TIN TỨC

Nguyễn Linh Khiếu và ‘Hoa Linh Thảo’

Người đăng : phunghieu
Ngày đăng: 2021-11-09 16:53:27
mail facebook google pos stwis
2448 lượt xem

(Vanchuongthanhphohochiminh.vn) - Trường ca “Hoa Linh Thảo” của nhà thơ Nguyễn Linh Khiếu được nhà xuất bản Hội nhà văn ấn hành năm 2021. Tác phẩm được nhà thơ Nguyễn Linh Khiếu viết trong hai chuyến công tác tại Ấn Độ năm 2008 và 2014. Trường ca “Hoa Linh Thảo” gồm 68 chương. Sách dày 288 trang, khổ 16×24 Vanchuongthanhphohochiminh.vn xin giới thiệu cùng bạn đọc 2 chương rút từ tập trường ca này.


Trường ca “Hoa Linh Thảo” của nhà thơ Nguyễn Linh Khiếu.

15.

ta là nhà thơ của châu thổ Sông Hồng
dàn giụa sa hồng những mùa lũ lụt
nước dâng trào ngút ngàn chân trời nước
vời vợi chân trời nước nồng nàn phì nhiêu
đầm đìa mỡ màu chân trời nước
rực đỏ dạt dào sóng sánh dục năng
rực đỏ hân hoan chan hòa mùa xuân con nước

thơ ta rười rượi nước trời dịu ngọt
lênh láng ngập ngụa phù sa
hào hoa lá non lộc biếc
tưng bừng bướm ong nhộn nhịp
tốt tươi chan chứa xuân tình
thậm thình nhịp điệu truyền sinh
ngân nga giai điệu trai gái đực cái trống mái chan hòa thanh xuân
vang dội tiếng gào thét của con đực tiếng gào thét của con cái
tưng bừng tiếng hổn hển của con trai tiếng hổn hển của con gái
giòn giã réo vang tiếng của con trống réo vang tiếng của con mái

thơ ta bao giờ cũng bâng khuâng lưu luyến mọi triền sông mọi bến bờ mọi núi đồi đồng bãi mọi ruộng lúa nương dâu mọi gốc duối bờ tre mọi chân đê mép nước mọi ngôi nhà xóm mạc mọi con đường ngõ ngách mọi làng quê thôn dã thong dong bầy trâu nước thong dong đôi lứa thong dong lũ trẻ ríu ran tan lớp trở về

những câu thơ của ta ẩm ướt hơi xuân mơn mởn hơi xuân nồng nàn hơi xuân tuôn chảy nước xuân trong ngày xuân nồng ấm dồi dào nước non Sông Hồng

những câu thơ của ta là khúc hoan ca nhiệt đới
nước đã sinh
đất đã sinh
không khí đã sinh
nắng đã sinh
gió đã sinh
sương đã sinh
mưa đã sinh
trời đã sinh
cây cối đâm chồi nảy lộc
muôn loài phì nhiêu tươi tốt

những bầy cá tôm trở về cua cáy trở về ốc hến trở về chim chóc trở về côn trùng trở về lưỡng cư trở về gia cầm trở về gia súc trở về
những người bạn của ta trở về
tình yêu của ta trở về
yêu thương của ta trở về
tri kỷ của ta trở về
duyên nợ của ta trở về
máu thịt của ta trở về
thật tuyệt vời cùng nhau trở về xum vầy mùa truyền sinh
thật tuyệt vời cùng nhau trở về khi đất trời mơn mởn đương xuân

trở về nghĩa là vẹn nguyên
nghĩa là vĩnh hằng
trở về theo tiếng gọi của Phồn Sinh
nghĩa là bắt đầu một khởi trình
bắt đầu một dòng sinh tuôn trào bất tận

18.

khắp châu thổ Sông Hồng rạo rực nhịp điệu tưng tưng
khắp châu thổ Sông Hồng tưng bừng sắc màu rực rỡ
ta thiêng liêng những đêm thiêng
trong suốt những đêm trong suốt
nồng nàn những đêm nồng nàn
nín thở những đêm nín thở
hạt mầm cựa quậy dưới đất nâu
trứng hồng loay hoay tách vỏ
ấu trùng tinh tường xoay xở lột xác
con đực kho tàng đầy căng giống má
con cái kho tàng đầy căng trứng đỏ

những đêm thiêng lễ hội truyền sinh châu thổ Sông Hồng
ta ríu rít cùng biết bao con đực ríu rít cùng biết bao con cái
ríu rít cùng biết bao con trống ríu rít cùng biết bao con mái
ríu rít cùng biết bao chàng trai ríu rít cùng biết bao cô gái

tất cả cứ hăm hở cuống quýt vội vã hối hả căng mẩy tràn trề đầy đặn nở nang mượt mà thơm ngát ngọt ngào rạo rực tưng bừng rực rỡ xốn xang ngân nga rên rỉ ngây ngất huy hoàng

những đêm thiêng châu thổ Sông Hồng
chỉ mấy hạt nước trời đầu tiên rơi xuống
trời đất vỡ tan ra hàng trăm ngàn mảnh
bồng bềnh chao đảo chung chiêng

cá tôm gọi nhau ời ợi cua cáy gọi nhau ời ợi ốc hến gọi nhau ời ợi trâu bò gọi nhau ời ợi hổ báo gọi nhau ời ợi dê lợn gọi nhau ời ợi vịt gà gọi nhau ời ợi ngan ngỗng gọi nhau ời ợi chó mèo gọi nhau ời ợi cú cáo gọi nhau ời ợi chim cò gọi nhau ời ợi ong bướm gọi nhau ời ợi cào cào gọi nhau ời ợi châu chấu gọi nhau ời ợi giun dế gọi nhau ời ợi sâu bọ gọi nhau ời ợi ruồi muỗi gọi nhau ời ợi lươn chạch gọi nhau ời ợi cóc nhái gọi nhau ời ợi rắn rết gọi nhau ời ợi cỏ cây gọi nhau ời ợi cát sỏi gọi nhau ời ợi nước nôi gọi nhau ời ợi mây khói gọi nhau ời ợi cánh đồng gọi nhau ời ợi sông ngòi gọi nhau ời ợi núi non gọi nhau ời ợi người ngợm gọi nhau ời ợi thần thánh gọi nhau ời ợi ma quỷ gọi nhau ời ợi

ời ợi gọi nhau những đực những cái những trống những mái những trai những gái những ông những bà những cha những mẹ những bác gặp bá những cô những chú những dì những dượng những anh những chị những ta những nàng

ời ợi gọi nhau những trời những đất những nước những lửa những sáng những tối những ngày những đêm những mưa những nắng những sấm những chớp những gió những mây những nóng những lạnh những to những nhỏ những ngắn những dài những cao những thấp những béo những gầy những già những trẻ những cũ những mới những xa những gần những xấu những đẹp những thiện những ác những đúng những sai những yêu những ghét những nhớ những quên những xanh những đỏ những trắng những đen những tím những vàng

ời ợi gọi nhau trong ngất ngây miền cỏ thơm trong nhan sắc linh hương Khởi Trinh Linh Thảo Miên Hương Lam Hạnh Phương Thảo Minh Hạnh trong ngày xuân đất đai mỡ màu nước nôi mơn mởn khói mây lênh láng nắng gió xôn xao tình văn dồi dào Khiếu Linh rực rỡ Phồn Sinh xao xuyến người ngợm ngẩn ngơ thánh thần bối rối ma quỷ thẫn thờ

ta hát bản Hồng ca ời ợi mùa Khởi Trinh trong suốt
ời ợi mùa Linh Thảo tím ngát
ời ợi mùa Miên Hương ngào ngạt
ời ợi mùa Lam Hạnh dịu dàng
ời ợi mùa Phương Thảo tinh khôi
ời ợi mùa Minh Hạnh trắng ngần

ta hát bản Hồng ca ời ợi bầy cá Kiều diễm lệ nguy nga tinh khiết tung tăng nhịp điệu thủy phồn
ời ợi bầy cá Linh thần thánh phiêu diêu ngọn sóng sa hồng mùa lũ lụt đỉnh núi sườn non réo vang nhịp điệu nhạc phồn
ời ợi đàn Agư lảnh lót những ban mai trong vắt tinh sương ngào ngạt hương hàm tiếu ngân nga nhịp điệu thiên phồn
ời ợi bầy Khiếu Linh trở về đậu kín những ngọn Mộc Miên cổ thụ cất tiếng hót thiêng liêng ngân nga bồi hồi xứ sở hân hoan nhịp điệu nhân phồn
ời ợi mùa Cê Bòng véo von tha rác miệt mài xây tổ trên những vòm bưởi nức nở hoa trắng trái xanh những khu vườn réo vang nhịp điệu địa phồn
ời ợi mỗi hoàng hôn chạng vạng bầy Chích Bột xòe đôi cánh trắng ngần ngân lên giai điệu an lành Phồn Sinh xứ sở.

Ngô Đức Hành

 

Bài viết liên quan

Xem thêm
Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ: Thơ và cuộc đời chiến đấu
Với Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ, tay bút và tay súng, tâm hồn thơ và tư tưởng chiến thuật, chiến lược luôn hòa quyện và tương tác với nhau như một thể thống nhất. Điều đó tạo nên hồn cốt, phong cách đặc biệt của thơ ông. Bằng những câu thơ vừa giàu tính hiện thực vừa đậm chất lãng mạn, Huỳnh Văn Nghệ đã làm sống dậy không khí một thời kỳ cách mạng hào hùng của dân tộc. Trong các sáng tác của ông, cảm xúc thơ cũng được kết hợp hài hoà với âm hưởng và sắc thái của hội hoạ, điện ảnh, âm nhạc…, làm cho hiện thực cuộc sống được đưa vào tác phẩm càng thêm sống động.
Xem thêm
Có một mảnh ghép khác về người lính trong tập truyện ký “Rừng đói” của nhà văn Trần Khởi
Nhà văn Trần Khởi sinh năm 1946 là Hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị. Anh là một nhà văn chiến sỹ, có 10 năm sống và chiến đấu tại chiến trường khu 5. Anh đã xuất bản 3 tập thơ và nhiều tập truyện ký. Truyện ký viết về chiến tranh của anh chân thực, thu hút người đọc, trong đó tập truyện ký Cha và con lính trận
Xem thêm
Những món nợ hữu hình và vô hình muốn trả cũng không bao giờ trả được
Bùi Việt Mỹ là nhà thơ luôn gắn bó với cuộc sống và con người bằng tâm tình hiến dâng và khát vọng yêu thương thành thật. Anh không bao giờ nhìn đời bằng con mắt bàng quan vô trách nhiệm. Trái lại, anh rất nghĩa ân và quan tâm đến mối quan hệ cao đẹp giữa con người với con người và giữa con người với thiên nhiên, vũ trụ. Toàn bộ thế giới thơ anh từ Vườn nắng (1992) đến Những luống cày vắng mùa (2010), đặc biệt là tập thơ xuất bản gần nhất Ký ức ngoại thành (2025), anh đều hướng về con người và cảnh vật với tình yêu thương, nhân ái trong từng mối quan hệ cụ thể để biết mình là ai, mình tồn tại như thế nào giữa thiên nhiên và giữa bao bộn bề, phức tạp của nhân sinh - thế sự. Có nghĩa là anh luôn thao thức và âu lo đến vấn đề đạo đức, sinh thái và sự lựa chọn hành vi sống của mỗi chủ thể hiện sinh trước mọi biến đổi của con người và xã hội. Chùm thơ 02 bài mới nhất của Bùi Việt Mỹ: Khoảng gió nắng và Nợ vô hình thể hiện sự âu lo hiện sinh và tinh thần đạo đức ấy đối với từng sinh thể và sinh mệnh trong xã hội và môi sinh mà tôi đồng cảm, tiếp nhận.
Xem thêm
Châu Đăng Khoa khắc khảm thơ sau từng suy tưởng
Không chỉ là một guitarist hàng đầu Việt Nam, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa còn là một cây bút đa tài. Ông đã xuất bản hai tập thơ (Eo óc cung bậc, 2015; Lúc guitar ngủ, 2019) và một số truyện ngắn đăng trên các báo, nay sắp ra mắt bạn đọc một số thi phẩm: Giấu hoa trong cỏ, Lác đác đời vui…
Xem thêm
Nhân đọc một số bài thơ trong tác phẩm “Đồng dao lúng liếng” của nhà thơ Nguyễn Ngọc Khương
Trong dòng chảy của thơ thiếu nhi hôm nay, điều khó nhất đối với những người cầm bút không phải là viết cho trẻ em bằng những câu chữ đơn giản, mà là viết sao để giản dị mà không hời hợt, ngộ nghĩnh mà không dễ dãi, hồn nhiên mà vẫn có chiều sâu nhân văn.
Xem thêm
Như những tinh khôi
Vương Thi, hội viên Hội Nhà văn Thành phố Đà Nẵng vừa cho ra đời tập tản văn Vì rứa mà thương” (NXB HNV quý 4/2025). Tập sách chào đời vào những ngày cuối năm âm lịch bận rộn. Rồi cũng vì bận rộn mà nó đến với tôi khá muộn. Song là một trễ muộn để bận bịu. Đọc một mạch tập tản văn, cứ đầy đặn, ủ chín, lên men một tình yêu quê xứ. Một vòng tay ôm, một môi hôn dịu dàng bịn rịn dành cho xứ Quảng.
Xem thêm
Tuổi trẻ và hành trang vào đời của nhà văn Nguyên Cẩn
Có lẽ từ lâu rồi, xã hội đương đại chúng ta thiếu trầm trọng về: dinh dưỡng tâm hồn làm thế nào để các em thể hệ trẻ có tiềm lực dinh dưỡng tinh thần, biết yêu thương người khốn khổ, giúp đỡ kẻ yếu và biết sẻ chia cảm xúc. Đây là vấn đề không khó, chẳng phải dễ nhưng phải nhìn thấy và đồng lòng cả hệ thống giáo dục, gia đình lẫn chính phủ.
Xem thêm
Con mắt tỉnh thức trong tùy bút Phan Trang Hy
Bằng ngôn từ dung dị, mang đậm hơi thở miền Trung, cách hành văn của Phan Trang Hy có sự kết hợp tự nhiên giữa ngôn ngữ trữ tình hoài niệm và các từ ngữ địa phương mộc mạc. Lối kể chuyện thủ thỉ như đang tâm tình giúp thu hẹp khoảng cách với độc giả, biến những trăn trở cá nhân thành tiếng lòng chung của nhiều người. Sự kết hợp giữa chất thơ và chất thiền là nét dung hòa độc đáo, định hình nên bản sắc văn xuôi của Phan Trang Hy. Sự giao thoa này biến mỗi trang tản văn hay truyện ngắn của ông không chỉ là những ghi chép hiện thực, mà trở thành những khoảng lặng thẩm mỹ, đưa người đọc vào thế giới của sự thanh lọc và tỉnh thức.
Xem thêm
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo lặng lẽ rót đầy trầm tư...
Nhà thơ Nguyễn Vĩnh Bảo sinh ra ở Hải Phòng, lớn lên rồi tha hương lập nghiệp tận phương Nam, nơi thành phố Hồ Chí Minh – chốn mà nhịp sống công nghiệp luôn vội vã, thôi thúc con người chẳng mấy phút nghỉ ngơi.
Xem thêm
“Nghe mùa thay lá” và cảm thức hiện sinh trong thơ Hoàng Thân
Không phải ngẫu nhiên trong tập thơ Nghe mùa thay lá (Nxb. Hội Nhà văn, 2026), Hoàng Thân lại chọn thi phẩm “Bể dâu” mang ý nghĩa mở đầu như một “tuyên ngôn sống” của thi nhân về cảm nhận trước sự vận chuyển của không - thời gian trong vũ trụ mông mênh và phận số con người giữa cõi vô thường ở chốn nhân gian.
Xem thêm
Tô Hoài – người lưu giữ linh hồn đời sống Việt Nam bằng văn chương
Về phong cách viết về loài vật của Tô Hoài, nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra rằng văn Tô Hoài nhân hóa một cách tự nhiên và giàu sức tưởng tượng. Loài vật trong truyện ông được gắn tính cách, tâm lý như con người nhưng vẫn giữ đúng đặc điểm sinh học tự nhiên. Điều này tạo nên cảm giác chân thật cho người đọc. Ngôn ngữ truyện của tác giả Dế Mèn phiêu lưu ký sinh động, giàu khẩu ngữ dân gian. Lời thoại linh hoạt, dí dỏm, tạo được cảm giác gần gũi với thiếu nhi mà vẫn hấp dẫn người lớn. Tác giả Nguyễn Sen có cách quan sát tinh tế thế giới tự nhiên, tích lũy kiến thức thực tế về đời sống côn trùng rất chính xác. Qua đó, ông không chỉ sáng tạo truyện cho thiếu nhi, mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh nhẹ nhàng, sâu sắc. Nhà văn Nguyên Hồng từng nhận xét: “Tô Hoài đã mở ra cả một thế giới mới trong văn học thiếu nhi Việt Nam”.
Xem thêm
Sức hấp dẫn trong thơ Hai - cư của Nhật Bản
Trong vườn hoa thi ca của nhân loại, có nhiều loài hoa thơm ngát, thơ Hai-cư là bông hoa có hương sắc thật đặc biệt. Được hình thành từ thế kỷ XVI – XVII, thơ Hai - cư là thể thơ truyền thống, là niềm tự hào của đất nước xứ hoa anh đào – Nhật Bản. Thể thơ này có vị trí và giá trị quan trọng trong nền văn học Nhật Bản. Với hình thức ngắn ngọn, cô đọng nhất so với các thể thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư thường biểu hiện những rung cảm, cảm xúc của con người trước sự giao cảm với thiên nhiên thông qua những hình ảnh trong sáng, giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Xem thêm
Phạm Trung Tín và 6 ô cửa
Gặp gỡ Phạm Trung Tín một ít lâu, tôi vẫn chưa mở hết sáu ô cửa thơ của anh. Nhưng thời gian như bóng ngựa, nhắc tôi nhìn ngang qua từng ô cửa, tâm hồn Phạm Trung Tín hiện ra, dẫu còn mờ ảo, nhưng chỉ cần một mảng thôi là cũng có góc nhìn về anh rồi.
Xem thêm
Nhật ký chiến trường của người con ra đi từ bản Panh
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, vẫn có những tiếng thơ lặng lẽ nhưng bền bỉ, mang theo hơi thở chân thực của chiến trường và dấu ấn riêng của một vùng văn hóa. Cầm Hùng, người con dân tộc Thái sinh ra tại bản Panh, Chiềng Xôm (Sơn La) là một trong những gương mặt như thế.
Xem thêm
“Áo trắng” của Huy Cận - Những tha thiết và lắng sâu
o trắng là bài thơ mới bảy chữ, bốn khổ mà nghệ thuật tập trung nhất quán trong một khổ như một bài tứ tuyệt: ba vần bốn câu, phá trắc, vần bằng. Ngôn ngữ bài thơ rất dung dị, ít dùng tu từ hơn thơ Hàn Mặc Tử, nhịp thơ trầm lắng thiết tha, Áo trắng có dịp đưa ta trở về với không gian tình cảm êm đềm thơ mộng của những ngày xưa thân ái. Áo trắng là một bài thơ trữ tình, ấm nồng xúc cảm tuổi xuân, một viên ngọc thơ xinh xắn trong tập “Lửa thiêng” của Huy Cận, ra đời cách nay ngót bảy thập kỷ mà chất lửa của nó vẫn còn thiêng!
Xem thêm
Phạm Thiên Thư - Người vẽ tranh bốn mùa
Chỉ bằng vài nét chấm phá, tác giả đã dựng nên một không gian đậm chất Đường thi: có thuyền, có trăng, có tiếng chuông ngân giữa dòng thu tĩnh lặng. Tuy nhiên, cái mới của Phạm Thiên Thư nằm ở khả năng hòa trộn chất cổ điển với nhạc tính hiện đại. “Chuông trăng rì rào” là một liên tưởng rất lạ: âm thanh dường như tan vào ánh sáng, ánh sáng lại hóa thành nhịp điệu.
Xem thêm
Dịch văn học và sự kiến tạo hạng mục của văn học dịch trong văn học Việt Nam đương đại
Bước sang thế kỉ XXI Việt Nam nhanh chóng thích ứng với xu thế toàn cầu hóa. Định hướng xã hội chủ nghĩa đi cùng việc xây dựng nền kinh tế thị trường, Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, ổn định trật tự xã hội, hướng tới kiến tạo nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Lập trường ý thức hệ không còn được tô đậm khiến cho giao lưu văn hóa quốc tế trở nên sâu rộng, giao lưu dịch thuật văn học trở nên phong phú và hết sức đa dạng. Theo đó, 25 năm đầu thế kỉ XXI ghi nhận sự hiện diện sôi động nhất của văn học dịch và dịch văn học Việt Nam. Chưa lúc nào như lúc này, bạn đọc Việt Nam được tiếp nhận đa dạng và cập nhật đến thế đời sống văn học ở các nền văn học lớn trên thế giới, như Pháp, Mĩ, Anh, Đức, Ý, Mĩ Latin, Nga và Đông Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và phần nào đó của Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á.
Xem thêm
‘Chân cứng đá mềm’ bỏ bùa độc giả
‘Chân cứng đá mềm’ là cuốn hồi ký thứ ba của đạo diễn Xuân Phượng, vừa có buổi ra mắt sáng 29/5 tại TP.HCM, thu hút đông đảo công chúng và văn nghệ sĩ.
Xem thêm
Nghìn nghi lễ tình: Một thi pháp nghi lễ của bản thể
Trong đời sống hiện đại, thơ thường bị đẩy về hai phía, hoặc trở thành diễn ngôn cảm xúc cá nhân, hoặc trở thành một thử nghiệm ngôn ngữ thuần kỹ thuật. Nghìn nghi lễ tình của Nhật Chiêu không thuộc về cả hai khuynh hướng ấy. Tập thơ này đặt ra một vấn đề căn bản hơn, thơ tồn tại để làm gì trong đời sống tinh thần con người?
Xem thêm
Khúc ca tiễn biệt: Nơi hoàng hôn uống cạn và thơ ca bất tử
Trong cõi nhân sinh mịt mùng và hữu hạn, điều gì có thể níu giữ bước chân của một người lữ khách khi họ đã rũ áo về miền mây trắng?
Xem thêm