TIN TỨC

Thơ trẻ và quan niệm về thơ: Hương Giang

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2022-02-17 22:34:17
mail facebook google pos stwis
2859 lượt xem

Ngày Thơ Việt Nam là một hoạt động văn hóa được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng hàng năm nhằm tôn vinh các giá trị thi ca nước nhà. Nhân dịp Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XX, Vanvn.vn mở chuyên đề “Thơ trẻ và quan niệm về thơ” dành cho một số cây bút được lựa chọn Tham dự Hội nghị Những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ X sắp tới. Chuyên đề do nhà thơ Phan Hoàng – Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, Giám đốc – Chủ biên Vanvn.vn và nhà thơ – nhà phê bình Hoàng Thụy Anh, Ủy viên Ban Nhà văn trẻ, Ủy viên Ban Biên tập Vanvn.vn tổ chức thực hiện.


Nhà thơ trẻ Hương Giang.

Tác giả trẻ Hương Giang ở Hà Tĩnh đã lấy từ trong kí ức tinh thần của mình những giá trị của tâm hồn, rồi chị đắp lên đó chất suy tư, triết lý mà không kém phần đằm thắm, nữ tính. Thi ảnh, ý tưởng cộng hưởng bất ngờ tạo khoái cảm cho người đọc: “có thể là một đám cháy/ – hãy chậm/ lời của đại bàng vừa bay qua đây”.

Quan niệm về thơ, Hương Giang cho biết: “Trước đây tôi nghĩ thơ chính là lời tự thú của tôi-kẻ bất lực trước tất cả những gì đang diễn ra ở phía ngoài và phía trong mình. Tôi bắt đầu viết những bài thơ đầu tiên ở tuổi 18. Vào thời điểm đó tôi viết vì trỗi dậy những nhu cầu của sự chân thành, sự thủy chung để cứu rỗi bản thân. Một người thân của tôi đã ra đi, tôi viết vì tôi biết họ còn sống, biết đó là ‘hiện thân vĩnh hằng của trái tim’. Một mối tình đậm sâu của tôi qua đi, tôi viết vì biết tôi sẽ tức điên lên nếu như không mở rộng trái tim và tư duy, nếu như tôi tiếp tục bó cột mọi cảm xúc trong sự chảy trôi vô tình của thời gian. Viết thơ, với tôi là một liệu pháp tâm lý cho phép bản thân gửi gắm những cảm xúc tích tụ và sắp xếp lại, đả thông mở rộng những suy nghĩ. Thơ tôi đã trao cho tôi cơ hội sở hữu sự chân thành của trái tim, đồng thời có thể chạm được những chân thành khác tôi, ngoài tôi. Dù ở tình thế nào, sự chân thành đã đang giúp tôi vượt được mọi thử thách của cuộc sống, những gàn dở, đê tiện, những xấu xa lừa lọc bỗng thành những dư vị của kí ức”.

Tôi 

Mọi thứ đang mất đi, thêm một lần nữa,
nhưng tôi đang ngắm loài kiến chúa
đợi cơn mưa

tôi nằm trên những chiếc lá phong khô
bên cạnh nỗi buồn và chán nản
nhận thấy chú kiến thợ trăng hoa

tôi gọi mặt trời lên ngọn đồi xa
mặt trời chạy cùng tôi, kể là:
– đá granit hay đôi môi cũng như nhau vậy
phong hóa cho đứt gãy những sương này

khóc đi cho mưa về
mềm những màu cháy bỏng
khóc đi cho mưa về
run rẩy bài thơ trên đỉnh lá phong
một đàn kiến đi qua
khóc đi cho mưa về

tôi không cần những lời tin cậy
tôi chết vinh quang trong tâm trí này

một giọt nước trên má hồng
chuyển động
như mây

Những tín hiệu bên hồ Baikal

Những tín hiệu trắng
hiện hữu vực thẳm nguyên sơ
hãy bơi đến nhiều hơn một điểm mù
hoang dã ở đó
bình yên cũng ở đó

trên đảo Olkhon
những sợi dây điều ước tỏa sáng
kết nối khoảng cách đám mây với mặt hồ
và đôi mắt tôi nói
và đôi mắt tôi hát
và đôi mắt tôi nhảy múa điệu dân gian

hạnh phúc trong băng giá
ngắm những chú bò lười trên thảo nguyên
dưới núi đá cẩm thạch bình yên
nhận bát súp nóng ân cần của người Mông Cổ
mặc kệ lời chê bôi của những vị khách thô

tôi đã rời thế giới ấy để bay đến thế giới khác
thả rơi lãng quên xa cũ
đến thăm mũi Burkhan thực hành nghi lễ
dưới mười ba cột serge
không còn dạn dĩ như ngày xưa

chúng ta thức để ngắm những vì sao
chúng ta đi để là những vì sao
sau năm năm
một và chỉ một ngôi sao lấp lánh sáng
kiêu hãnh tha thứ cho ánh trăng

với sự dịu dàng của hồ Baikal
thực ra là của tôi
nghe này, chúng ta đừng vội
hãy hát trên núi đồi Khaboi thảo nguyên Khaboi như tôi và bạn bè của tôi
băng giá sẽ tan biến

mặt trời rong chơi ngày mới
hãy bay đến những điểm mù
hoang dã ở đó
bình yên cũng ở đó
thảo nguyên rộng lớn rực rỡ của tôi

 

Giọt sương 

Đốt cháy bông hoàng hôn đỏ
lặng lẽ giũa giọt băng đêm

trên phố Akademika Volgina những sợi bóng đứng thiền
ánh sáng rễ khuya
lấp lánh chân trong vũng tuyết

thức giấc một mình không nói
đôi tay tách khối sương mù nặng trĩu
chúng ta không còn giới hạn tình yêu

chào mùa xuân
nơi này có giọt sương trên bông thiên trúc quỳ

Ngắm sao cùng nhau

bí mật của kẻ giấu tình yêu là tình yêu
trong tình yêu có cơn mưa nhỏ
quá khứ mãnh liệt đã tồn tại ở đó

có tiếng động của hai mũi kim đồng hồ
nhắm mắt
mở mắt
kí ức vẫn tha thiết dù giấc mơ không đến nhóm lửa mỗi đêm

tình yêu luôn có mặt
ừ em một mình
căn phòng thơm hương hoa khô
cẩm tú cầu đã viết xong cuốn sách về một người đàn ông và một người đàn bà

hẹn nhau 6 giờ sáng
cùng nhau ngắm những ngôi sao lấp lánh
em bước ra cửa bằng đôi giày tuyết
chiếc găng tay mùa đông như là anh

Sói vùng Kaluga 

Với M.P và Ahmad

 

người đàn bà vịn gậy mùa đông
cúi mặt nghe chùm rễ trắng
những sợi băng chuyển động
sau bóng tối
nhân hình của sự sống lên ngôi

Ahmad nói:
– từ cánh rừng không tên
những con sói lang thang trong phố
Kaluga cho hiền lành làm tổ
a u…

hình như
gió mang tiếng cười của người đàn bà điên
theo chân sói qua đường

hôm ấy thật thà
chúng ta nghe trái tim hát
“nếu không phải ngàn đêm hãy ở lại một đêm”
sói im lặng bên khu rừng kia
thanh thản diệu kì

nhận diện sai lầm
nhận diện từ bi
nhận diện anh
nhận diện tôi
nhận diện
sói
& ta là giọt nước dưới ánh trăng

ngực nóng đựng hòn yên tĩnh
nhẹ tênh nhịp thở của mình.

Thói quen 

Viết sau khi đọc những tác phẩm của nhà thơ Mai Văn Phấn

 

nghe tiếng chim sẻ hót
trong bụi cây gầy
dịu được những tủi cực của vết thương

chỉ một mình tạo thói quen
nỗi đau là bình thường
vẫn thấy nhức hạt hado hạnh phúc

giấc mơ bình yên trong phút chốc
lửng lơ nụ cười trên trần nhà trắng
bên kia cửa sổ là một cuộc sống khác
đừng hoang mang

có thể là một đám cháy
– hãy chậm
lời của đại bàng vừa bay qua đây

 Hương Giang/Vanvn

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Tuổi trẻ và hành trang vào đời của nhà văn Nguyên Cẩn
Có lẽ từ lâu rồi, xã hội đương đại chúng ta thiếu trầm trọng về: dinh dưỡng tâm hồn làm thế nào để các em thể hệ trẻ có tiềm lực dinh dưỡng tinh thần, biết yêu thương người khốn khổ, giúp đỡ kẻ yếu và biết sẻ chia cảm xúc. Đây là vấn đề không khó, chẳng phải dễ nhưng phải nhìn thấy và đồng lòng cả hệ thống giáo dục, gia đình lẫn chính phủ.
Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm
Tiếng thơ Phùng Văn Khai sẽ đi qua trăm năm
Tôi xin kinh ngạc sức lao động viết, tôi xin kinh khiếp những “Thơ viết cho mình” của nhà thơ quân đội Phùng Văn Khai.
Xem thêm
Dấu ấn Bắc Hà qua thơ Nguyễn Ngọc Tung
Chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế Bắc Hà của đoàn văn nghệ sỹ Phú Thọ (Chi hội Lý luận phê bình và văn nghệ dân gian phối hợp cùng Chi hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Phú Thọ) đã kết thúc nhưng dư âm còn vang ngân, không chỉ trong tâm trí, mà hiển hiện qua những thi phẩm, những bài ký, tản văn xinh xắn. Trong số những tác phẩm xinh xắn ấy, tôi đặc biệt ấn tượng với bài thơ “Bắc Hà ngày trở lại” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Tung.
Xem thêm
Hoa nở giữa miền hư ảo
Sau mười năm im ắng, sự trở lại của Vũ Thanh Hoa không ồn ào, không cố tạo khác biệt, ngoài cách chọn tên cho ba tập thơ.
Xem thêm
Sự lột xác của Tuệ Mai khi yêu qua tác phẩm “Về phía trời xanh”
​“Động hoa vàng” là một địa chỉ có thực nằm ở hẻm đường Trần Khắc Chân ở Tân Định do cụ bà Quế Lâm mua năm 1956 (tất nhiên tên Động hoa vàng là do Phạm Thiên Thư đặt, vì nhà thơ này rất yêu hoa màu vàng). Từ khi gặp và yêu Tuệ Mai (do nhà văn nữ Nguyễn Thị Vinh giới thiệu), Phạm Thiên Thư như có lực đẩy để sáng tác. Ngoài tác phẩm “Động hoa vàng”, “Đoạn trường vô thanh” mà các nhân vật (trang 30) đều là sự hóa thân của 2 người, (Tuệ Mai – Phạm Thiên Thư), ông còn viết châm ngôn (50 ngàn câu) và nhiều tác phẩm khác mà Tuệ Mai đều tham gia nhuận sắc, lúc ấy Tuệ Mai ở 133/K8 cư xá Đại học đường Trần Hoàng Quân Sài Gòn 5 (nay là Nguyễn Chí Thanh) nhưng bà thường qua lại Động hoa vàng giúp đỡ cụ Quế Lâm coi sóc mọi việc... Họ rất trân trọng quý yêu nhau chỉ đợi đến ngày cử hành hôn lễ, vì thế gia đình Phạm Thiên Thư không chấp thuận đề nghị chia tay cũng như hoán vị từ tư thế một cô dâu trưởng lại thành nghĩa nữ, một người yêu thơ trở thành bạn...
Xem thêm
Nhà thơ Vũ Thanh Hoa: Qua gió mưa lắng lại để đơm hoa
Vũ Thanh Hoa viết khỏe, đều đặn. Có cảm giác thơ chị như dòng nước mát cứ đều đặn chảy, cứ nhè nhẹ thấm sâu vào người đọc. Có nhiều từ mới, đắt, gây hiệu ứng ngạc nhiên và xúc cảm cho người đọc. Đọc lướt rồi đọc lại sẽ thấm cái thâm trầm và mê hoặc trong từng câu thơ chị viết.
Xem thêm
Tiếp vần – nâng vần: Thủ pháp điều động ngữ âm trong cấu trúc kiến tạo cảm xúc
Trong hành trình đi tìm vân tay trên mặt chữ, mỗi người làm thơ đều trải qua những chặng dừng của nhận thức. Đối với tôi, hành trình ấy kéo dài hơn 30 năm, từ những rung động vô thức của một cậu học trò đến sự tỉnh thức quyết liệt của một người đã đi qua đủ thăng trầm nhân thế. Giữa lúc thi đàn đương đại đang rộn ràng với những cuộc tháo khoán vần điệu hay các thử nghiệm tân hình thức, hậu hiện đại; tôi nhận ra mình vẫn trung thành với một lối đi riêng - một thủ pháp mà tôi tạm định danh là: Tiếp vần - Nâng vần.
Xem thêm