TIN TỨC

Giỗ bạn - Bút ký Trần Ngọc Phượng

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2022-11-28 17:13:58
mail facebook google pos stwis
838 lượt xem

Mọi năm vào ngày 27/7 hoặc 30/4 anh em bạn lính hay tập trung về nhà anh Khảm Long Khánh để họp mặt và làm mâm côm giỗ bạn. Những năm gần đây trên bàn thờ đặt thêm con heo quay. Giỗ chung cho tất cả bạn bè đã hy sinh trong chiến tranh Bao nhiêu người đã bỏ mình trong rừng sâu, chết vì đánh nhau với giặc, chết vì pháo bầy B52, vì bị địch càn quét , phục kích, chết vì sốt rét ác tính, vì cây đè lũ cuốn… 

Ảnh minh họa

 

 Hương khói bay

Con heo quay cúng bạn

Chỉ thương nó một thời bom đạn

Ngày ra đi chưa được bữa ăn no.

 

Mọi năm vào ngày 27/7 hoặc 30/4 anh em bạn lính hay tập trung về nhà anh Khảm Long Khánh để họp mặt và làm mâm côm giỗ bạn. Những năm gần đây trên bàn thờ đặt thêm con heo quay. Giỗ chung cho tất cả bạn bè đã hy sinh trong chiến tranh Bao nhiêu người đã bỏ mình trong rừng sâu, chết vì đánh nhau với giặc, chết vì pháo bầy B52, vì bị địch càn quét , phục kích, chết vì sốt rét ác tính, vì cây đè lũ cuốn… Mọi người lần lượt đến thắp nhang thầm gọi tên bạn mình. Mỗi nén nhang đốt lên lại hiện lên bao khuôn mặt thân quen, mà thời gian không thể nào xóa nhòa.. Bạn nhìn mình, mờ ảo trong khói đạn vẫn trẻ trung như ngày nào, nửa như khoan dung nửa như trách móc. Quên sao được những người bạn đã chết thay mình, chết cạnh mình, chính tay mình chôn cất, đã để lại bao nhiêu kỷ niệm còn ghi trong trong những trang nhật ký vàng ùa.

Năm 65 mình về C thông tin của E5 (Q5) F5 (Công trường 5). Tiểu đoàn 605 đi B của mình được bổ sung cho Trung đoàn thành Tiểu đoàn 3 và được giao đánh trận đầu tiên ổ ngã ba Ông Đồn. Mình đáng lẽ được cử mang đài đi phối thuộc, nhưng vì mới vào sốt rét nên anh Thành được cử đi thay. Trận này bên ta phục kích tiêu diệt được chi đội 13 xe bọc thép, nhưng toàn bộ Ban chỉ huy trận đánh gồm ông Thiệu Tiểu đoàn trưởng và anh Thành cùng tổ đài bị hy sinh vì bom địch oanh kích, không lấy được xác. Mình mới chỉ gặp anh Thành một lần, còn chưa nhớ mặt người đã chết thay mình.

Giữa mùa mưa năm 66, trung đoàn mình hành quân đánh nhau với lính Úc ở Long Tân Bà Rịa. Trong các đồng mình của Mỹ, lính Úc là thiện chiến nhất. Trận đánh rất ác liệt , trong mưa trời và mưa pháo bom tầm tã. Đài báo mình nói ta thắng lớn tiêu diệt gần tiểu đoàn lính Úc. Còn mình trong cuộc thấy anh em mình hy sinh nhiều lắm, Tiểu đoàn 3 của mình bị thương vong gần hết. Mình tìm hiểu mấy chục năm sau mới thây trên báo Cựu chiến binh Trung ương có bài viết về trận này với tiêu đề "Trận đánh chưa thành công,  do không hiểu địch". Ngày họp mặt sư đoàn 5, mình hỏi một thượng tá già về tiểu đoàn 3. Ông ta nói tiểu đoàn 3 thời anh, người sống chỉ còn đếm trên đầu ngón tay thôi và bây giờ già yếu cả rồi không có ai đến dự. Năm 2004 mình có đến thăm bảo tàng chiến tranh của Úc (Australian War Memorial). Trong bảo tàng có trưng bày hình ảnh kỷ vật các cuộc chiến tranh của Úc, trong đó có nói đến trận Long Tân Bà Rịa. Năm 2016 kỷ niệm 50 năm, Chính phủ Úc có đề nghị Chính phủ  mình cho các cựu chiến binh của Úc thăm lại chiến trường xưa.

Năm 67 đài mình được bổ sung cho A20 làm nhiệm vụ liên lạc nhận vũ khí từ các tầu không số ở bờ biển Bình Châu Hồ Tràm Bà Rịa. Đơn vị biên chế gọn nhe, ngoài Ban Chỉ huy do anh Hai Bình cán bộ tập kết phụ trách, còn lại là các anh em trinh sát quê tại địa phương. Lúc này địch bố ráp rất dữ. Tổ trinh sát do anh Hai Bình phụ trách bị phục kính giữa bãi cát trắng Hồ Tràm. Máy bay địch bao vây tứ phía Anh em chiến đấu đến người cuối cùng. Anh Hai Bình bị địch bắn chết, bêu xác phơi nắng mấy ngày. Dân thương đến lấy xác về chôn. Sau hòa bình mai táng tại nghĩa trang Xuyên Mộc. Gia đình mấy chục năm sau mới tìm thấy mộ vì khi vào nam anh lấy tên con là Bình làm biệt danh của mình. Bãi cát Hồ Tràm nơi các anh hy sinh, bây gờ mọc lên tổ hợp casino cao cấp phục vụ cho người có tiền. Đoàn CCB mình đến thăm chỉ đứng nhìn bên ngoài.

Dũng quê Thanh Hóa cơ yếu hy sinh cạnh mình trong trận càn của địch xuân Mậu Thân 68. Sau đợt pháo bày, mình quay lại thấy Dũng còn đứng trơ trơ nhe răng cười ở miệng hầm Mình vừa la vừa chạy đến. Thì ra mảnh phào đã xuyên đúng tim của Dũng. Mình chỉ kịp vuốt mắt cho Dũng rồi tay lại nhăm nhăm khẩu súng để chuẩn bị đón địch. Mấy phút trước anh em còn dặn nhau không để tài liệu máy móc rơi vào tay địch, mỗi người chuẩn bị cho mình quả lựu đạn để tử thủ.

Trong quyển sổ tay nhật ký ngày ấy còn ghi lại bài thơ thương nhớ bạn với câu thơ mộc mạc;

Dũng chết rồi Dũng không còn nữa

Tim không đập và ngực không còn thở

Dũng chết rồi có phải thật không?

"Nét mặt đây máu vẫn tươi hồng

Mắt nhắm lại, hiền lành như giấc ngủ

Mình bàng hoàng  không thể nào tin được

Dũng bỏ mình đi không nói đến một lời.

....Từ nay mỗi dòng sông ta qua

Mỗi con  đường ta bước

Sao xót xa lòng ta muốn khóc

Dũng thân yêu ,Dũng chẳng còn đâu".

Chiến tranh sống nay chết mai, nhiều khi xem cái chết cũng là chuyện bình thường. Mỗi ngày rơi rụng một ít. Rồi lần lượt cũng đến lượt mình. Nghĩ vậy càng thấm đạo lý tình nghĩa sống ở trên đời. Đón vị mình có anh Chước. Trước khi đi bộ đội anh làm thầy cúng. Anh rất tin phong thủy, tướng số.. Trước hôm ra trận , anh dứt khoát không ăn cơm khê dù đang bị đói. Anh cho rằng ăn cơm khê sẽ bị sui xẻo Chi đoàn đem ra họp phê bình anh mê tín dị đoan. Anh không nói gì Ít lâu sau trong trận chống càn anh hy sinh khi xung phong đi đầu dẫn đường.

Và đây Nguyễn Thanh Tề, đồng đội kiên cường, người bạn, ngưới em đồng hương thân yêu. “Nhớ chiều em ra đi , trước lúc lên đường, em chay đi chạy lại rộn rã. Vẫn khuôn mặt vui nhôn, thỉnh thoảng lại nheo mắt cười tinh nghịch. Em đi giầy, tay áo xắn cao. Sức sống thanh xuân tràn đầy trong đôi mắt tự tin. Người chiến sĩ trinh sát như em đã quen đi đầu, xông xáo trong mũi tên hòn đạn. Cái chết đã đùa dỡn với em mấy lần đó sao. Bom Mỹ đã vùi em, trực thăng đã dí em, rải đạn chi chí quanh người em . Có kỳ em đi đưa thư 5, 6 ngày không về, ở nhà ai cũng lo lắng sốt ruột.

Nhưng nào em có chết. Em trở về và đáp lại lòng mong mỏi sốt ruột của mọi người vẫn là nụ cười. Nụ cười anh không bao giờ quên được, nụ cười trên khuôn mặt sạm đen bám đầy đất cát. Nụ cười từ cõi chết .Thế là hôm đó đơn vị có gì đem ra liên hoan hết".

Đọc lại những dòng nhật ký mà rưng rưng nước mắt. Anh gặp em vào mùa mưa năm 73, khi em được bổ sung làm lính trinh sát của Tiền phương cánh 1. Một cậu tân binh trẻ măng, hồn nhiên vui nhôn, hát chèo rất hay, mang dáng dấp của đồng quê chiêm trũng. Những lúc rỗi rãi em thường sang bên anh, nằm chung võng kể chuyện quê hương, nghêu ngao  mấy câu cò lả, xẩm soan.

Nhiều lần thoát chết trở về, anh em lại quây quần bên ấm trà, có gì đem liên hoan hết. Mọi người lại sôi nổi hò hét vui đùa. Không ai nghĩ và nói đến cái chết làm gì. Thỉnh thoảng anh cũng nhắc em phải chú ý cẩn thận vì bom đạn chẳng chừa một ai. Em nheo mắt cườii, lý sự lại : Con người có số bom đạn tránh mình, mình tránh chúng sao được. Này nhé chúng mình dễ gì chết.

 -Rừng mênh mong như vậy bom ném chưa chắc rơi vào cứ

- Vào cứ thì sao?

-Nếu vào cứ chưa chắc đã trúng hầm

-Nếu trúng hầm chưa chắc đã bị thương

-Nếu bị thương chưa chắc đã chết

-Nếu chết chưa chắc đã mất xác

Anh em hỏi dồn Nếu mất xác thì sao?

Bí quá cậu ta trả lời;  Thì còn các tương đài và nấm mộ vô danh.

Rồi Tề đã hy sinh vào một chiều mưa tháng 6 năm 73. Anh bị địch phục kích khi dẫn đoàn cán bộ vượt lộ 14. Không lấy được xác.

Mình cảm xúc viết bài thơ bên nấm mộ vô danh

 

BÊN NẤM MỘ VÔ DANH

Tặng hương hồn em Thanh Tề

Thắp nhang lên

Thấy em hiện về

Nheo mắt cười tinh nghịch

"Chúng mình dễ gì chết

Bom đạn tránh mìn, Mình tránh chúng làm chi"

 

Buổi chiều em ra đi

Mưa giăng giăng ngoài lộ

Áo sắn tay

Tiểu liên quàng trước cổ

Em hiên ngang đi trước hàng quân..

 

Em ngã xuống

Tư thế tiến công

Trong trận đánh kẻ thù động gấp bội

Xác để lại bên cánh rừng lầy lội

Buổi chiều hoang tê tái mưa sa

 

Mấy chục năm qua

Đồng đội gắng công

Mẹ cha ta khó nhọc

Vái bốn phương trời

Chưa tìm thấy mộ em

 

Đất nước mình mênh mông

Cong cong hình chữ S

Làm sao anh đi hết

Vạn nấm mộ vô danh

Ngàn tượng đài liệt sĩ

Sao lúc hiện về, em không chỉ

Nấm mộ nào là nấm mộ của em

 

Chỉ thấy em về

Nheo mắt cười tinh nghịch

"Chúng mình dễ gì chết

Nếu chết rồi dễ gì mất xác

Mất xác rồi, còn nấm mộ vô danh".

Trần Ngọc Phượng

Bài viết liên quan

Xem thêm
Sông chảy bên đời – Tuỳ bút của Nguyễn Thị Thu Thủy
Một đời người đã đi qua biết bao dòng sông, bao nhiêu ngã rẽ, khúc cua; mỗi dòng sông đều để lại bao luyến lưu, vương vấn, để lại những kí ức luôn tươi xanh mỗi khi nhớ về. Sông vẫn cứ chảy như thời gian trôi đi mải miết vì vậy “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.
Xem thêm
Rặng Diên Vĩ - Tản văn của Quốc Tuấn
Gió vẫn thổi, mái tóc thơm tuột khỏi giây buộc, quấn quanh đầu như vòng hoa nâu thẫm, vô tình quất bỏng môi người. Mùi hương đó, quen quá. Mùi tóc mẹ, hương quê vị quán. Tựa như làn nước lung linh, hơi thở chị uyển chuyển theo nhịp điệu không gian. Đôi mắt và đôi môi vẫn mỉm cười nhưng đã có chút tiếc nuối. Chính nỗi buồn ẩn chứa trên khuôn dung đã khiến chị trở nên hấp dẫn, pha lẫn sự hồn nhiên, ngây thơ tạo nên một tổng thể đẹp đến khó tin.
Xem thêm
Trần Bảo Định - Thú thưởng ngoạn văn chương qua tác phẩm “Đọc thơ bạn”
Có thể nói Trần Bảo Định là một hiện tượng văn học Việt Nam hiện đại: Chỉ trong vòng khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ khi về hưu anh đã cho ra đời 6 tập thơ, hơn 10 tập tản văn, truyện ngắn và 3 tập tiểu luận phê bình trong khi phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác...
Xem thêm
Canh cá rô đồng – Tản văn của Châu Duyên
Tôi biết về món canh cá rô đồng đã lâu theo lời kể của cô bạn đang ở thành phố mang tên Bác, toàn những tin nhắn như là: Ê! Trưa nay tớ đang ăn canh cá rô đồng nè.
Xem thêm
Sài Gòn như nhà, như mẹ, như quê… – Tản văn của Triệu Vẽ
Ở Sài Gòn, không có ranh giới trọng khinh giữa dân “Sài Gòn” hay dân “tỉnh lẻ”, dân “phố” hay dân “phèn”. Trong huyết quản sâu xa của người Sài Gòn có ruộng đồng, bờ bãi, con trâu, con gà.
Xem thêm
Ơi mùa hoa ban! – Bút ký của Nguyễn Huy Bang
Chiếc máy bay VJ 299 từ Tân Sơn Nhất (sau 2 giờ 5 phút) bay qua không phận 3 nước.
Xem thêm
Tháng Ba hoa gạo – Tản văn của Bằng Lăng Tím
Đào phai, mai vàng là sự kì diệu của tháng giêng. Chúa của các loài hoa tháng ba chính là hoa gạo. Xuân sắp sửa đi qua, hạ lấp ló ở đầu ngõ. Hoa gạo đẹp theo nét riêng và tùy vào thời tiết. Hôm nào trời quang hoa đỏ thắm, ngời sắc trong khoảng không. Ríu rít đàn chim, lao xao ong bướm. Hoa như đốm lửa thắp sáng cả bình minh. Hôm nào sương dày đặc, nhìn hoa như ánh lửa đêm đông, lập lòe mang đến sự ấm áp lạ thường.
Xem thêm
Nhớ hoa đào - Tùy văn của Nguyễn Linh Khiếu
Mỗi năm khi sắp tết bao giờ mình cũng mua hoa đào. Hà Nội không có hoa đào làm sao gọi là tết. Dù là bích đào bạch đào hay đào phai thì hoa đào bao giờ cũng mang tết đến mỗi ngôi nhà thân thương. 
Xem thêm
Giữa những mùa hoa nở - Bút ký Nguyễn Xuân Thủy
Từ Yên Khương, thuộc huyện Lang Chánh chúng tôi đi theo đường tuần tra biên giới lên Đồn Biên phòng Bát Mọt, thuộc huyện Thường Xuân. Đường tuần tra biên giới chập chùng uốn lượn giữa núi non, len lỏi giữa màu xanh của rừng. Càng lên hướng Cửa khẩu Khẹo càng có cảm giác đang đi về nơi thâm sơn cùng cốc. Cũng đúng, Bát Mọt là tuyến cuối của dải biên giới xứ Thanh, nơi có cột mốc 378 là nơi tiếp giáp biên giới giữa Thanh Hóa và Nghệ An. Những nơi cuối đất cùng trời bao giờ cũng gợi cho người ta sự rưng rưng về những niềm thương nỗi nhớ.
Xem thêm
Lửa Cát Bi, ngọn trao truyền khí chất Hải Phòng
“Ơi Hải Phòng cửa biển quê hương/ Tổ quốc đang ghi những trang lịch sử/ Của Hải Phòng viết trên sóng bão Thái Bình Dương”. Với vị thế địa lý của Hải Phòng, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây luôn là miền đất tiền tiêu quan trọng, cửa ngõ chiến lược. Bởi kẻ thù thường tiến hành xâm lược Hải Phòng đầu tiên, lấy đó làm bàn đạp để đánh chiếm Thăng Long – Hà Nội. Khi thất bại, chúng cũng thường chọn Hải Phòng là một trong những tuyến đường rút chạy cuối cùng. Hải Phòng là địa phương luôn “đi trước về sau”, có vị trí xứng đáng, giữ vai trò quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc cũng như các cuộc kháng chiến của cách mạng Việt Nam, xứng đáng với danh hiệu “Thành phố Cảng trung dũng, quyết thắng”.
Xem thêm
Mùi Tết vương dấu chân xa – Tản văn của Đặng Tường Vy
Mỗi độ xuân về, người con xa xứ không tránh khỏi rưng rức, chạnh lòng. Nỗi nhớ trong lòng người tha hương rất lạ: sâu lắng, dịu dàng, chôn kín. Như gái đôi mươi thầm thương trộm nhớ một ai đó, âm thầm, mãnh liệt, nồng nàn,  tha thiết.
Xem thêm
Mùi hương thảo - Tản văn Quốc Tuấn
Chị mười tám, hay hai lăm tuổi. Tôi cũng chẳng biết và không cần biết, chỉ cần trong tôi đã bận lòng trước vẻ đẹp thuần khiết của loài cúc lam đồng thảo ấy. Nơi đáy mắt thể hiện những đốm lửa vui, những nét cong, nếp gấp mong manh nơi khóe miệng, bờ môi thể hiện sự phong phú nơi nhiệt tâm.
Xem thêm
Phép màu đã không đến với chị, chị Hồng Oanh ơi!
Chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh
Xem thêm
Vào vườn hương
Thành phố Cần Thơ đất rộng người thưa không chỉ có gạo trắng nước trong để níu chân người và du khách bốn phương. Tây Đô còn là mảnh đất văn hiến với không hiếm những trang anh hùng hào kiệt yêu nước và nghệ sĩ phong lưu tài hoa nhân cách. Kế thừa truyền thống văn chương của Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt … và các bậc văn nghệ sĩ đàn anh: Kiều Thanh Quế, Lưu Hữu Phước, Hoài Sơn, Mai Văn Bộ, Trần Kiết Tường, …đã có không ít thế hệ đàn em kế thừa xứng đáng trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Xem thêm
Suy ngẫm về “chữ” của “một thời vang bóng”_ Tản mạn của Quốc Tuấn
Người xưa, dẫu không biết chữ nhưng khi thấy một mẫu giấy có vết mực sẽ lượm lên, mang về cất giữ. Điều đó thể hiện sự “sùng chữ” (trân trọng giá trị của văn chương, chữ nghĩa) của ông cha. Những người không biết chữ đã biết đối xử với con chữ bằng tấm lòng trân quý như thế, thì dễ hiểu các trí giả đời trước họ sống với chữ nghĩa sâu sắc đến độ nào.
Xem thêm
Má tôi
Bài đăng báo Người Lao động Xuân Giáp Thìn 2024
Xem thêm
Xuân yêu thương - Tết sum vầy
Phút giao thừa, nhìn ngắm dòng người “tống cựu”, “nghinh tân”, cảm nhận trong mắt mỗi người lấp lánh ánh nhìn hạnh phúc, nhất là khi trên bầu trời đêm pháo hoa rực rỡ...
Xem thêm
Ngày cuối năm... - Tản văn Lê Thiếu Nhơn
Kẻ tha phương dù mải mê danh lợi cũng bất giác bần thần trước mênh mông tiếng gọi quê nhà ngày Tết. Tháng Chạp bao giờ cũng vội vàng trong mắt kẻ tha phương. Tháng Chạp bao giờ cũng hấp tấp trong lòng kẻ tha phương. Vì vậy, càng nhiều tuổi, tôi càng thấy sốt ruột khi thời gian nhích dần vào khoảnh khắc tất niên mà mình chưa kịp trở về ngôi nhà thơ ấu.
Xem thêm
Ngoảnh lại…
Tản văn của nhà văn Bích Ngân trện Người Đô Thị Tết Giáp Thìn 2024
Xem thêm