Tôi 

Mọi thứ đang mất đi, thêm một lần nữa,
nhưng tôi đang ngắm loài kiến chúa
đợi cơn mưa

tôi nằm trên những chiếc lá phong khô
bên cạnh nỗi buồn và chán nản
nhận thấy chú kiến thợ trăng hoa

tôi gọi mặt trời lên ngọn đồi xa
mặt trời chạy cùng tôi, kể là:
– đá granit hay đôi môi cũng như nhau vậy
phong hóa cho đứt gãy những sương này

khóc đi cho mưa về
mềm những màu cháy bỏng
khóc đi cho mưa về
run rẩy bài thơ trên đỉnh lá phong
một đàn kiến đi qua
khóc đi cho mưa về

tôi không cần những lời tin cậy
tôi chết vinh quang trong tâm trí này

một giọt nước trên má hồng
chuyển động
như mây

Những tín hiệu bên hồ Baikal

Những tín hiệu trắng
hiện hữu vực thẳm nguyên sơ
hãy bơi đến nhiều hơn một điểm mù
hoang dã ở đó
bình yên cũng ở đó

trên đảo Olkhon
những sợi dây điều ước tỏa sáng
kết nối khoảng cách đám mây với mặt hồ
và đôi mắt tôi nói
và đôi mắt tôi hát
và đôi mắt tôi nhảy múa điệu dân gian

hạnh phúc trong băng giá
ngắm những chú bò lười trên thảo nguyên
dưới núi đá cẩm thạch bình yên
nhận bát súp nóng ân cần của người Mông Cổ
mặc kệ lời chê bôi của những vị khách thô

tôi đã rời thế giới ấy để bay đến thế giới khác
thả rơi lãng quên xa cũ
đến thăm mũi Burkhan thực hành nghi lễ
dưới mười ba cột serge
không còn dạn dĩ như ngày xưa

chúng ta thức để ngắm những vì sao
chúng ta đi để là những vì sao
sau năm năm
một và chỉ một ngôi sao lấp lánh sáng
kiêu hãnh tha thứ cho ánh trăng

với sự dịu dàng của hồ Baikal
thực ra là của tôi
nghe này, chúng ta đừng vội
hãy hát trên núi đồi Khaboi thảo nguyên Khaboi như tôi và bạn bè của tôi
băng giá sẽ tan biến

mặt trời rong chơi ngày mới
hãy bay đến những điểm mù
hoang dã ở đó
bình yên cũng ở đó
thảo nguyên rộng lớn rực rỡ của tôi

 

Giọt sương 

Đốt cháy bông hoàng hôn đỏ
lặng lẽ giũa giọt băng đêm

trên phố Akademika Volgina những sợi bóng đứng thiền
ánh sáng rễ khuya
lấp lánh chân trong vũng tuyết

thức giấc một mình không nói
đôi tay tách khối sương mù nặng trĩu
chúng ta không còn giới hạn tình yêu

chào mùa xuân
nơi này có giọt sương trên bông thiên trúc quỳ

Ngắm sao cùng nhau

bí mật của kẻ giấu tình yêu là tình yêu
trong tình yêu có cơn mưa nhỏ
quá khứ mãnh liệt đã tồn tại ở đó

có tiếng động của hai mũi kim đồng hồ
nhắm mắt
mở mắt
kí ức vẫn tha thiết dù giấc mơ không đến nhóm lửa mỗi đêm

tình yêu luôn có mặt
ừ em một mình
căn phòng thơm hương hoa khô
cẩm tú cầu đã viết xong cuốn sách về một người đàn ông và một người đàn bà

hẹn nhau 6 giờ sáng
cùng nhau ngắm những ngôi sao lấp lánh
em bước ra cửa bằng đôi giày tuyết
chiếc găng tay mùa đông như là anh

Sói vùng Kaluga 

Với M.P và Ahmad

 

người đàn bà vịn gậy mùa đông
cúi mặt nghe chùm rễ trắng
những sợi băng chuyển động
sau bóng tối
nhân hình của sự sống lên ngôi

Ahmad nói:
– từ cánh rừng không tên
những con sói lang thang trong phố
Kaluga cho hiền lành làm tổ
a u…

hình như
gió mang tiếng cười của người đàn bà điên
theo chân sói qua đường

hôm ấy thật thà
chúng ta nghe trái tim hát
“nếu không phải ngàn đêm hãy ở lại một đêm”
sói im lặng bên khu rừng kia
thanh thản diệu kì

nhận diện sai lầm
nhận diện từ bi
nhận diện anh
nhận diện tôi
nhận diện
sói
& ta là giọt nước dưới ánh trăng

ngực nóng đựng hòn yên tĩnh
nhẹ tênh nhịp thở của mình.

Thói quen 

Viết sau khi đọc những tác phẩm của nhà thơ Mai Văn Phấn

 

nghe tiếng chim sẻ hót
trong bụi cây gầy
dịu được những tủi cực của vết thương

chỉ một mình tạo thói quen
nỗi đau là bình thường
vẫn thấy nhức hạt hado hạnh phúc

giấc mơ bình yên trong phút chốc
lửng lơ nụ cười trên trần nhà trắng
bên kia cửa sổ là một cuộc sống khác
đừng hoang mang

có thể là một đám cháy
– hãy chậm
lời của đại bàng vừa bay qua đây

 Hương Giang/Vanvn

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Nhà văn Minh Chuyên và nỗi đau thời hậu chiến
Minh Chuyên là một nhà văn, nhà báo và đạo diễn phim nổi tiếng với hơn 70 tập truyện ngắn, truyện ký, tiểu thuyết và kịch bản văn học. Là một nhà văn cựu chiến binh đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Minh Chuyên tập trung viết về nỗi đau của con người do di hoạ chiến tranh, nỗi đau của những cựu binh, thanh niên xung phong trở về hoặc không trở về sau cuộc chiến và người thân, gia đình của họ. Sau cuộc chiến là cuộc đời tập hợp những truyện ký đặc sắc của Minh Chuyên về đề tài đó. Tác phẩm gồm 2 phần: Phần 1 “Còn đó những vết thương”, gồm 4 truyện ký. Phần 2: “Sau cùng là ánh sáng”, gồm 5 truyện ký. Tác phẩm thể hiện những nghịch cảnh éo le, đầy đau thương của những cựu binh và gia đình họ sau chiến tranh, đồng thời ngợi ca tình người, lòng yêu thương đầy sức cảm hoá, chữa lành của con người sau cuộc chiến hào hùng và tàn khốc.
Xem thêm
Đối thoại bàn về Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan
Trong giới nghiên cứu chúng ta chỉ hay nhấn mạnh cụ với tư cách là một nhà thơ, là một thi sĩ nhưng trong lịch sử tư tưởng Việt Nam, Phùng Khắc Khoan có vị trí quan trọng vì truyền thống của người Việt thì không có những trước tác lớn về các vấn đề bản thể luận, về thế giới, về các vấn đề nhận thức luận và về các vấn đề về phương phương pháp nghiên cứu khoa học.
Xem thêm
Thơ Tố Hữu và sự hiện hữu trong di sản văn học miền Nam (1954 -1975)
Cuộc sống thường có những bất ngờ, văn học là bức tranh phản ánh hiện thực đời sống nên nó cũng có những bất ngờ mà ít khi chúng ta nghĩ đến. Sự bất ngờ đó nếu trong tác phẩm tiểu thuyết vốn mang tính hư cấu là điều bình thường. Song, điều này lại xuất hiện trong lĩnh vực lý luận phê bình vốn không chấp nhận những hư cấu mà chỉ tôn trọng giá trị khoa học và thực chứng thì đây quả là một điều bất ngờ khá ấn tượng. Thế nên, sự hiện hữu của thơ Tố Hữu trong di sản văn học miền Nam (1954-1975) ở các công trình nghiên cứu, lý luận phê bình không phải là một sự bất ngờ mà đó là một tất yếu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong đời sống văn học mà sự tiếp nhận những hiện tượng văn học khác biệt đã trở thành một điều bình thường đối với các nhà nghiên cứu.
Xem thêm
Một ngọn nến giữa vô thường – Đọc thơ Nguyên Bình
Trong thơ Việt, lục bát giống như một dòng sông lâu đời. Nó chảy qua ca dao, qua Truyện Kiều, qua bao nhiêu thế hệ thi sĩ. Có người tìm cách đổi mới nó. Có người trở về cội nguồn của nó. Nhưng hiếm ai có thể vừa ở trong truyền thống, vừa giữ được một giọng riêng.
Xem thêm
Cuồng yêu và đau trong những giấc ru tình của tác giả Đoàn Thị Diễm Thuyên
Đến gần cuối tập thơ tôi đã bị cuốn theo dòng chảy yêu thương trào dâng của tác giả. Mỗi bài thơ là lời nhắn gửi, và tôi cũng vô cùng ngạc nhiên, thán phục trước sự dạt dào, trước những tưởng tượng và bao nhiêu điều xung quanh cuộc sống đã được chị đem vào để nhào nặn hết thảy cho tình yêu cháy bỏng, để tro tàn hết những khát khao.
Xem thêm
Lê Văn Trung - Tiếng thơ của một đời du tử
Trong thế giới ấy, con người hiện lên như một kẻ du tử, mang theo nỗi nhớ quê nhà, mang theo những vết thương của thời gian, và đôi khi mang theo cả sự hoài nghi về chính ý nghĩa của thơ ca. Nhưng chính trong sự hoài nghi ấy, thơ lại trở thành nơi lưu giữ những dấu vết mong manh nhất của đời sống.
Xem thêm
Trắng đen đâu dễ dò tìm
Mật ngữ trắng đen – ngay từ nhan đề đã gợi một hành trình đi tìm những ranh giới mong manh giữa đục và trong, giữa thực và ảo của đời sống.
Xem thêm
Nơi trăng không hắt bóng, câu chuyện về ánh sáng và bóng tối trong mỗi con người
Có những cuốn tiểu thuyết bước vào đời sống văn học như một sự kiện. Nhưng cũng có những cuốn sách xuất hiện lặng lẽ hơn, gần như âm thầm, để rồi sau vài trang đầu người đọc nhận ra mình đang bước vào một vùng ánh sáng khác của văn chương. Nơi trăng không hắt bóng thuộc về loại hiếm hoi đó.
Xem thêm
Nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn và chuyện nghề
Nói về nghề, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn, tính đến nay có hơn năm mươi năm cầm bút. Năm mươi năm là nửa thế kỷ so với trước đây đời người đã là dài, nhưng trong xã hội hiện đại chất lượng sống tốt hơn, cao hơn, tuổi thọ con người cũng tăng lên đáng kể, dù vậy sự nghiệp văn chương ở độ ấy cũng là đỉnh. Trong bài viết này tôi chỉ xin lấy cái mốc thời gian từ năm 1975 trở lại đây cho dễ nhớ, khi ông vào sinh sống làm việc tại Sài Gòn, nghiệp viết văn mới bắt đầu nở rộ.
Xem thêm
Tuyển tập “Viết về Mẹ” và những nỗi niềm yêu thương thành kính
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát hành tuyển tập Viết về Mẹ gồm 104 bài thơ và 47 bài văn xuôi của nhiều tác giả.
Xem thêm
“Nghìn nghi lễ tình” của Nhật Chiêu: Ban sơ người đã thương rồi
Đọc Nghìn nghi lễ tình, có lúc người ta có cảm giác như Nhật Chiêu không chỉ làm thơ mà còn đang lắng nghe tiếng Việt tự cất lên, từ “lời Tiên Dung” đến “tiếng khóc Kiều”, từ thiền thi thời Trần đến thơ Nguyễn Trãi và Nguyễn Du, tất cả như cùng hội tụ trong một dòng chảy mà nhà thơ gọi là “tiếng nước”.
Xem thêm
Giữa thế giới chạy bằng thuật toán, thơ vẫn đi bằng trái tim
Khi thế giới ồn ào, thơ lắng lại. Khi thế giới phẳng, thơ tạo thêm độ sâu. Khi người ta mải miết đo lường giá trị bằng lượt xem, bằng lượng like, thơ âm thầm giữ lại sự sang trọng của những điều chỉ đo được bằng nhịp tim.
Xem thêm
Niềm tin nẩy mầm
Nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà là người dân tộc Tày, “và chính nền tảng văn hóa dân tộc đã nuôi dưỡng tiếng nói nghệ thuật riêng biệt trong sáng tác của chị, phản ánh sâu sắc đời sống, phong tục, cảnh quan và tâm thức của cộng đồng các dân tộc thiểu số Việt Nam”.
Xem thêm
Một mùa hè dưới bóng cây
Tôi quen nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế đã lâu và luôn cảm phục anh vì sức viết sáng tạo, sớm định hình phong cách riêng. Đã từ lâu tôi từng ấp ủ dự định viết một cái gì đó nhưng hình như chưa đủ duyên với các tác phẩm của anh; Khi đang hào hứng viết về bút ký Dặm ngàn hương cốm mẹ thì bị bỏ dở do nhiều sự vụ xen vào trong quá trình công tác, những hai lần bỏ dở và đến nay chưa hoàn thành.
Xem thêm
Tôi lại thở dài ngó xa xăm
Trong dòng chảy của thi ca đương đại, bài thơ Tôi lại thở dài ngó xa xăm của Đặng Xuân Xuyến hiện lên như một nốt trầm mặc, đầy ám ảnh về thân phận và sự lỡ dở của tình yêu. Bằng một bút pháp cổ điển kết hợp với cái nhìn hiện thực đầy xót xa, Đặng Xuân Xuyến không chỉ kể lại một câu chuyện tình buồn mà còn dệt nên một bức tranh tâm trạng, nơi thời gian và không gian không còn là thực thể vật lý mà trở thành những lớp lang của bi kịch nhân sinh.
Xem thêm
Chế Lan Viên - Hàn Mặc Tử, đôi tri kỷ thơ hiếm có
Chế Lan Viên và Hàn Mặc Tử là hai nhà thơ lớn người Quảng Trị. Cả hai đều phát lộ tài thơ từ rất sớm. Hàn Mặc Tử làm thơ từ năm 14 tuổi, xuất bản tập thơ “Gái quê” năm 1936, tập thơ được in duy nhất khi ông còn sống. Chế Lan Viên có thơ đăng báo lúc 15 tuổi, xuất bản tập thơ “Điêu tàn” năm 1937, lúc 17 tuổi. Cả hai đều có những tìm tòi, cách tân mới lạ cho thơ Việt Nam hiện đại. Điểm tương đồng này khiến cả hai sớm đến với nhau, trở thành đôi tri kỷ thơ hiếm có.
Xem thêm
Nấm mộ nở hoa từ lòng trắc ẩn
Kết thúc bài thơ không phải là cái chết, mà là sự tái sinh. Mùa đông thường gợi sự tàn phai, nhưng ở đây, mùa đông lại là lúc hoa cúc bừng nắng. Nấm mộ của bà lão vô gia cư đã trở thành một đốm lửa ấm áp giữa cánh đồng, một biểu tượng vĩnh hằng của lòng tốt.
Xem thêm
Triết lý nhân sinh trong tập thơ “Nghe mùa thay lá” của Hoàng Thân
Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa ra mắt tập thơ “Nghe mùa thay lá” của nhà thơ, bác sĩ Hoàng Thân (Trịnh Quang Thân), Hội viên Hội VHNT Quảng Ngãi, Bác sĩ CK II Nội tim mạch, đúng vào dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/2026). Tập thơ là kết quả của một quá trình chiêm nghiệm về thời gian, ký ức và thân phận con người trong dòng chảy biến thiên của đời sống.
Xem thêm
Những con chữ đối thoại của Trương Văn Dân
Đọc những trang viết của Trương Văn Dân, cảm giác như được nghe cuộc đối thoại bất tận của nhà văn với con người và cuộc đời này. Đối thoại là khát vọng được sẻ chia, được thấu hiểu; đồng thời, đó còn là khát vọng tự vấn, tự nhìn lại chính mình của người viết. Từ đối thoại, những ngổn ngang của đời sống, những day dứt của lòng người được mở ra… hun hút cảm xúc nhưng có khi khô khốc “như viên sỏi rơi vào lòng giếng cạn”. Chúng ta đang ở đâu? Chúng ta đã làm gì chính mình? Chúng ta sẽ trở nên thế nào? Chúng ta để lại gì cho mai sau?... Những trăn trở đó uốn vặn trong từng con chữ với vô số câu hỏi khó bề giải đáp. Đó chính là tâm tình, tâm tưởng của Trương Văn Dân gửi gắm với đời.
Xem thêm