TIN TỨC
  • Truyện
  • Cây sung đỏ | Truyện ngắn dự thi của Hồng Chiến

Cây sung đỏ | Truyện ngắn dự thi của Hồng Chiến

Người đăng : vctphcm
Ngày đăng:
mail facebook google pos stwis
803 lượt xem

CUỘC THI TRUYỆN NGẮN HAY 2022

      Không biết từ bao giờ, dãy núi cao hùng vĩ Nam Trường Sơn được đặt tên là núi Thần Cọp. Đỉnh núi cao nhất cũng được gọi là đỉnh Thần Cọp. Đỉnh Thần Cọp luôn núp mình trong mây vào mùa mưa, mùa khô cũng dậy muộn và khi mặt trời chưa kịp xuống núi đã vùi đầu vào những đám mây trắng để ngủ. Dưới chân núi Thần Cọp có buôn Cư San gần trăm nóc nhà dài định cư lâu đời nơi đây nên không phải di dời khi nhà nước quy hoạch vùng này làm Vườn Quốc gia.

Đêm hôm nay buôn Cư San không ngủ, người lớn tụ tập bên bếp lửa nhà Già làng mí Đoan(1) vít rượu cần, trò chuyện râm ran. Bọn trẻ choai choai nô đùa chán cũng tập trung lên sàn nhà dài, ngồi hóng chuyện người lớn. Chỉ có các em bé nằm trong địu ngủ ngon lành trên lưng ama, amí(2). Đêm cuối cùng của năm cũ, ngày mai là mùng 1 - ngày đầu tiên của năm mới, người dân buôn Cư San đợi trời chóng sáng để lên núi, đến với cây sung yêu quý của mình, báu vật Yang(3) trời ban cho.           

Dòng suối từ trên các đỉnh núi cao chảy về đến lưng chừng núi bỗng nhiên phình to ra như con trăn vừa ăn no xong. Hai bên suối vách đá dựng đứng, kéo dài hơn trăm sải tay, tạo nên một chiếc hồ rất đẹp. Bên cạnh suối, một cây sung gốc hai người ôm, quanh năm xanh tốt vươn cao hơn tất cả các cây xung quanh. Có lẽ vì dòng nước mát chảy qua suối không bao giờ cạn nên lá cây sung lúc nào cũng mượt mà, rất ít khi người ta thấy có một lá vàng rơi xuống gốc. Lạ là cây sung to như thế, xanh tốt là vậy mà mỗi năm chỉ ra hoa một lần, và chín trong một ngày duy nhất. Quả già to hơn ngón chân cái một chút, chứa đầy mật ngọt bên trong, sóng sánh như mật ong. Khi quả chín, chỉ cắn nhẹ một chút thôi, mật trào qua kẽ răng, thấm vào lưỡi ngọt lịm.

      Năm nào cũng vậy, đúng vào mùng 1, tháng 1 của năm mới Dương lịch, ông mặt trời hé mắt nhìn rồi khoe khuôn mặt tròn như chiếc chậu lớn màu vàng nhạt trên đỉnh núi có hòn đá trông như tượng người mẹ bồng con, chiếu những tia nắng vàng đầu tiên xuống mặt đất. Các quả cây sung nhận được ánh nắng chuyển từ màu xanh qua màu trắng, màu hồng rồi màu đỏ tươi. Lúc ấy, đủ các loài chim thú ăn quả kéo nhau đến mở tiệc. Quả cây nhiều, nhưng bọn chúng không nhường nhau mà còn tranh giành nhau nên nhiều quả cây rơi xuống suối. Dưới suối lũ cá chỉ chờ có vậy, xúm lại mở tiệc làm mặt nước dậy sóng.

       Khi nhìn thấy rõ mặt trời, già làng buôn Cư San cho nổi một hồi trống dài, dân trong buôn kéo đến tập trung. Già làng hơn 90 tuổi, lưng còng một chút nhưng đôi mắt còn tinh anh, cái chân vẫn dẻo dai như cánh thanh niên; mặc bộ váy áo đẹp nhất đi trước. Phía sau già làng là ông thầy cúng mặc chiếc áo dài quá đầu gối màu trắng, vẽ những hình ảnh kỳ quặc màu đỏ. Sau nữa là trống rồi dàn chiêng của buôn. Người cao tuổi theo thứ tự đi sau dàn chiêng. Lũ đàn ông trung niên trước ngực địu con nhỏ, sau lưng có chiếc gùi đựng ché rượu ủ lâu năm; vợ đi ngay phía sau, lưng đeo gùi đựng xoong và gia vị. Bọn trẻ lao nhao thì khỏi nói, chúng và bầy chó hăng hái nhất, hò reo chạy theo.

      Theo thông lệ hàng năm khi đến bên bờ suối, ông thầy cúng lau mặt hòn đá đã được truyền lại từ bao đời để làm bàn thờ, đặt ché rượu cần lâu năm nhất lên đó rồi hành lễ. Trống, chiêng ngân vang núi rừng tạ ơn Yang và chào đón năm mới.  Người lớn xếp hàng đi qua gốc sung. Ai cũng phải chạm tay vào gốc cây cầu xin sức khỏe, vặt một quả đỏ như quả ớt chín bỏ vào miệng rồi quay lại bên bờ ngồi ngắm bầy cá dưới suối.

Đoạn suối bên gốc cây sung có loại cá đặc biệt, con lớn nhất dài khoảng hai gang tay, thân tròn như cá tràu, vảy màu trắng có viền vàng, vây, đuôi, miệng cá màu hồng, râu màu trắng. Sung rơi xuống suối, chúng tranh nhau ăn. Khi mặt trời lên gần đỉnh đầu, lũ cá say đứ đừ thò đầu lên khỏi mặt nước để thở và lười nhác không chịu bơi lội. Lúc đó phụ nữ mang gùi xuống xúc cá, cánh đàn ông trên bờ trổ tài nấu nướng, chuẩn bị lễ cúng Yang và vít cần rượu.

Lũ trẻ vui nhất, chúng được ăn sung chín thoải mái đến căng cả rốn rồi thi nhau trêu ghẹo lũ chim, thú ăn quả trên cây, gần trưa tập trung bên bờ suối hò hét cổ vũ cho người bắt cá dưới suối. Bọn con trai hăng hái hò hét nhất nhưng không được phép bước xuống nước vì theo luật bất thành văn, suối ngày hôm nay là của phụ nữ, đàn ông không được lội xuống.

*

Gia đình Y Thanh ở buôn Cư San, vợ chồng sống với nhau rất hòa thuận, sinh được một cô con gái xinh đẹp đặt tên là H’Sinh, vì thế Y Thanh cha đẻ của H’Sinh có tên mới: ama Sinh; cô H’Rút, má của H’Sinh cũng được gọi theo tên con: amí Sinh. Năm H’Sinh lên 3, hai vợ chồng đưa con xuống phố mua vòng mừng tuổi con. Người dưới phố thấy ma Sinh đẹp trai nên thay nhau mời rượu. Rượu phố rót trong chai ra ly chứ không phải uống bằng cần như ở buôn nên ma Sinh thích lắm, vì thế tuần nào cũng mang sản vật hái trong rừng xuống đổi rượu uống và mua quà cho vợ con. Vợ ma Sinh có nhiều quần áo đẹp nhất buôn; H’Sinh cũng nhiều đồ chơi đẹp mà trẻ con cả buôn không ai có. Nhưng chỉ nửa năm sau, nước da màu chiêng mới đúc của ma Sinh chuyển qua màu vàng của củ nghệ; da mặt nhăn nheo giống bà lão 90 và cái bụng to như bà bầu sắp sinh. Thầy thuốc bảo: “Cái gan của ma Sinh bị rượu ăn hết rồi, không cứu được”. Đến ngày sung chín, ma Sinh nói với vợ: “Tôi muốn được ăn quả sung chín lần cuối cùng”. Thương chồng, trời còn chưa sáng mí Sinh đánh thức con gái dậy trông ama, còn mình đốt đuốc lên núi đợi sáng để hái sung.

Quy luật của tạo hóa đã định, chỉ khi nào mặt trời chiếu tia sáng đầu tiên xuống hạ giới, quả cây mới chuyển màu và chín. Khi quả chín đỏ thì người trong buôn cũng đã đến đông như trẩy hội. Mỗi người đến gốc cây chỉ hái một trái, riêng mí Sinh ôm gốc cây khấn: “Chồng tôi ốm nặng, con gái nhỏ phải ở nhà với ama nó nên xin cây hái ba quả mang về”. Hái được quả rồi, cô vội vã chạy như bay về với chồng.

Bước chân lên đầu sàn đã nghe tiếng con gái đang mếu máo khóc: “Ama ơi đừng ngủ, con ở một mình sợ lắm, tỉnh dậy đi ama, amí sắp về rồi đấy”. Mí Sinh lao đến ôm lấy chồng khóc nức nở, nhưng lay gọi thế nào ma Sinh cũng không tỉnh lại. H’Sinh mếu máo nói: “Có sung rồi ama dậy ăn rồi hãy ngủ”. Nghe con gái nói vậy, mí Sinh than: “Em vụng nên chân không bước nhanh bằng con nai con hoãng để mang sung về kịp cho anh ăn. Thôi thì vợ chồng mình cùng ăn một quả lần cuối cùng nhé!”. Nói xong, lấy một quả cắn làm đôi, nhét một nửa vào miệng chồng.

Kỳ lạ, một lúc sau ma Sinh cựa mình, mở mắt rồi ngồi dậy. Vợ chồng, cha con ôm chầm lấy nhau cùng khóc. Mí Sinh hỏi chồng:

- Em về đến nhà thì anh đã về Bến nước ông bà rồi(4), sao tỉnh lại thế?

- Anh cũng không biết nữa, tự nhiên nghe có mùi thơm xộc lên mũi, mặt như có nước nóng đổ vào, thế là anh mở mắt thấy hai má con đang khóc.

- Yang ơi, vậy là do quả sung rồi. Em nghĩ anh chết mà ước nguyện cuối cùng mong được ăn quả sung chín buôn mình không thành nên cắn một quả, lấy một nửa bỏ vào miệng cho anh; một nửa quả còn đây, anh ăn nhé.

Ma Sinh ăn nốt nửa quả còn lại, vươn vai đứng dậy làm vợ con trố mắt nhìn. Ma Sinh tươi cười cúi xuống bế con gái lên, cả nhà vỡ òa niềm vui. H’Sinh mừng quá ghé tai ama nói nhỏ:

- Quả phần con, con tặng ama ăn luôn cho khỏe.

- Anh ăn thêm quả nữa, còn quả này của con gái nè.

Ma Sinh giang tay ôm vợ, chảy nước mắt, nói:

- Tại tôi mê rượu mới làm khổ hai mẹ con, hại chính bản thân. Nếu vợ không nhanh chân hái quả sung về thì đâu còn được như thế này nữa. Ta lên núi, tạ ơn Yang và cây sung nhé.

Mí Sinh nhìn chồng ái ngại:

- Anh nằm tròn tháng không ngồi dậy được, 3 ngày vừa qua không ăn gì nay định lên núi cao như vậy đi sao được?

- Anh đi được mà.

Ma Sinh cõng con gái đi trước, vợ gùi ché rượu đi sau, leo lên đến bên suối trời đã ngả qua chiều, mọi người trông thấy ngạc nhiên vô cùng; mấy người yếu bóng vía vội quỳ xuống đất vái lạy. Ông thầy cúng nhảy tưng tưng, tay lắc chuông tít mù, miệng gào thét những câu vô nghĩa. Người chồng thấy vậy vội thả con gái xuống đất chạy lại bên già làng quỳ xuống, nói:

- Ma Sinh còn sống đây già làng ơi!

Khi nghe nói vậy mọi người mới reo mừng đứng dậy tạ ơn Yang.  Chuyện của ma Sinh ăn quả sung chín mà khỏi bệnh làm già làng nghĩ rất nhiều, sau cùng mới hiểu ra một điều, liền nói với mọi người: “Người buôn mình từ bé đến già không ai bị đau ốm cả, chỉ khi có người qua một trăm mùa rẫy mới thanh thản về Bến nước ông bà. Tất cả điều ấy là do quả cây sung này đấy. Đây cũng là bí mật chung của buôn, chúng ta cùng thề có Yang chứng kiến, không ai được nói cho người lạ biết”. Mọi người vui vẻ tán đồng, cùng nhau nhãy múa, ca hát đến tận nửa đêm mới về.

*

Hình như Già làng buôn Cư San hôm nay cũng nóng cái bụng, trông mong trời chóng sáng nên khi những đám mây hồng mới nhô lên phía đông đã mang ghế ra đầu sàn ngồi đợi. Mặt trời lười biếng nhích từng tí một như không muốn chia tay với khối đá trên đỉnh núi Mẹ Bồng Con. Nhưng rồi cuối cùng khuôn mặt tròn màu đỏ cũng hiện nguyên hình như quả cầu lửa hình tròn, Già làng giơ tay, tiếng trống ngân vang vọng vào núi làm lũ vượn khoái chí hét ầm lên, hưởng ứng.

Người trong các ngôi nhà dài túa ra như tổ ong vò vẽ bị chọc, kéo đến nhà Già làng, trên môi ai cũng có nụ cười tươi rói, lũ trẻ và bầy chó lăng xăng chạy. Họ vui mừng vì được đi lên núi trong một ngày trọng đại. Đoàn người đi rồi, chỉ còn bầy heo, gà ở lại ngơ ngác nhìn theo.

Già trẻ, lớn bé mải miết bước, băng qua suối, leo qua đèo mà không ai thấy mệt; tiếng nói, cười râm ran như bầy chim cu gầm ghì tìm được cây đa chín nhiều quả. Họ vui không chỉ vì được thưởng thức quả ngon một lần duy nhất trong năm, được ăn một loài cá quý hiếm mà ngày thường không thể bắt được mà còn vui hơn khi biết giá trị dược liệu của quả sung chín. Mọi người đều tin vào điều ông thầy cúng nói: “Cây sung đỏ là quà của Yang thưởng cho người dân buôn Cư San vì biết bảo nhau sống hòa thuận, lấy những thứ của mẹ rừng vừa đủ dùng và giữ được rừng qua các năm tháng không bị chặt phá”. Ngẫm ra cũng đúng thật, cuộc sống mới làm thay đổi mọi nhà; chính quyền kéo điện lưới về buôn rồi cho thêm ống nhựa dẫn nước trên núi cao về, biến cánh đồng khô cằn trồng tỉa một vụ vào mùa mưa nay đã có thể làm tới ba vụ lúa. Gạo nhiều ăn không hết phải mang đi đổi ti vi, xe máy về dùng. Cái cuốc cũng được nghỉ, không phải làm đến mòn lưỡi như trước đây vì có máy cày cày đất thay rồi. Trâu, bò sáng ra đuổi vào rừng nhờ núi trông hộ, tối đến tự biết đường về. Cuộc sống cứ như một giấc mơ nên ai cũng mong đến ngày sung chín...

Già làng dẫn đầu đoàn người lên đến hòn đá làm nơi thờ cúng hàng năm, bỗng kêu lên một tiếng kinh hãi, ngã gục xuống như cây chuối bị đốn gốc, may ông thầy cúng phía sau kịp đỡ chứ không thì... Tay đỡ, miệng thầy cúng kêu to:

- Mí Đoan, sao vậy?

Nghe tiếng thầy cúng hét lên, cả đoàn người đang vui vẻ trò chuyện đột ngột im lặng, hai người khiêng trống cũng hoảng hốt thét lên: “Yang ơi!”, rồi ngã khụy xuống đất. Chiếc trống làm bằng da hai con trâu lớn rơi xuống đá kêu lên một tiếng hãi hùng: t...ùng!

Sau phút bàng hoàng, đám thanh niên lao lên bờ suối, đứng chết lặng. Trước mắt họ, cây sung lớn Yang ban cho buôn bao nhiêu năm, truyền qua bao nhiêu đời không cánh đã bay mất. Chỗ trước đây cây mọc thì giờ chỉ còn là một lỗ sâu hoắm, cành nhỏ và lá sung bị chặt, vứt đầy lòng suối.

Ông thầy cúng bế già làng đặt lên hòn đá, quỳ xuống gào lên 3 tiếng xé lòng. Đoàn người quỳ xuống, nức nở. Một lát, ông thầy cúng từ từ đứng dậy, nói:

- Già làng đã về Bến nước ông bà rồi. Kẻ đào trộm cây sung chính là kẻ giết già làng, ta phải báo cho cơ quan luật pháp tìm chúng để trừng trị. Y Sa đâu?

- Cháu đây ạ!

- Mày là Bí thư Đoàn, nhanh chân chạy ra báo cho cán bộ kiểm lâm biết, tìm lại cây cho buôn.

Y Sa chưa kịp trả lời đã có người nói:

- Cây gỗ ca te gốc 3 người ôm không hết chỉ cách trạm kiểm lâm có 5 người canh chưa đến trăm bước chân mà tối hôm kia mất luôn cả gốc, kiểm lâm không biết thì cây sung trên núi cao thế này làm sao biết được.

Y Sa nghe vậy liền nói:

- Chỉ có người buôn ta mới biết cây sung quý này mà nay lại bị mất trộm. Ai là người phản bội buôn?

Ông thầy cúng nhìn quanh rồi bất ngờ nói lớn:

- Ma Sinh đâu?

- Anh ấy bảo sáng nay lên thành phố mua ô tô rồi.

Nghe mí Sinh trả lời, ông thầy cúng đưa hai tay lên cao, ngửa mặt nhìn trời kêu lên một tiếng lớn:

- Yang ơi!

H.C

      1. Mí Đoan: Má của người có tên Đoan.

      2. Amí, ama: Má, ba.

      3. Yang: Thần linh.

      4. Bến nước ông bà: Nơi ở của người đã chết.

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đòi nợ - Truyện ngắn Kim Uyên
Phàm ngồi kiểm đi kiểm lại mấy lượt vẫn thấy thiếu tiền. Ngày hôm nay gã bán hết ba mươi ba con vịt nướng, mười bảy con vịt luộc, hai thúng bún, hai kí măng khô cùng nhiều đồ gia vị. Hết hàng là có lãi, vậy mà không một đồng lời, thậm chí còn hụt vốn.
Xem thêm
Chạy - Truyện ngắn Ngô Thị Thu An
“Chạy đi đâu đó một thời gian đi”. Anh bạn thân là bác sĩ khuyên tôi. “Em cần có thời gian để hồi phục nhiều thứ. Cuộc sống bào mòn em quá mức. Không ai có thể giúp em tốt hơn chính em”. Chạy đi đâu? Chạy như thế nào? Trong sự mệt mỏi và ngừng trệ của cả thể xác và tinh thần, những lời khuyên cứ trượt qua tôi, lùng nhùng như trong một mớ sương mù dày đặc vào một buổi sáng lập đông.
Xem thêm
Đêm của âm nhạc
Trích tiểu thuyết “My Antonia” của Willa CatherWilla Sibert Cather (1873 – 1947) là một nhà văn người Mĩ nổi tiếng rộng rãi với những tiểu thuyết viết về vùng biên giới cao nguyên rộng lớn ở miền trung Bắc Mĩ. Bà được coi là một trong những người chép sử biên niên tài năng nhất về cuộc sống của những người tiên phong khai hoang của thế kỉ 20. Tác phẩm hay nhất của bà là My Ántonia (1918). Nguồn: online-literature.com
Xem thêm
Lỗ thủng nhân cách
“Con vua không biết làm vua/ Con sãi ở chùa hỗn chúa lấn ngôi”
Xem thêm
Nhạt - Truyện ngắn Phan Duy
Một xã hội ê chề hiện ra sờ sờ trước mặt như một thằng câm khát khao được nói dù biết chắc là không thể, biết bao cay tủi bổ vào cuộc đời này một cách vô cảm. Thật ra, bản thân nó cũng từng tự lọc mình ra khỏi cái nhiễu nhương sậm màu bi đát.
Xem thêm
Rừng chưa yên tĩnh – Truyện ngắn Trần Quang Lộc
Phong cảnh rừng núi yên bình thoáng đãng như ăn sâu vào máu huyết người dân tộc rồi. Đi đâu, ở đâu, làm chức vụ gì, cuối cùng cũng quay về với núi rừng, sống với núi rừng, chết với núi rừng. Xa núi rừng một buổi cứ thấy nhớ!
Xem thêm
Đưa con về quê
Truyện ngắn của LÊ THANH HUỆ
Xem thêm
Chàng hoàng tử và cánh buồm nâu
Truyện ngắn của Đặng Đình Cung
Xem thêm
Con mèo đốm đen – Truyện ngắn Khuê Việt Trường
Chị gặp nó vào một buổi sáng, đêm hôm qua thành phố có cơn bão rớt, mưa suốt đêm, gió cứ gào qua phố làm chị không ngủ được.
Xem thêm
Hương Bánh Lọt Ngọt - Truyện ngắn Thúy Dung
Cho đến khi gần đất xa trời, ông Tám vẫn nhớ như in cái mùi của món bánh lọt ngọt. Màu xanh của lá dứa, màu nâu của đường mía, màu trắng của nước cốt dừa, khi ăn, nó ngọt thanh, hơi béo, trơn tuột vào đầu lưỡi, dai dai, nhai sơ sơ, nuốt một cái, ngon gì đâu. Đặc biệt là hoàn cảnh ông thưởng thức món ăn lúc đó, một kỷ niệm sâu dậm không bao giờ phai.
Xem thêm
Cha và con – Truyện ngắn của Kim Uyên
 Lão không muốn kéo dài sự cô đơn trong ngôi nhà của mình nữa. Nhưng quyết định rời khỏi căn nhà thân yêu quả là quá khó khăn. Vợ lão chết đã mấy năm nay, vài người hàng xóm khuất xa, bạn bè nhạt nhòa tin tức – lão chỉ một mình!
Xem thêm
Đêm nay anh ở đâu? | Truyện ngắn của Hoài Hương
Tác phẩm đăng Tạp chí Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Đồng trăng – Truyện ngắn của T.Diên Lâm
Mặt trời nhả màu đỏ quạch lên mảnh đá đầu làng, tỏa màu huyết dụ, gã đưa tay nâng điếu tẩu cũ mèm, bám đầy những cợn bã thuốc lâu ngày không cọ rửa, làn khói vẩn đục cuộn trọn quanh mặt gã rồi tản lạc mờ dần, ánh mắt gã nhìn xa xăm, hiện qua làn khỏi mỏng, những mảng da sần sùi, thô nhám chi chít rổ, hằn một vết sẹo dài trông nặng đến khó nhìn.
Xem thêm
Con đò lặng lẽ - Truyện ngắn Lê Thị Việt Hà
Bao giờ cơn gió trở về, mùa mưa nặng hạt, những dòng mương ăm ắp phù sa, cho dòng sông thấp thoáng bóng con đò…
Xem thêm
Cá sấu báo thù – Truyện ngắn của Hồng Chiến
 Những cây gỗ hương cao lừng lững, đứng thành hàng như được xếp vào ô bàn cờ, trải dài trước mắt gần như vô tận. Ngửa mặt nhìn lên không thấy gì ngoài lá và cành cây. Dưới mặt đất chỉ có một con đường mòn dày đặc dấu chân trâu rừng đi giữa các hàng cây.
Xem thêm
Đứa con không về | Truyện ngắn của Bích Ngân
Người sung sướng nhất hẳn là nội tôi. Thoạt đầu bà không tin người đàn ông cao lớn, để ria, mang kính cận đang ôm chầm lấy bà lại chính là thằng Sang sún, người tròn như củ khoai đã rời bà lên tàu ra Bắc khi vừa lên tám.
Xem thêm
Cánh hoa mai | Truyện ngắn của Đặng Đình Cung
Một truyện ngắn thấm đẫm nhân văn về đề tài 30-4 và Thống nhất đất nước.
Xem thêm
Ký ức chiến tranh - Truyện ngắn Trần Thế Tuyển
Thế là lại lỡ một lần nữa. Cả tuần nay, Giang không ra sân được. Giang vào phòng thay đồ rồi vội bấm thang máy xuống phòng cấp cứu.
Xem thêm
Mẹ | Truyện ngắn của Lê Thanh Huệ
Tác phẩm Giải thưởng Truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ quân đội.
Xem thêm
Tiếng chuông muộn màng – Truyện ngắn của Trần Minh Ánh
Đêm đã khuya, mọi cảnh vật đã chìm vào giấc ngủ, tiếng điện thoại tôi đổ chuông, bên kia đầu dây là một giọng đàn ông tiếng Quảng Nam nhưng rất lạ: Alo có phải anh Minh không?
Xem thêm